‹ Dictionnaire de cas de conscience; (volume 2)Chapitre 374 sur 402 · JfJ · texte numérisé non relu

JfJ

ribus moderalionem servare , tum attenta

qualitatif sexus , tum et attenta parentum imlignatione.

Casus II. pag. li. Bertha honestis ruricolis nata, ipsis invitis nupsit satelliti. Dnde parentes récusant colloquium, quin el aspectum illius, etiam post petitam veniam. Q.an graviter peccent.

R. Peccare, si id in perpeluum vel etiam ad longum tempus renuant ; quia permanent in odio, et vindicta delictum plebeiœ filieeexcedente; unde tune absolvi non possunt. Si vero id renuant soluin ad brève tempus, non peccant ; quia id honeste fieri potest in emendationem filiae, ejusque criminis pœnam, et aliarum puellarum terrorem. Licet enirn Glia, quantum ad status clectionem libéra esse debeat, tenetur tamen slatum parentibus non indecorum et facile onerosum eligere; et si secus faciat, meretur eorum coiloquio etaspeclu ad brève aliquod lempus puniri.

— « La charité doit régler ces peines, et quelquefois les modérer. Une jeune femme sans expérience peut faire beaucoup de fautes dans les premiers mois de son mariage si elle est dépourvue des conseils d'une mère sage et intelligente. »

Casus III. pag. 56. Pater filios non mittit ad doctrinam christianam, el parochus non curai ut millantur, unde Glii débita carent notilia mysteriorum fidei, Q. quis eorum teneatur rationem reddere de animabus puerorum.

K. Ulrumque. Ratio est quia non sufficit parenlibus ut filios alant, sed etiam tenentur paterna quœcunque erga ipsos officia implere, inter quse prpecipuum est ut filii spiritualibus, maxime vero necessariis ad salutem, sive per ipsos parentes, sive per alios instruantur. Parochi vero tenenturoves

liter indigent ut sibi frangatur pains doctrinal christianae. Vœ igitur huic patrifamilias; vœ huic pastori, quia in die judicii in eos vertetur illud Jeremise : Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis.

Casds IV. pag. 99. Pater, etsi dives, récusât constituere patrimonium filio sacros ordines impendio peroptanti, neque titulum alium habenti. Q. an graviter peccet.

R. Affirmât. Nisi a peccato justa de causa, v. g. propter filii inscitiam vel mores improbos excusetur. Ratio est, 1° quia parentes filii s alimenta debent; porro titulus alimentorum loco quadantenus succedil; 2° quia parentes absque gravi culpa impedire non possunt ne filii eum statum eligant, alquem a Deo vocantur; id autem impedit pater qui ad eum statum necessaria non suppeditat ; 3° quia parentes, juxta proprii status conditionem tenentur ea média filiis prœstare, quibus per studia, aliasve exercitationes, idonei fiant ad sequendam Dei vocationem, Id vero prorsus inutile foret, si postmodum a sequendailla Dei vocatione, citra rationabilem. causam possent impediri, ut in casuproposito.

Casus V.pag. 131. Filius familias mililiam amplecti volens, petit a pâtre pecuniam suo statui convenientem. Q. an pater in conscientia teneatur votis filii annuere.

R. Affirmât perse loquendo. Ratio est, quia filii in susceptione status, qui nec ipsos, nec familiam suam dedecet, liberi esse debent. Ergo eum pater jure naturali teneatur filiis alimenta juxta propriam conditionem pra?bere, non est, per se loquendo, cur neget pecuniam filio tendenti ad militiam, nec sibi nec suis dedecus afferentem. Dixi per se loquendo, quia aliter loquendum esset, si hino aliquod patri, vel filio, immineret detriinentum. Sed de hoc jam supra.

pascere, ac preesertim parvulos, qui specia-

- PAROCHUS.

Les cas que l'auteur se propose sur cette matière concernent, 1° la résidence des curés; 2° le baptême, dont l'administration les regarde principalement; 3° la confession, qui fait une de leurs plus importantes obligations; 4° l'eucharistie, dont on ne dir» rien sous ce titre, pace qu'on en a parlé sous ceux de Communio et de Gonsecbatio; 5° le mariage, dont il y a encore quelque chose à dire ici, outre ce que l'on a dit aux mots Impedimenta et Matrimonium ; 6° l'extrême-onction, dont on parlera sous le titre Unctio; 7* la messe; 8° et 9° l'instruction et les autres devoirs dout un pasteur du second ordre est chargé. Nous allons parcourir ici ceux de ces articles dont il n'est point parlé ailleurs.

temperies a residenlia excusaret, non po-

Parochus quoad residentiam.

Casus I. pag. 153. Parochus loci iluvialibus aquis circumdali , co quia fréquenter ci pi le laboret, rclicto in parœcia idoneo sacefèoto, qui ejus vices supplcre valeat, solet mensibus Julio et Auguslo in alio non valde <li«,lanli et salubriori loco commorari. Q. an tutus sit in conscientia.

il. Negat. 1° Quia parochus. eoquod propter aeris intemperiom frc<|Uonter capite laboret, non inde habet sullicienlem causam qiMB ipsmn a residenlia excuset, ni constat • x de» relis a sacra Congregatione, an. 1 >Ti cl KiO'i omanalis; 2" quia ctiamsi aoris in-

tuisset adhuc parochus noster, relicto etiam in parœcia idoneo sacerdote, ab ea, sine expressa ordinarii licentia, per duos menus abesse, prout etiam, juxta mentem concilii Trid., sess. 23, cap. 1, decrevit eadem sacra Congregatio sub die 7 octob. an. 1G04. Cum. ilaquc in nostro casu nulla fiât mentio dictaa facultatis ab ordinario expresse oblenta», dicendum est parochum de quo nunc agitur, non esse in conscientia securum , ut ex ci udila Benedicti XIV Instructione diffuse constat.

Casus II. pag. 180. Parochus non infrequonter per inlcgram diom solet a parœcia sua abesse, nullo ibi relicto idonoo sacerdote, certus tamen nullum in ea tuuc tem-i

PAR

mo

poris repcriri inlirinum. Q. an possit al) omni culpa excusari.

H. Negat. Ratio deducilur ex cdicio ejusdem Bencdicli \IV,subnum. 17, vol. I pastoraliuui inslruc -liouuin ea de re edilo, in quo aperle parocliis prohihitum est a parœciifl suis etîam pro unira lanium die abesse, niai ibi sacerdotem pro audiendis confessionibusa|)pn)t)aium relinquanl qui iu repenti no aliqno casu possit parochi vices supplere. Quamvis ergo certus sit parochus, dum a parœcia absens fit. nullum ibi reperiri infiriiiuni : adhuc tamen. cum facillime possint repenti ni casus accidere, in quibus pro sacràmentorum administra tione, aliisve indigentiis, necessaria omnino sit parochi vel altcrius sacerdolis approbati pnosenlia, dicendum est parochum nostrum, qui solet non infr queuter per integrom diem a parœcia sua abesse, tiullo ibi relicto idoneo sacerdotc, non pusse ab omni culpa excusari.

— Non eo usque progressus in Gallico de pastorum Olliciis traclalu « fere lapidatus sum. Addit easuista noster, pag. 8k, quod si

Earochi absenlia ultra triduum esse non deet, 1 centia in bac diœcesi Bononiensi, a vicario foraneo, et in ejus defeclum a parocho seniore in scriptis obtenta esse débet : si ultra triduum, ab ordinario vel ejus vicario geneiali. Et id locum habet etiamsi parochiani in parvo numéro sint, et vicinus pastor facile supplere possit vices absentis. »

Parochus quoad baptisma.

Casus II F. pag. 220. Parochus baptizavit infantem, invito pâtre ejus Judaeo, consentiente tamen avo paterno fideli. Q. an licite.

R. Affirmât. Cum enim avus sit stipes et caput omnium lam masculorum, quam feminarum per lineam virilem descendentium, ut palet ex § Qui igilur, instit. de pat.potest., illius consensus preeferri débet dissensui parentum, pnecipue in maleria religionis.Nam quousque vivit avus, parensnon polestalios habere in potestale sua, cum ipse subsitpotestali patris, et qui ab alio possidetur, alium possidere non possit. Leg. Si eveniet, H*, ad leg. Jul., de Adult. Quod si opponas periculum deinceps judaizandi cum Juda?is, dicam tali pcticulo occurri, cum infans recepto baptismate educalur apud fidèles, prout fieri solet. Consule Tonellium, et ibi videbis sic fuisse Romœ praiticatum sub Clémente VIII et Urbano VIII.

Cascs IV. pag. 223. Obstetrix periclitantem infantem baptizavit domi, mutala substantialiter forma. Post annos 15, id aperit parocho in confessione, monens ipsum ut adolescents saluti consulat, caute tamen ne ipsius crimen innotescat, seu juveni seu parochianis aliis, probe consciis ci notissimam esse baptismi formam. Q. qoid in isto casu agendum sit a parocho.

R. In hoc <asu curandum parocho, ut prima occasione cum aliis doctrinœ christianaî iutersit adolescens noster, et sumpto aliquo prœtcxtu facere ut biestel prope ipsum. Inde habilo ferventi sermone circa baptismi ne-

ces9itatem, allantes omnei vehementer adhorlabitor, ut una limai cum acln dolorisde peccalis omnibus quœ commiserunt, elicianl actum desiderii reeipiendi sacrarnentum islud, si Forte ob defeclum aliquem iilud valide non rcrepissent. Dcmum sumpto prétexta illos benedicendi cum aqua lustral! , prius bene madefacto aspersorio, per asprrsioncm baplizet (proforendo lubmiisa voce formam) adolescentem hune sibi vicinum, dein alio> successive benedicat; et sic salvo eonfessionis sigillo,salva etiam obstelricis fama,sulfleienter consultum erit saluti spii ituali cjusdem aiolescentis, non obslante illius inadvertontia. Quamvis enim ad\ertentia,quando adesl, plurimum prosit ad uberiorem fructum, non est tamen necessaria ad valorem sacramenti , supposais omnibus aliis requisitis.

— « Un homme sage, consulté sur ce cas, répondit qu'il ferait venir cet enfant chez lui ; qu'il lui dirait qu'il a appris par les registres de baptême ou autrement qu'il avait été baptisé à la maison; qu'il s'était toujours défié de ces sortes de baptême, à cause du Irouble dans lequel on les confère; que dans ces occasions on a coutume de rebaptisera l'église sous condition; qu'il le prie de se disposer à recevoir le sacrement, sans en rien dire à personne, etc. Je crois bien que cet expédient pourrait quelquefois servir, surtout si l'on avait affaire à un enfant très-sage; mais, lu cela ne pourrait guère réussir, si c'était le curé même qui eût manqué à baptiser l'enfant à l'église. On n'aU tend pas quinze ans pour réparer sa faute. 2° Cela serait encore dangereux, si la sagefemme était suspecte, et plus encore si elle avait fait à l'égard de plusieurs ce qu'on suppose dans le cas qu'elle n'a fait qu'à l'égard d'un seul. Voyez les autres cas qui regardent celte matière, v. Baptisma. »

§ III

Parochus quoad confessiones.

Casus V. pag. 29. Parochus, audilo in confessione peccato completae beslialitatis, jussit ut pœnitens adirel superiorem, et ab eo obtineret facultatem, vi cujus ab hoc immaui casu per parochum absolvi posset. Q. an parochus credere îeneatur pœnitenti, qui reversus ait se facultatem banc oblinuisse.

R. Affirmât. Cum enim superior facilis esse delieat in hisce facullatibus concedendis, non est cur possit prudenter dubitare parochus de obtenta facultate prtedicta , suumque hune pœnitentem velle mentiri et sa rilegium facere. Unde ei credere tenetur, maxime cum in hoc judicio pœnitens sit reu«, testis et accusator.

— « Il est d'usage parmi nous que les pouvoirs d'absoudre des cas réservés se donnent par écrit. Il serait bien dangereux de renvoyer au supérieur toutes sortes de pénitents, et surtout de jeunes filles pour certains excès. On ferait beaucoup de mal sous prétexte d'un bien fort incertain. »

Casus VI. pag. 38. Parochus extra tempus paschalc non vult pœnitentium confessiones

BICT1UNNAIRE DE

excipere , nisi Dominica prima cujuslibet menais. Q. an munus suatn salis adimplcai.

R. Affirmât, regulariter loquendo. Elsi onim pastor ex officio suo obligetur ad sai rameuta subditis suis ministranda , non modo cum ad ea recipienda tenentur, sed eliam quoties eadem rationabiliter petunt ; cum non solum eorum necessitali, scd eliam utililati ex justilia consulere teneatur : huic lamen obligationi regulariter salisfacit parochus, si exlra paschale tempus, in quo pJus débet, eorum confessioncs audiat primis dominicis cujuslibet mensis. Regulariter enim loquendo, si semel in mense confessionem pétant, rationabiliter petunt, secus vero si sœpius.

Dixi, regulariter , quia si intra mensem festum solemne occurral , pula Nativilatis Domini, Pentecostes, Assumptionis B. V.

aut hujusmodi, vel specialis indulgentia lucranda, vel si detegeret subditum sacramento indigere, vel si una aut altéra vice quis illum pro confessione rogaret, tune rationabiliter subditi sacramenta peterent, et parochus ex justilia teneretur taliter petentibus illa ministrare; et secus agendo, muneri suo non satisfaceret. ItaBonacina.

— « Celte décision est si mauvaise, si contraire à la piété et à la justice, qu'elle ne vaut pas la peine d'être réfutée. Car, 1° d'où un curé sait-il que ceux qui se présentent le second, le troisième dimanche, ou même pendant le cours de la semaine, n'ont pas un vrai besoin de son ministère? 2° Ne doit-il pas être charmé que le commun des fidèles s'approchent souvent de l'eucharistie, et la plupart oseraient-ils le faire sans se réconcilier , pendant que de saintes religieuses se confessent une ou deux fois par semaine pour communier ? Combien de gens ne pouront se confesser même une fois par mois, si cet imprudent pasteur remet toutes les confessions au premier dimanche de chaque mois, etc? Disons donc avec un sage pasteur de Nancy ( feu M. Tervenus ) qu'un curé n'a point d'heure, et que bien loin de rendre la confession malaisée, il ne peut trop la faciliter. Si quelque dévote inquiète abuse du principe, c'est à son directeur à la redresser. Mais aujourd'hui on ne pèche plus par excès, mais par défaut. »

1 Casus VII. pag. 91. Parochus die festa pergens ad altare missam celebralurus coram toto populo , monetur e parochianis suis uiium, duobus milliariis distantem periclilari morte. Q. quid ei agendum, si desit aller confessarius.

K. Tcneri eum differre, aut omitlcrc missam ; quia hinc quidem prœceptum confessionis in morlis articulo fortius est quam prœceptum audiendœ missac in die feslo ; indc vero nihil pcccali est si non audiatur missa , cum audiri non potest. Moncuda lamen plebs ut vel alibi audiat missam, si polerit, vel reditum suum exspcclet, si forte tempus supersit, etc. * De hoc casu jam supra. Alios ea de rc casus videsis v. C<>nfessio.

Parocnus quoad matrimonium.

Casus VIII. pag. 40. ParoGhus cuidam venereis culpis assueto pro pœnitentia injunxit matrimonium. Q. an bene.

R. Negat. Licet enim optimum sit tali consulere matrimonium, juxia illud Aposloli : Melius est nubere quam uri ; lamen non est opus a confessario preecipiendum; tum propler immensa quœ secum trahit onera; tum propter libertatem maximam quœ ad matrimonium requirilur. Ita Fagundez contra Dianam et Leandrum.

Casus IX. pag. 91. Lucia juvenis famula volens nubere, accedit ad parochum sub quo patrui sui domicilium reperitur, altero reliclo sub quo habetur domicilium fratris ejus ; quia priusquam esset in servitio, apud patruum, non vero apud fratrem habitabai. Q. an parochus patrui sit legitimus hujusco matrimonii minister.

R. Afûrm. Quamvisenim per se loquendo, domicilium fratris potius sit in hac parte atlendendum, quam domicilium patrui, hoc lamen non valet in casu, quo ante famulatum Lucia domicilium fratris reliquerat, et suam apud patruum fixerat habitationem, in quam et dimisso famulalu reverti intendebat. Cum enim in hoc casu fraternum domicilium se habeat de materiali, nullo paclo relative ad matrimonii celebrationem altendi débet.

— « Cette décision peut servir à des étrangers. En Fiance les édits de nos rois nous ont donné des règles plus sûres. Voyez cependant le Traite des dispenses, liv. Il, part. l,ch. 13, n. 11. »

Casus X. pag. 154. Rosa Bononiensis, cum ab aliquot mensibus ad vicinum Mutinensis diœcesis locum transierit , receptis ab ordinario Bononiensi liberi sui status altestationibus , matrimonium ibi contraxit. Quod inlelligens Bononiensis parochus, sub quo Rosa domicilium paternum habet, judicat islud Kos.v matrimonium penitus nullum esse. Q. an recte judicel.

R. Negat. 1° Quia ad valorem matrimonii non est necesse ut conlrahatur coram parocho sponsae, cum aeque contrahi possit coram parocho viri. Proinde licet Rosa paternum habeat domicilium sub Bononiensi parocho, adhuc valide potest in diœcesi Mutinensi contrahere, si ibi exstet domicilium sponsi ejus; 2" quia cum Rosa ab aliquot mensibus inMulinensis diœcesis locum transierit , poluil animum habere ibi figendi domicilium, vel quasi domicilium acquirendi; quo in casu potest Kosa valide contrahere eliam coram parocho, cujus in parœcia ipsa commoralur; non obstanle palerno domicilio quod habet in diœcesi Bononiensi. Ha definitum a sacra Congregalione , uti teslatur BcnedictusXlV, Instruct. 13, vol. 2. Vide cumdem de Dispensationibus tractation, unde supra $ 3, num. 3, et § 4, n. 4, ubi animadversum est quantum ista a-moribus nostris aliéna sint.

Casus XI. pag. 170. Parochus non vuh as«

Page 1