PAU
sistere fuluro Tilii matrimonio , eo quoa ignoret iste Orationem Dominicain et Decalogi prscepta. Q. an bene se gérai.
IL Negal. Ftsi cnim optimum est ut parochus suavi et prudenti rationc ad brève tempus retardet matrimoDinm, al qui hœc ne- Bcit, eadem addiscere curel; non debent ta-
men, nec licite possunl a matrimonio contrahendo absolute arceri, qui scientes quantum ex necessitate scirc tenentur, ignorant aut mémorise imprimera ncqueunt ea qua I alii fidèles sein; consueverunt. Ita Riccius, Diana, etc.
— « Un homme qui, par sa faute, ignore jusqu'à son Pater, n'est actuellement capable ni d'absolution, ni d'aucun autre sacrement. Les plus >agcs Uituels excluent du mariage ceux qui ne savent pas le Symbole. Saint Augustin ne les eût même pas admis pour parrains, can. 105, dis t. k. Si un paysan est assez slupide pour ne pouvoir apprendre cela par cœur, au moins faut-il lui en apprendre la substance. Voyez le 5' tome de ma Morale, cap. 1, de Fidc, n. 51 et seq. »
Parochus quoad missam.
Casls II. pag. G2. Parochus non habens reditus ad sustentationem congruam sufficienles, non applicat festis diebus sacrificium pro populo. Q. an tutus sit in conscientia.
R. Negat. Sic enim plurics decrevit S. Congregatio, potissimum verodie 8 Febr. 171G, et die 29 Januar. 1731, in quorum primo, cum propositum esset dubium an non habenies congruam, teneanlur applicare missam pro populo, saltem diebus festis, ita ut sint cogendi, etc., respondit affirmative. Proposito autem dubio altero de parochis Castri Romani, Porciliani, etc., qui quidquid habent,a Caslrorum dominis, nihil autem a populo suo recipvunt, respondit teneri. Nec o! stat redituum insufficientia. Sicut enim acceptans stipendium congruo minus , tôt missas celebrare tenelur quoi promisit, uli defin'iit S. Congregalio ; sic et acceplans ecclesiam, cujus reditus sustentationi impares sunt, tenelur festis diebus missam pro populo applicare. Utrobique enim militât eadem ratio.
— « L'auteur aurait pu ajouter ce décret de Renoît XIV, du 19 août 17W : Statuimus, quod Us etiam festis diebus, quibus populus missœ intéresse débet, et servilibus operibus vacare polest, omnes animarum curam gerenles missam pro populo celebrare et applicare tenentur. »
Casls XIII. pag. Ci. Parochus nedum congruam habens, sed reditus valde congruam sustentationem excedentes , solum festis diebus applicat missam pro populo. Q. an satisfaciat sua? obligationi.
R. Affirmât. Siquidem consulta S. Congregalio die 8 Febr. 1716, an parochi habentes pingurs reditus quolidie missam pro populo applicare teneanlur, etc., respondit négative, nihil aliud addendo ; unde clare constat salis esse ut taies parochi missam pro populo applicent diebus festis, ut cœteri parochi; sicut
licel redilus sint vaille pingurs, snfficit ut récitent diviuum ofjGciura quod refilant habentes beneficium tenue.
— « Il y avait eu un décret contraire; mais Itcnoit XIV, fiitigué des plaintes qu'on faisait contre, le révoqua en 17'» V. Reste à savoir s'il est de droit naturel que celui à qui on donne plus qu'il ne lui 'faut donne au moins ce qu'il peut donner; car aucun supérieur ne peut oter une obligation imposée par le droit naturel. »
Casus XIV. pag. 66. Parochus reditus habens pingues, missam pro qua stipendium aeceperal, celebravit dominica die, et in decursu hebdomada; oblulit sacrificium pro populo. Q. an licite.
R. Probabilitcr affirmât. Ratio est quia, cum parochi, qui pingues hahent reditus, pari passu currant quoad applicatlonem sacrificii diebus festis cum céleris parochis, uli in responsione pra)cedenti diclum est, ita et pari passu currere debent quoad libertatem applicandi pro populo die feriali, celebrando die festa pro%co qui ipsis stipendium tradit. Porro banc feriali die celebrandi libcrtalem habent parochi qui tenues habent reditus, ut constat ex declaratione S. Congregationis , die 29 Januar. 172V, quam exhibet card. Lamberlini in sua notificatione,die 14 Oclob. 1732, ergo, etc. Dixi lamen probabiliter, quia S. Gongregationis responsio spectat tantum pauperes parochos , de quibus solum mentic erat in proposito dubio.
— « Le peuple profile bien plus d'unn messe qui se dit pour lui , et à laquelle il assiste, que d'une autre à laquelle il n'assiste pas. Ainsi c'est lui faire tort que de changer une messe solennelle en une messe basse , qui s'acquitte dans le cours de la semaine S'il consent que cela se fasse quand son curé est si pauvre, qu'il n'a pas de quoi vivre sans saisir le premier honoraire qui se présente, il n'est pas censé y consentir, quand son curé a bien plus qu'il ne lui faut pour vivre. D'ailleurs est- il bien sûr que, dans ce cas, toutes les messes n'appartiennent pas à son peuple de droit naturel? L'Eglise l'en a-t-elle aussi clairement dispensé qu'elle l'a dispensé de dire plusieurs offices qui lui enlèveraient le temps dont il a besoin pour ses autres fonctions? Ainsi, je crois qu'on ne peut suivre la décision de l'auteur que dans des cas extraordinaires et très-urgents, r.
Casls XV. pag. 93. Ruralis parochus die festa, qua pro populo celebrare débet, pro defuncto, présente cau'avere , célébrât, cum desit sacerdos alius qui pro eodem eclebret. Q. an bene se géra t.
R. Affirmai. Posilo quod alia die intra hebdomadam pro plèbe sua sit celebraturus , tune enim et servat antiquum morem , ut missa pnesenle corpore dcfuncli pro eo anle ipsius sepulturam celebretur; et populum suum non privât sp'rituali subsidio, quod ei per sacrifiai oblationem prœstare lenetur ex Trid., sess. 23, cap. 1. Si vero ita pro defuncto celebret, ut altéra die non sit pro populo celebraturus , maie se gerit ; quia prœfertconsiliumpraeceptoetcharitatemjuslithe,
quod œquuui non esse uno ore falentur omnes.
— « On peut supposer dans ce cas une espèce de cession de droit de la part des paroissiens. Ce qu'on fait aujourd'hui pour l'un pourra, huit jours après, se faire pour un autre. »
HTj'ô
§ VI
Parochus quoad docendum.
Casus XVI. pag. 67. Parochus, cujus ecclesia sita est prope archipresbyteralem, cujus rector speciali preeditus doclrina et sanctitate, festis omnibus cum multo animarum fructu non unam concionem habet sed plures, abstinet a prœdicando, ratus plebi suse, quœ numéro exigua est, melius fore ul praestantem hune viram audiat. Q. an attenta hac circumstanlia sit a peccato immunis.
R. Negat. 1° Quia Tridentinum, sess. 5, c. 2, de Reform.y aperte et indistincte prœcipit parochis omnibus, ut sacras conciones habeant diebus saltem dominicis et festis solemnibus; 2° quia sic expresse definierunt Innocentius XIII et Benedictus XIII in editis ea.de re constitutionibus, ubi excusationes parochorum qui ex eo tueri se volunt, quod in aliis ecclesiis prœsto sit copia concionatorum, veluti summa Christianœ Reipublicœ pernicies condemnantur (1); 2° quia Deus recli ordinis amans, dat voci pastorum vocem virtutis, uti quotidiana experienlia compertum est.
Casus XVII. pag. 68. Parochus de concionibus habendis parum sollicitus, omittit pra> dicaro per integium mensem. Q. an peccet lelhaliter.
R. Affirm. Ratio est quia mensis integer relate ad quameumque materiam, ideoque et ad sacras conciones, est pars notahilis, ut cum aliis docet Leander, Tract. 7, de Paroch. q. 2.
Casus XVIII. pag. 69. Parochus per duodecim festa interrupta intra annum prœdicare omittit. Q. an graviter peccet.
R. Affirmât. Si enim mensis integer conlinuus est materia gravis, lum in se, tum respective, ut dictum est casu praecedenti, a fortiori gravis materia censeï i debent festa duodecim intra annum interrupta. Ha ibid. cum aliis Leander, ubi gravis peccali reum facit pastorem, qui per duos, tresve menées discontinuos totius anni omittitverbumDci ovibus suis prœdicare. ' Et tamen Leander ille non est prodigus gravis peccati disseminator.
Casus XIX. pag. 87. Marcus in parochum ruralem nuper eiectus , gaucîet quod ex immcmorabili consuetudine nullœ in parœcia sua habiUesint a deccssoiïbus suis conciones; quia rudis est minerva3, seque excusari putat, si non praîdicet. Q. an in casu sit a culpa immunis.
R. Negat. Cum Innocentius XIII et Benedictus XIII in pr.-ecitatis constitutionibus distrietc prœcipiant, ut non obslante pratcxlu immemorabilis consuetudinis, quam pravam vocant , inviolabililcr servetur deerctum.
Trid., de Covcionibus ad populum per dies festos salubriler habendis. ' Quin et eo reus est magis sacerdos ille, quod populum spirîtuali inedia tabescentem reficere non salagit. Quod si officio huic impar sit, beneficium dimittat.
Casus XX. pag. 69. Crédit parochus se suum de concionibus habendis officium implere, si ante vesperas plebem doceal catechismum. Q. an bene sentiat.
R. Negat. Siquidem Tridentinum citata sess. 5, cap. 2, loquens de obligatione concionandi, ait : Quicumque parochiales, vel alias curam animarum habenles ecclesias quocumque modo oblinent.... plèbes si'ii commissas pro sua et earum capacitate pascant salutaribus verbis. Sessione autem 2V , cap. i , sermonem habena de obligatione docendi doctrinam christianam , haec habet : Episcopi , saltem dominicis et < liis [estivis diebus pueros in singulis parochiis fidei rudimenta.... diligenter ab Us ad quos spectabit, doceri curabunt. Ubi plebs pascenda dicitur per annuntiationem verbi, pueri autem per doctrinam rudimentorum fidei. Unde sequitur obligationem concionum ab obligatione calechismorum prorsus esse diversam neeproinde unam per aliam implcri.
— « Cela n'empêche pas qu'un curé, qui trouve sa paroisse très-mal instruite, ne puisse et ne doive même commencer par l'explication du Symbole , des Commandements de Dieu et de l'Eglise, etc. Mais, si alors il s'en tenait à un simple catéchisme, il dégoûterait son peuple et ne remplirait pas bien ses obligations. »
Casus XXII. pag. ead. 69. Parochus sciens pueros et puellas p irœciee suœ bene in doclrina chrisliana instrui a parentibus , non curai ut ad ecclesiam festis diebus accédant. Q. an sit a peccato immunis.
R. Esse quidem liberum a lethali culpa, non autem ab omni. Quod immunis sit a peccalo gravi, hinc liquet quod ei salis sit ul pueri rite fidei elemenla doceantur. Id autem contingit in casu, cum parentes, quibus officium istud primario incumbit, ita ut parochus sil quasi in eorum supplcmcntum deputatus,plcne munus hoc suum implcre supponantur. Quod tamen a pecc .to omni non vacet, hinc colligerc est quia non curare ut pueri, liccl a parentibus sedulo instructi ad ecclesiam festis diebus accédant, vel ul magis in fidei rudimenlis confirmentur, vel ul aliis sinl exemplo, certain importai negligenliam, qu;e non potest omnino excusari.
— « Je regarderais comme bien coupable un curé qui ne s'embarrasserait pas que des enfants de sepl, huit ou neuf ans, et même au dessous, ne vinssent jamais à l'église. Je crois aussi qu'il est rare que tous les enfants d'une paroisse soient bien instruits à la maison. Parmi le bas peuple , la plupart disent les prières les plus communes d'une panière qui fait pilié. Et souvent ils oublient tellement leur caléebisme , que j'ai vu des con fesseurs qui se croient obligés, malgré toute
(I) Quoi inde, bonc Deus ! quoi inde conseelaria, qua: ilolor allô cl ludion ijlenlio premi jubel !
tin
l'Ait
PAR
leur répugnance, d;* le demander à «les gens »lo soixante ans. Un enté doit clone voir lout par ses yeux, ou par les yeux de suhsliltils capables de le remplacer. Voyez le cas sui- \anl. »
Casus XXII. pag. 7. Parochus putat se salisfacere obligation) docendi doctrinam chrisfianam, si laie munus preitet per capellanum. Q. an bene senliat.
H. Negat. Quia sicut non satisfaceret obligation! sua4, si vel lotam curatn commiltat alieui vieario, queni solum haberc polest in loadjulorcm ; vel si lolius anni pnedicaliones suppleret per alios , eum id ci soluin a Tridentino, sess. 5, c. 2, permillalur, si legi~ Mme fuerit impeditus; ila seclu<o legiti:no impcdimenlo, non satisfaceret obligationi iloeendi doctrinam clirislianam , si taie munus continuo per capellanum prïeslarcl, cum nd eum, ut pastorem, diriganlur luec Cbristi vcrba Pasce oves meas, non ad capellanum.
— « Dans le cas précédent, un curé peut s'en reposer sur les pères et mères ; ici il ne peut pas s'en reposer sur un prêtre. Au reste, un gagne par la restriction secluso le'/itimo impedimento ce qu'on semblo perdre d'abord par la décision. Un curé qui a dix mille enfants dans sa paroisse, qu'on partage en un grand nombre de bandes , ne pourrait assurément pas leur faire à tous le catéchisme. A la bonne beure donc qu'il se trouve présent quand on les examine sur la première rommunion, ou peu'-étre quand on doit leur donner des prix, afin de les animer; mais le Mirplus lui est souvent très-impossible. »
§ VII
Parochus quoad alia officia.
Casus XXIII. pag. 12. Parochus vocalus administranda sacramenta graviter œgrolanli, invenit eum esse phrenelicum, soliusque extr. unctionis capacem, quœ ei etiam administrari non potest uisi vinculis conslringalur. Q. an purochus debeat domesticos cjus ad id officii peragendum compellere.
R. Affirmât. Ratio est quia ex uua parte parochus tenetur extr. unelionem ministrare infirmo, qui absque ullo sacramento proxime est morilurus ; quia in tali casu hoc sacramenlum est ilii necessarium ; et ex alia parte phreneticus, qui habuit perlée tu m usum rationis, est capax hujus sacramenti, juxta Rituale Rom., modo absit periculum irreverentiae, ad quam cavendam posse phreneticos ligari notant gravissimi auctores cum Aversa, etc.Eo autem ipso quo phreneticus capax est hujus sacramenti et ligari polest, tenetur parochus ministrare : potest ergo el débet compellere domesticos ad eum ligandum , quia médium illud et licilum est, el unicum per quod morientis saluti consulere possit.
Casus XXIV. pag. 69. Parochus pulat non ex debito, sed solum ex quadam convenientia et ad vitandam duorum aureorum pœnam teneri se ad assislendum in ecclesia matrice benedictioni fontis. Q. an bene cenlial.
R. Negat. Parochi rurales matricem eccle-
si.im adiré, el in ea lienediclioni fontis assistcre tenenlur, non ex niera decentia vel
meta molette , sed ut pareanl S. C.Congregationi, qaœ id prascepit in decrelo die 17
nov. Killl . 'In bis sequenda est locorum disciplina.
Casus \XV. pag. G5. Parochus légitime impedilus matricem ecclesiam adiré in pnedicto casu excusationem per famulum mittit vieario foraneo. Q. an facial salis.
R. Ne^al. Prœcepit enim ernin. archiepiscopus (P. Lamberlini) ul qui matricem ecclesiam convenirc non poluit, juslificala impedimenli causa, millat alium sacerdotem qui loco ipsius assistât fontis benedictioni. Unde non sufficit ut famulum mittal cum excusationibus. * Ha;c disciplina ubi viget, servanda est. Verum ea nihil ad nos, saltem communiter.
Casus XXVI. pag. 77. Parochus capellanum habens valde eruditum et pium, in eum omnia curia; officia Iransmitlit, ut conlernplationi tranquille vacet. Q. an sit in conscientia securus.
R. Negat. Neque enim capellano, qui so-* lum est coadjutor, sed parocho prgecipue dictum est : Pasce oves meas. Non pascit autem, qui simpliciter oral et contemplatur. * Penset ergo parorhus id D. Rernardi : Qui per vicarium servit, per vicarium remune* rabilur.
Casus XXVII. pag. 201. Parochus obtinuit indulgentiam annorum 1(10 pro iis qui cerlis diebus vesperlinœ benedictioni interfuerint. Q. ab eo explicatio indulgcntiaa hujus.
R. Sensum non esse quod per indulgentiam hanc relaxelur pœna per annos 100 luenda in purgatorio, sed quod remiltalur tanta purgalorii pœna, quanta dcleta fuisse! per pœnitenliam 100 annorum, secundum antiquos canones impositam. Olim quippa pro gravibus peccatis adulterii v. g. homicidii, etc., injungebalur pœnitentia seplem annorum et ampliu ■ ; unde qui centum hujusmodi peccata commisisset, seplingentis annis debui-set pœnilere, si potuisset fieri. Quapropter centum anni indulgentiae primario referuntur ad pœnamin liocsœculo exsolvendam juxta laudatos canones, et secundario seu consequenter ad pœnam purgatorii ; quia omnis indulgenlia, minuendo pœnitentiam ab Ecclesia injunctam , minuit etiam partem pœniten iœ, quœ eidem in altéra vita secundum mensuram soli Deo cognitam respondet.
— « Voyez mon Traité des Indulgences, et sans vous embarrasser du lemps marqué dans les brefs de concession , gagnez-en autant qu'il vous sera possible. Si, au lieu de kO jours, vous pouvez en mériter 40 minutes, vous serez heureux. Il viendra un moment où vous en aurez grand besoin.
Je ne me lasse pas de le répéter, je crains bien qu'on ne se lasse de m'entendre. Les autres cas où Y Index de l'auteur renvoie au mot Parochus, sont pour prouver qu'un pasteur chargé de distribuer des aumônes doit les donner à d'autres qu'à ses
pénitents; qu'il pèche, s'il n'a pas soin de faire entretenir une lampe allumée devant le saint sacrement ; qu'il doit dénoncer en
certains cas ceux qui manquent à leur devoir pascal. On les a proposés sous les titres Eleemosyna, Lampas. etc. »
PATR1MONIUM.
Casus I. pag. 93. Clericus grammaticam docens, inde quotannis libellas bis centum et eo amplius percipit. Q. an sub eo titulo :anquam palrimonii vices gerente ad sacros ordines promoveri possit.
R. Negat. Ratio est quia clericalis titulus débet esse aliquid fixi et stabilis, quale non est lucrum e ludi magisterio partum , quod per morbum aut aliter demi potest. Ûnde S. C. Congregatio eo de casu consulta, an. 1589 et 1609, respondit : Omnino requiri vel beneficium, vel patrimonium ad vitam promovmdi honesle sustentandam sufficiens, ut tradit card. Lambertini, in Instruct. 1, feb. 1734.
Casus II. pag. 150. Tilio clerico assignata fuerein titulum palrimonialem paterna qua> cumque bona, quœ annuatim reddunt aliquid ultra (axam librarum 200, sed cum onere alendi palrem seniculum, quousque vivat. Q. an talis titulus pro legitimo approbari possit.
R. Negat. Ratio est quia, ut titulus tanquam legitimus approbari possit, débet constitui super bona stabilia simul et libéra. Id autem non conlingit in casu. Etsi enim praedicla bona aliquid ultra taxam diœcesana lege prsescriptam reddant , quia (amen ré aliquid ultra, non dénotât summam sufficientem ad integram patris suslentationem, sed aliquantulam tantum partem suslentationis, clare apparet quod deducla intégra patris sustentatione,integrum non manet pro filio patrimonium, sed tantum aliquid ejus : unde nec approbari potest. lia idem exinde Renedictus XIV in prœcitata notificalione.
Casus III. pag. 195. Petrus falso testatus est patrimonium quod clerico conslitutum erat , verum esse. Q. quam pœnam incurrerit.
R. Eum in hac diœcesi (Rononiensi) incurrisse excommunicationem, sed minime reservatam.
PATRINUS.
73. Paulus Mariam ducturus apud La Croix, de Bapt., num. 362, ait pec«
care mortaliter parochum, qui diu tardante
Casls 1. pag uxorem, vellet patrini munus subire in confirmatione sororis ejus. Q. an licite id possit, et si faciat, an aliquod cum Maria impedimenlum contrahat.
R. Non posse id licite, quia juxta praxim pontificali rom. sançitam, neque mas débet esse patrinus feminae, neque femina maris esse matrina in confirmatione. Si tamen id facial, nullum inde contrahet spiritualis affinifatis impedimentum cum Maria ; quia cognatio hœc oritur quidem inter patrinum et confirmatum , hujujque patrem et matrem , sed non extenditur ad alios confirmai consanguineos, ex Trid. sess. 2V, c. 2, de Beform. Mart. * De hoc jam supra, verbo Impfdimentum, cas V.
Casus II. pag. 213. Non advenientibus patrino et matrina designatis , parochus ad levandum de sacro fonte infantem pro eis adhibuit obslelricem cum impubère, solo ex viris prœsenle. Q. an benc se gesserit.
R. Negat. Si enim non perirlitabatur infans, debebat parochus diflerre baptismum, quousque vel adessent patrini jam a parentibus designati, vel alii scu ab iisdem loco ipsorum subsliluti, scu ab ipso eliam, sed post obtentam a parentibus facultalem, nominati. Praîcipit enim synodus Trid., sess. 2'i de Beform. Malr., cap. 2, ut parochus , anlequam ad baptismum conferendum accédai, diligenter ab iis ad quos spectabit, sciscitetur, quemvel quos elegerint, ut baptizatum de sacro fonte suscipianl, et cum vel eos tantum ad illum susci/iiendum admillat.... Quod si parochi culpa vel negligentia secus factum fuerit, arbilrio or dinar ii puniatur. Hinc Bejfl
bus patrinis per parentes designatis factus impatiens, alium désignât in pairinum, quia facit contra jus parentum obtrudendo alium forte non grâtum,vel cum quo nollenl habere cognationem, quse juxta Tamburinum Trideniino innixum, videtur in eo casu ab eis contrahi, eo quia sufficit designatio parentum vel parochi. Deinde etiam dato quod fuisset periculum in mora, nullo modo debebat impuberem adhibere ad tenendum infanlem. Licet enim jure communi setas necessaria ad obeundum patrini munus determinata non sit ; et propîerea Gobât cum Rarbosa dicat, patrinum de jure communi esse posse juniorem filiastro suo : imo licet puer septennis, dummodo rationis compos et baptizatus, ac intenlionem babens id faciendi quod in simili casu faciunt alii patrini, possit id prsestare, conlrahendo etiam cognationem spiritualcm, juxta Sanchem, Rasilium Pontium et alios a Diana consenliente citatos ; nibilominus quia in hac sy nodo Rononiensi inter eos qui ab officio patrini rejici debent, recensentur etiam impubères, solam obstetricem potius adhibere debebat. Ut enim notum est ex Tridentino, non requiruntur necessario unus et una, sed sufficit unus vel una.
— «On admet assez communément un impubère pour parrain, quand la marraine est d'un âge compétent. L'auteur ne prouve point assez qu'un parrain désigné par le curé, jo ne dis pas sans l'aveu, je dis contre la volonté des père et mère de l'enfant con* tracte l'affinité. »