AK

nCTlONNAiRE

mu

s!m se studiosum déclarât : an aalem singulare aliquid in cantu ordinando prœstiterit in officio Hispaniœ peculiarî , quod Isido^ rianum diçitur, postea discutietur. Id yero dubium esse nequif, canlum et melodiam suam essedebuisse peculiari illi rituiconsti* tutum^ ut in univenis Hi$paniœ ecclesiii preces privatœ^ missarum oblationeê^ et omneè publicœ psalmodiœ unico et eodem exemplo a ëocerdotibus celebrarentur^ ni loquitur AIt> Qomecius, ortum et fata iIHus prosecutus (&3â-^33). Dum postea, Mauris Arabibusque rerum potientibqs, Christiani, iis permîiti, eo offieio uterentur,mozarabicum a Christîanis cum Arabibiis mixlis fuit dictum. De que éonservando tam studioaa semperfuit eccie*^ sia Hispanica; licet pervipcere haud potue* t\\ sub dicto Alphonse , ne galHcanum offlciam tam in psalterio, quam in aliis, nunquam ante susoeptum, induceretur^ si narrationi il)i Qdes, quam hic ex libro ri, cap 26 Roderîci Tolel. inseriraus, ut in eonciliorura Coliectionelegitur, agente maxime Richardo legato pontificio, anle revocationem ab Urbano factam. Equidem jam sub Gregorio VU, Richard us in Hispania fuit, ha&cque gesta sunt, uti observât Christ, Lu-

Sms. Hic verolnotalum velim^teste Muratorio, *salteriu(n ambrosiaqurn in non paucis a romano discrepare (quod est vêtus gallitanura, \x\ paulopost phobabitur) tqm verhis, tum sensibus, tara versiculorum ordine; neque tamen omnino conoordare cum ea yersio.ne, quœ sancto Ambrosio in usa fuit. Forte hœc versio cum antiquitus in Romana Ecclesia usitata convenit. Quo yero tempôre medio inter D. Ambrosii et nQstram sBtalem peculiarem illam versionem adoptarit non Jiquet. Cura vero sœcuio XI... Ecclesia Ropana veteri sua versione adhuç usa sit, roirum sit, Romanum Ponlificem^priBserlim Gregorium VU, haud fuisse operam datum, ut conforme Eccjesiœ Roroanm Psalteriuip, perinde ac olBcium reliquum susciperetur in Hispania. Cerle Gomecius Dt rébus geêtis Fr. Ximeniif lib ii, de rilu gregoriano, in locum Toietani subsli' tuendo , decertatun^ constanter asseverat, Etiani Jq. Mariana romafium nominal. Ubi êam immutationem aiiquoties jam antea tentatani, non tamen successisse, testatur. Ex sententia autem Christ. Lupi,Romanum officinal, utipsi invidiamfaciat, Hispanus cpiscopus yocAt gallicanum^ Hune ipse adducit |«al)beus, utxi nominatim translationis psalterii praaler ofGcium missœmeminit.Unde Roderiçum ex Roderico interpretari licet, ofOcium romanum cum versione Psalterii gallicaui ab 90 offlcium gallicanum vocari, qua ratione nerope in Galliis tum oilicium romanum agebatur, idque rex immutari peroiiserat ad

(455 434) Lib. 11 De rébus gestis Franc. Ximenii : % Cura, iiiquil, liunç ordiueiii iusliiuendilsidoi'O pon» fifici llispulensi , siimma lune sanclimonia et d(Vr ctrina claro » demaiidata fuit. Quanquam in hoc ;iuciores variant : nonnulli enim Leandrum Hispa* jensis Ecclesi;^ anliquiorem antislitem , ei rouneri

t^raefectuni, asseruxit, cui Isidorus cornes daius u€rit. Sç^. illud coDSiai, ab Isidoro eum riium

instantîam uxoris Constantiœ, quas erat de partibusGalliarum. » (De cantu et mus. sac.. i. I, pp. 258-260).

Voici, selon Gerbert, en quoi coAsislàît le rite mozarabe :

« Hozarabicus ritusinreliquis etiam diyini ofQcii canonici partibus, utin missa, singularis est, brevianum ad horas canonicas, sicuti missale proprium babens. Deere* tum fuit in conc. Tolet. x : « Ut nullus cuir juscunque dignitatiâecclesiasticœdeinceps « percipiat gradum, qui non totum psalle- < rium, vel caniicorum usualium et hymir norum, seu baptizandi perfecte noverit « supplementum. » Dixlmus aliqua...... de

mutalione facta sub Alphanso VI rege.Totiiis vero diyini oilBcii ordo, qiiœcunque lune tu<« lerit fata, si Roblesio fides, tirmatus fuit âb ipso Gregorio VII, sicul prius a Joanne VIH. cirea an. 872, et postea ab Alexandro II, an. 1097, quandoquidem niissus ab eo fuit ad Hispanos eadem de causa cardinalis Hugo Candidus^^i refert Ambrosius Morales, qui id hausisse,dicitur et tr^nslulisse e libro quo« dam conciliorum regii monasterii D. Laurentii Escurialis ; ut laudatus narrât Roblesius, notatque inter alla, quibus ab officie latino discrepatmozara&tcum, seu ûtdortanum^ vel golhicum^ ut vocat, quorum usas generalisest in omnibus tum majoribus, ium miiioribus horis, sicuti sunt initia^ in quibus semper habelur , Kyrie eleison , Christs eleison^ Myrie eleison^ Pater ncUer^ei Ave, Maria secrelo. Et protinus : Jn nomine Domini nostri Jesu Christi lumen cum pace : respondetur autem Deo grattas : quod qui* dem convenit cum eo, quod dicilur, Deus in adjutorium meum intende in latino yel gregoriano otticio. In fine vero precum semper apponitur: In nomine Domini nostri Jesu Christi perfciamus in pace. Responsum autem est Deo gr alias ; quod congru it cum his lalini ofûcii verbis : Benedicamus Domino. lllic eliam dicitur : Per omnia sœcula sœculorum^ et Dominus sit sempev tobiscum, e\ Gloria et honor Patri et Filio, ubicunque in romano officio sese fert occasio dicenrii : Gloria Patri et Fiiio , etc. Hac de re duo sunt concilii Toietani iv canones , prior : « In fine psalmorum non sicut a qui- « busdam hucusque Gloria Patrie sed Gloria « et honor Patri dieatur, David propheta « dicente : Afferte Domino gloriam et hono- « rem; et Joannes evangelisla : Audivi « vocem ccelestisexercitus dicentem : Honor et « gloria Deo no$tro sedenti in throno : ac « per hoc hœc duo sic oporlet in terris dici, 9 sicut in cœlis résonant. Universis igitur « ecclesiasticis hanc observantiam damus^ « çiuam quisquis prœlerierit, communionis « jacturam habebit.»£talter:«SuQtquidafli»

liidorianum ofiicium fuisse nuDCupatum. Perseveravil in fiispaniis ecclesiis baec sacrorum religio quandiu res Goiborum in ea. floruerunt : hoc est centuiu viginti circiler annos usiiue ad miserandam iilain calamitalem, cum per Maures Arabesque uni versa pêne regio c»de, incendiisque vastala, fusis, fiigalisque flispauormn copljs ii) Barba rorqu) diÛQ^ nem venit. 1

MDA

DE PLAIN €IIANT.