CXXII. Concile de Saltzbourg, de l'an i386, can. xiii

« Apud multos ita crimen usurarum invaluit, y> quodnonnulli nullis negotiationibusvellabori- » bus student intendere, putantessibi ex hoc lice- . » re, quôdprœlati,vel alii Ecclesiarum rectores, » in animarum suarum periculum negligunt id » corrigere , ac per hoc in majoris damnationis y> laqueum se immergunt. Nos igitur recolendae » memoriae domini Joannis Tusculani Episcopi , » Legati sedis apostolicae, ac aliorum praede- » cessorum nostrorum vestigiis inhœrentes ? S qui crimen hujusmodi fuerint specialiter de-

34o CINQUIÈME

7> testati, decernimus eosdem usurarios, posty> quàm per suos rectores trinâ monitione no- "» minatim moniti fuerint , et infra mensem ipsi » ab eâdem pravitate non destiterint, eo ipso y> excommunicalionis sententiœ subjacere. Quay> propter singulis Ecclesiarum praelatis ac rec- » toribtis districtè praecipimus , ut omnes mad nifestos usurarios moneant et indurant , qua- ■» tenus ab hujusmodi pravitate infra unius » mensis spatium curent studiosè desistere, ac » de perceptis satisfacere cum effectu. Quod si y) non fecerint , extunc excommunicati publicè » nuntientur. Certificentur nihilominùs , quod )) si in hoc cri mi ne sine satisfaction e canonicâ » caution i de satisfaciendo decesserint, christia- » nâ careant sepulturâ. Ipsi quoque rectores , » et scienter sepelientes eosdem , simili de jure » excommunicalionis sententià sint ligati. Dey> claramus insuper manifestos usurarios esse, y> de quibus est publica vox et fama , et certa » sunt indicia et argumenta , quod pecunias » mutuant ad usuras , easque recipiunt , vel 7) fructus rei pignoratœ ex pacto vel alias sibi » usurpant , vel imbursant, nec computant in )> sortem pecuniae pignoratae. » (Concil. Labb. ? tom. xi, pag. 2066. )

CXX11I. Constitutions synodales de Tulles, du xiv.e siècle, mais d'une année incertaine $ chap. xii :

« Item statutum est quod feneratores sive

DISSERTATION. 54t

*> usurarii censura ecclesiasticà cdmpellantur ad >> exhibendum in judiciis usuras repetentibus , » superiorum codicem rationum, cùm de usu- » rariis agitur. Si quis autem aflirmare prae- » sumpserit , exercere usuras non esse pecca- » tum, ut haereticus puniendus est. » ( Tlies. nov. anecd. , tom. IV, pag. 7g4.) Et chap. xxiv :

« Item excommunicamus concubinario9 , et: » usurarios manifestos. » (lbid., pag. 796.)

CXXIV. Manuel de Henry , Evêque de Sisteron , approuvé dans un Synode du xiv.e siècle, mais dont l'année est incertaine ; chap. xxxv.

« De avaritiâ , si fuisti simoniacus vel usurarius ; » et nota quôd usura non solùm se extendat » ad pecuniam mutuandam , sed ad quidquid » ultra sortem accipitur , sive honoris, sive » gagerii, vel de comestione equorum, vel de » illicitis venditionibus et hujusmodi. » (Thesï nov. anecd., tom. iv, pag. io85. )

CXXV. Statuts synodaux de Treguier, du xiV.e siècle, chap. xxi.

<c Caveant sacerdotes ut , secundum qualita- » tem culpae , et possibilitatem persons , pœ- 3» nitentiam injungant salutarem. Item .caveant » quoque in furto , rapinâ, usura, etsimilibus y> eontractibus, ut reddant pro posse suoquod ï> habuerunt ; nec eis pœnitentiam mjssarum et j> eleemosy narum imponan t pro hu j usmodi pec- 3 catis, nisi priùs quod habuerunt reddant Non»,

» enim in talibus peccatura dimittitur , nisi res- 7> tituatur ablatum. » (Thesaur. nov. anecd. , tom. iv, pag. 1100. )

, l5s STÈCIiB.

CXXVI. Concile de Saltzbourg, de l'an i4ao, can. xxil, de pignoribus.

« Àd omnium quoque dubitationem , sive » cjuGestionis materiam amputandam, statu i mus, y> ut si quis praedium suum , cui jus attinetpa- » tronatûs, cuiquam obligaverit indistinctè, jus y> proesentandi apud ipsum obligantem resideat»

)) Cùm taie jus œstimari non possit, et in

y> sortem nequeat computari. Cùm semper frucj> tus rei pignoratœ in sortem debeant compuy> tari, juxta canonicas et légitimas sanctiones. » (Concil. Labb., tom. xn, pag. 5a 1.)