CXXVII. Synode Diocésain de Saîtzbourgy aussi de l'an i42o

Can. xvin. « Excommun icati sunt ipso facto y> usuras exercentes, qui sic excommunicati , ter y> in anno , videlicet in Cœnâ Domini , in Assumpy> tione gloriosae virginis Marioe , in Nativitate » Domini , per plebanos et majores su os debent » denuntiari, aliis pœnis contra usurarios editis y> nihilominùs salvis.

Can. xix. (( Usurarii dicuntur, etiam qui » sub titulo emptionis usuras exercent, emendo » scilicet pignus pro quantitate quae mutuo pe- » litur , et revendendo eidem redemptionis

» tempore pro quantitate eàdem , adaucto nu- » mero usurarum. Et hœc constitutio unà cum » constitutione Gregorii X in generali Concilia » édita publicari débet singulis annis in Quadra- » gesimâ , lecto evangelio in singulis Ecclesiis » cathedralibus , et collegiatis. Et tune etiam » usuras exercentes contra dicti Concilii tenoy> rem , ac illi qui eos retinent in domibus proy> priis, nominatim et in specie excommunicati » debent denuntiari. Et usurarium, etiam oc- » cultum , dura tamen duorum vel trium fide » dignorum testium ipsum constiterit usuras 5) exercuisse , nec pro eo satisfactum fuerit , y> nullus recipere débet ad ecclesiasticam sepuly> turam. Alioquin ecclesiastici , in cujus cceme- » terio de consensu praelati sive capitull taie » corpus sepultum fuerit, exhumatum eccle- » siastico subjacet interdicto.

Can. xx. « Constitutio Lateranensis Concilii » contra usurarios édita, débet inviolabiliter » observari; scilicet, quôd manifesti usurarii y> ad communionem altaris , et ecclesiasticam y> sepulturam, et oblationem faciendam, admittt y) non debent. Et qui eorum oblationes rece- » perint , aut ad ecclesiasticam eos sepulturam y> admiserint, compelli debent reddere quod » acceperint, et ad arbi trium Episcopi ab officio » suspendï. Item secundo praecipitur dominis » terrarum et universalibus , seu commun itati- }) bus, ne permittant alienigenas in terris et

y> locjs suis conducere domos , et jam conduo* y> tas retinere ad exercendum usuras. Contra- » rium facientes , si sunt Episcopi , aut eorum y> superiores, suspensionem ; alii verô infcriores, » excommun icationis; communitates autem iny> terdicti sententias et pœnas incurrunt ipso y> facto : quas suspensionis, et excommun icatioy> nis pœnas, si Episcopi, et eorum superiores, » aut singulares personae per mensem sustinuey> rint animo indurato , eorum terrae , quamdiù y> hujusmodi usurarii in ipsis permanserint, y> ecclesiastico subjacent interdicto : et nihilo- 7> minus laïci ab Iiujusmodi excessu per suos y> debent ordinarios compesci.

Can. xxl. « Manifesto usurario, Iicèt many> daverit usuras restitui, ecclesiastica sepultura )> denegari débet, nisi primo, prout facultates y> patiuntur, satisfaciat, vei de restituendo ido- % neè caveat illis quibus restitutio facienda, si » présentes fuerint : vel, ipsis absentibus, loci » ordinario, aut ejus vices gerenti , sive rectori j> parochialis ecclesiae in quâ habitat , coram y> fide dignis de parochià , in cautione huju&y> modi exprimendo quant itatem usurarum rey> ceptarum, si hujusmodi fuerit quantités ma- » nifesta ; alioquin aliam quantitatem i psi us re- » cipientis arbitrio modéra ndam : qui , si scieny> ter minorem, quàm visibiliter creditur , mo- » deretur, tenebitur ad residui satisfactionem; » et eos contra hanc constitutionem sepelienda,

» Lateranensis Concilii pœnam incurrunt. Tes- » tamenta quoque talium usurariorum aliàs y> facta non tenentur : nec débet aliquis iny> teresse , nec eos absolveré , aut etiam admity> tere ad confessionera.

Can. xxii. ce Sepelientes scienter usurarios y> manifestas, etiamsi exempti fuerint, ipso facto » excommunicationis sententiam incurrant : à y> quâ, nisi satisfactio priùs competenter eis, )> quibus ex hoc injuria est irrogata, facta fue- » rit, nullatenùs absolvi debent. »

Can. xxiii. <c Usurarii, postquàm à suis reoj> toribus trinâ monitione fuerint nominatim, y> moniti, si infra mensem non destiterint, eo y> ipso excommunication^ sententiam incurrunt. y> Et ecclesiarum rectores et prœlati tenentur y> suos subditos manifestos usurarios monere, y> et inducere, ut infra mensem ab hujusmodi y> pravitate désistant, et de perceptis satisfaciant )) cum effectu. Quod si non fecerint, eos ex- )> communicatos denuntient, certifîcantes nihiy> lo m in ùs eos, quod si in hoc peccato decesy> serint, ecclesiasticâ sepulturâ carebunt. Quos » si rectores scienter sepelirerint , similiter ipso » facto excommunicationis sententiâ sunt ligati. y> Et manifesti usurarii dicuntur, de quibus est )) publica vox et fama, et certa sunt indicia et » argumenta , quod pecunias mutuant ad usuy> ras, easque recipiunt, \el fructus rei pigno- » ratae ex pacto, vel aliàs sibi imbursant, nec

» computant in sortem pecuniœ mutuatae. £ (Concil. Labb., tom. xn, pag. 333, 534 et 335.)

CXXV1II. Statuts Synodaux d* Angers , de Fan i423, dans la préface:

» Legis divinae parvi-penduntur praecepta. In y> hoc luce clariùs ostenditur, quôd quilibel y> absque misericordià usuras erga proximum

» exercere non formidet absque mensurâ

» vel régula res et merces suas communiter et » publiée vendit, et distrahit lucrum, quod » jure vel injuria, quod per fas seu nefas, con- » tractu vel usurâ à proximo extorquere, et » habere valet et potest. Hocce existimans cùm » non dimittitur peccatum , nisi restituatur a ablatum. » (Thes. nov. anecd., tom. rv^pag. 524.)

Et dans le chap. XVIII :

« Prohibemus quoque in et sub dictîs pœnis ^ à jure vel ab homine constituas , ac sententiâr » excommunicationis, universis et singulis qua- » rumcumque mercium venditoribus , ne ipsî mer- » ces suas ultra pretium legitimum, et aucto- » ritate justiliae taxatum vendere, nec non eisy> dem, caeterisque aliis quibuscumque ne usuras » exercere praesumant. » (lbid., pag. 628.)

CXX1X. Concile de Frisingue> de Tan i44o, can. xxii.

« Usurarum voraginem détestantes, inhibe- » mus omnibus Christ i fidelibus nostrae diœcesis? » tam clericis, quàm laïcis, ne pecunias ad usit-

» ras niutuent, aut in impignorationibus ultra )> sortem aliquid ex pacto recipiant, nec empy> tiones detestabiles faciant, aut alios quoslibet » actus usurarios exerceant. Quod si quis contrà 3) fecerit, ultra pœnas juris commun is, et Con- » cilii provincialis Saltzburgensis , subjaceat y> solution! decem libras denariorum usualium » irremissibiliter solvendarum ad fabricam ec- » clesiae, aut in usus pauperum, juxta nostruni y> aut judicantis nostri nomine arbitrium, cony> vertendos. Inbibemus insuper, sub éxcommuy> nieationis pœnâ, universis prœlatis, decanis, j> plebanis, et cœteris quibuscumque religiosis » et secularibus, ne aliquem dictis criminibus y> manifeste reum, satisfactione non praemissâ', » ad quam tamen eosdem induci volumus moy> dis possibilibus, ecclesiasticœ tradant sepuly> turae. » (Concil. Labb., tom. xin, pag. 1296.)