CXXXIX. Concile de Matines, de l'an 1670, tit. de usuris

« Quoniam usura jure dmno et canonice

DISSERTATION. 36l

» omnibus Christian i s sub pœnâ peccati morta- » lis interdicitur; neque facienda sunt mala, ut » eveniant bona; Synodus statuit et ordinat, » ne quis tutor aut curator, sub praetextu » augmentandi patrimonii pupillorum , aut sub » eorum curatelâ existentium, pecunias illorum » sub certo lucro singulis annis ultra sortem re- » cipiendo mutuo dent, relentâ facultate repe- » tendœ sortis, quandô ad majorem œtatem » pervenerint, aut matrimonium contraxerint, » aut alias ad illorum voluntatem et arbilrium: » declarando omnes huiusmodi contractus usu- » rarios, et contra, ut prœmittitur , mutuantes, » tanquam contra usurarios, ad pcenas jurk » procedendum. » ( ConciL Hard. , tom. x , pag. 12o4; — et Concil. Labb., tom xv, pag. 818.)

CXL. Assemblée du Clergé de France y tenue à Melun en 1679, dans ses constitutions au titre de usuris.

« Usuram, lienis ad instar inflati, et totum » corpus macidum cflicientis, omnem rempu- » blicam enervare omnibus notum et comper- » tum est. Quapropter. ut tanto occurratur ma- » lo, curandiun, ne quid ex mutuo, vel depo- » silis etiam apud Judeeum factis , aliquid prae- » ter sortem à quovis homine percjpi ex con- » vento, Yel principaliter, sperari possit; tametsi » pecuniae sint pupillQrum aut viduarum. Om- » nés enim audire tenentur illud Chrisli : Mit- » tuum date, nihil indè sperantes.

36a CINQUIÈME

» Né ciri liceat ita cum altero contrahere, » ut is totam pecuniae summam ei qui dederit, » solvat, cùm ille parti m pecunià dederit, par- » tim nominibus, qurc difficile exigi possint, vel » in rébus pluris quàm valeant œstimatis.

» Curandum etiam, ne quis rem aliquam, » ob dilatam solutionem, justo vendat cariùs » pretio.

» Ne res vendatur, dilata in tempus solutio- » ne : ita %ii prelium, quod rei accreverit, » venditori solvatur, nisi ejusdem venditoris

periculo fiât pretii diminutio.

>♦ Ne res modico pignori detur, vel vendatur, » pacto rediniendi intra certum tempus, eâ lege, » ut non redempta intra certum tempus, ma- » neat emptori libéra, aut ei qui pignori accepit.

» Ne vinum, frumentum, oleum, vel aliquid » rerum earum, quae usu consumuntur, sub » conditione recipiendi plusquàm datum fuerit.

» Ne in socîetate, in quam pecunias alter , » alter opéras confert, lucrifiat, aut constitua- * tur distributio , nisi a? quis partibus.

» Ne pactio fiât, ut salvâ sôrte, fructus com- » muniter dividantur.

» In societate animalium, quœ inaestimata » alicui dantur custodienda , sive ut opéras » praestet, omnes casus, etiam fortuiti, sint *» damno semper et periculo ejus qui dederit : » nisi accipientis et custodientis dolo aut incu- » rià accidisse damnum, aut casum ccmstiterit

» Ne ex fructibus animalium quidquam prae- » ter sortem soivatur , aut capiatur.

» Ne fiant contractas, qui ficti libellarii dim cuntur, ubi non est emptio certae rei immo- » bilis justo pretio.

» Lbi venditor cogatur redimere, vel ubi » nisi post certum tempus redimere possit : qui » contractus omnes irapii sunt.

» Vel ubi annuus census, ad çujus solutio- » nem res obligatur, superat solutionem fruc- » tuum, quos ex ipsâ re dominus solet, aut » potest percipere.

» Et si pecuniarum loco vinum, frumentum, » vel quid aliud in annos singulos promitta- » tur, illud ad pecunia? et justi pretii rationem » redigatur pro locorum consuetudine.

» Si qui autem in aliquo ex his aut aliis ca- » sibus usuram redolentibus contra xeri nt , in » foro conscientiœ contractus irritos esse no- » verint: et contrahentes, et contractus reci- » pientes, |jroxenetoe usurarum, aut lucri ea^- » rumdem participes, aut ministri, sciant se gra- » \issimâ dignos ultione.

» Hortamur et obsecramus principes et ma- » gistratus, ut nobiscum buic pesti , quibus fieri » poterit, remediis occurrant. » (Collection des procès- verbaux dés assemblées générales du Clergé de France, tom. v, pièces justifie, pag.

Et au titre : De Synodo diœcesanâ.

» Indictâ diœcesanâ Synodo, statim Parochi » parochiam obeuntes, diligenter de singulorum » parochianorum fide, vitâ, et moribus exquiy> rant. Et si quos blaspliemos repererint, adul- » teros, concubinarios , aut à connubio dis- 3> junctos, feneratoreS) aut alios nefarii scele- » ris inquinatos, eorum nomina, ad Synodum » renient es, ad Episcopos déférant, ut quâ via » eorum medendum sit morbis, in Synodo

j) mature provideatur » (lbid.,

pag. 123 et 123. )

CXLI. Concile de Reims, de Pan 1585, chapitre 24. me de fenore.

1. <c Simon iae vitio peccatum usurae esse » affine nemo non conspicit. Cùm igitur sa- » crœ Litterae excludant eum à divino taberna-» » culo, qui pecuniam dederit ad usuram, apery> tèque nuntient, ut mutuum demus, nihil indè 7> sperantes : quisquis prœter sortem prœcipuam » ex mutuo aliquid ampli ùs exegerit , vel acce- » périt, cujuscumque generis illud sit, modo » pecuniâ œstimari possit, usurarius esse cen- :» seatur.

2. » Quae autem per usuram parla sunt, vet y> accepta, usurarii reslituere teneantur.

5. » Parochus in pronao singulis diebus domîy> nicis annuntiet usurarios esse excemmunica*- » tioni obnoxios.