‹ Documents relatifs à l'histoire de l'industrie et du commerce en FranceChapitre 176 sur 326 · mai · texte numérisé non relu

mai

Ordonnance du préç^ôt de Paris fixant la durée de la jour

de travail,

Lespinasse, Les métiers et corporations de la ville de Paris,

I, n° VII, p. 52.

Pour ce qu'il est venu a nostre congnoissance que pi sieurs gens de métiers, comme tixerrans de linge, de lan foulons, laneurs, maçons, charpentiers et plusieurs aut ouvriers et demourans a Paris se sont voulu et veullent eff^ cier d'aller en besogne et de laisser oeuvre a telles heuï^* comme bon leur semble, ja soit ce que ils facent paier ^

W [1396] DE L'INDUSTRIE ET DU COMMERCE. l'iO

/eurs journées tout autant comme se il faisoient besongne tout au long d'un jour, qui est au grant grief, préjudice et dommage tant des maistres ouvraus et tenans ouvrouoirs de leurs mestiers comme aussydu bien delà chose publique, ^it: seroit encores plus, se pourveu n*y estoit, si comme ^ ntendu avons, nous, de nostre povoir, voulans a ce obvier ^t eschever les domaiges qui par delTault de provision s'en J>ouvoient ensuir, avons ordené que doresenavant toutes lï^ianieres de gens desdits mestiers gaignans et ouvrans a journées aillent en besongne pour ouvrer d'iceulx mestiers des heure de soleil levant jusques a heure de soleil csouchant, en prenant leurs reppas a heures raisonnables, s^lon les ordonnances faites sur chacun d'iceulx mestiers, sur» peine d'en estrc punis selon l'exigence de leurs faultes. E script soubz notre signet, le mercredi XIV jour de may, l^an mil CGC IIII'''' et quinze.

e s. ^ 1396 (n. s.), 29 janvier.

A^^rét du parlement interdisant le plaqué et ordonnant la ^ent3 secrète^ au profit de V orfèvre^ â! un hanap en plaqué,

G. Fagniez, Études sur l'industrie , Append., n^ xlix.

Constîtutis in nostra Parlamenti curia procuratore nostro g^îierali pro nobis ex una parte et dilecto et fîdeli consi- ^if^rio nostro episcopo Parisiensi et Albreto Magni aurifa- "^'o, prout eorum quemlibet tangere poterat ex altéra^ fuit

^^ parte dicti procuratoris nostri proposituni quod

^^per artificio sive ministerio aurifabrie, sicut in ceteris, ^^^ti erant jurati et visitatores deputati, ad quorum nuper ^^venerat notitiam quod dictus Albretus quemdam ciphum ^^genteum, rotundum pedem habentem, una cum operculo, ^'^ domo sua fieri fccerat, oui desuper, eo visitato per ipsos ^ni intus quam extra, aurum sic artlficialiter adjunctum ^'^pereiant quam tam in coopertorio quam corpore ipsius

ciphi cuîlîbet prima facie conspicienti totaliter aureus apparebat, et ideo falsus, reprob[at]us et deceptibilis tam in corpore quam operculo et contra Ipsius ministerii statuta existebat, quia alterius se condicionis et materie quam erat exibebat, nnm primo aspectu de auro puro credebatur, cum rêvera ab intus argenleus existeret, et esse posset occasio in quibuscunque aliis rébus ex argento confectis similiter operandi, quod in maximum cederet et cedere posset rei publiée detrimentum et fraudem, perniciosumque exemplum atque ville Parisiensis ^, quam in bonis et licitis operibus inter ceteras regni nostri civitates precellere, presertim in argenteis et aureis operibus, publica vox et fama locuntur ; quare petebat dictus procurator noster vas supradictum tanquam falsum nobis confiscatum et acquisitum et destruendum atque frangendum fore dici et pronunciari dictunique Albretum ab ulteriori dicti artificii seu ministerii aurifal^rie Parisius exercicio privari... dictus vero Albretus petitioni dicti procuratoris nostri defendendo proponebat quod Ipse in dlcto aurifabrie ministerio seu artificio peritus erat et expertus arlcmque predictam sic aurum cum argento consolidandi et adjungendi repererat, in dictoque cipho nulla erat falsitas vel deceptio, nam in superiori parte operculi sive co[o]pertorii et in inferiori parte ipsius ciphi apparebat per qnemdam clavellum argenteuni ibi exeuntem et positum firmaturam auri in eo existentis facientem et tenentem, quod ciplius predictus in interiori sui parte argenteus existebat, quod etiam ex pondère ac ex pluribus aliis circum ligaturis argenteis et ipsius ciphi auribus^ deauratis quas, si esset ex auro puro, non licuisset, nisi essent de nuro, secundum ipsius ministerii statuta et ordinationes, circumponere, faciliter cuilibet intuenti poterat apparere, nulle eciam erant ordinationes vel statuta hujusmodi operis prohibitoria, quin ymo utilis erat ciphus

Page 1