IN ECCLESIA ESSE SUPREMAM

Docet Sarictus Thomas regimen monarchicum esse omuibus aliis perfectius : Optimum regimen tnultitiidinis est, ut regatur per uni' /Il ; pax enim et imitas suhditorum, est finis regentis ; iinitatis autem congruentior causa est unus quam, multi.^ Idem olim scripsit Plato : Uiiius dominatio, bonis instructa legibus, lex illarum omnium optinia est ; guhernationem, vero eam in qua non multi imperant, mediam censere debemus; cœternm nnultorum administrationem omnibus m rébus debilem.^ Aristoteles pariter, postquam très gubernii formas adduxerat, scribit : Harum optima regnicm.^ Idem dixit Plutarchus : Si optio eligendi concessa fiierit , non aliud deligat quam unius potestatem* Et ita etiam Euripides,'' Isocrates,'"' Stobeus,' et alii philosophi gentiles locuti sunt.

Disserens autem Sanctus Thomas particulariter de rébus fidei, dicit : Circa ea quœ fidei sunt, contingit quœstiones moveri; per diversitatem autem sententiarum dividei-etur Ecclesia, nisi in unitate per unius sententiam conservaretur.^ Hinc angelicus Doctor statum Ecclesise omnino monarchicum existere fundat.

Idque prius docuit Sanctus Cyprianus : Utius omnium Dominus est Deus ;... ad divi7ium imperii'.m etiam de terris m,uti'.emur excm-

(1) Contr. Gent. l. 4. c. 76. (2) De Régna.

(3) EtMc. l. 8. c. 10. (4) De Monarchia.

(5) In Phœnicis, vers. Ii0.'}-o06. i6) Nicocles.

(7) Sentent, serm. 45. {S) Lac. cit.

CAP. VI. PKO!:\TUR MATIONE. 579

plum :... rex unus est apibus, et d»x unv.s in grerjih'is, et in armentis rector unns.^

Idem scrippit Sanctu.s Joannes Chrysostomus ubi loquens priu.s de anarchia, id e.st de carentia principatns, dicit eam es.se argumentum suhversionis ; àeinàe necessitafem iinius rectoris sic describit : Si a navigio (ait) ademeris gubertiatorem, navem demerges; si a grege pastorem, omnia evertisti.^

Ratio autera cur regiraen monarchicum aliis prsefertur, est quia monarohia, quse ab uao solo pendet, difficilins quam aristocratia dependens a plui-ibus, dividi et destrui potest : difficilius enim simplex unitas dividitur quam multitudo, licet hsec ad unionera conspiret. Et rêvera omnia symbola quibus ia Scripturis denotatur Ecclesia, nimirum regni, navi.?, arcae, ovilis, domus, aciei ordinatœ, omnia necessitatem unius rectoris signilicant.

Ex historia autem patet regimen monarchicum omnibus aliis fuisse niolius; et aristocraticum saepe dissentionum, imo aliquando exterminii imperiorum causam extitisse.

Corpus quidem Ecclesi;e mysticum nunquam potest esse unum, nisi unum praesit visibile caput, a quo corpus Ecclesiae regatur. In antiqua Lege Dominus sic praece[ùt : Amarias autem, sacerdos et pontifex vester, in his quœ ad Denm pertinent, prœsidebit; porro Zabadias, filius Ismael, qui est dux in domo Jnda, super ea opéra erit, quœ ad régis offlcinm pertinent.'^ Si ergo in Lege antiqua unus sacerdos preeesse debuit divinis rébus, quanto magis id locum habere débet in Lege nova, quae antiquce perfectio et complementum est ? Hinc communiter doctores, ut Sanctus Thomas,-* Gerson,-^ Bellarminus,« Duvallius,' Gretserus, Sanderus,» Charlas,» et alii (nec contradicunt Dupinus ">et Richerius i>), docent regimen Ecclesise esse monarchicum, cum duplici tamen discrimine a gubernio monarchico teniporali : primum, quia episcopi, lioet Papae subjecti, non sunt tamen

(1) De fdolor. Vanit. n 8. (•>) In Tlebr. homil. 3i.

(3) //. Parai. 19. 11. (4) Contr. Gent.l. i. c 76.

(5) De Statib. ecclcsiast. super Stat. Sximm. Pontif. eonsirl. 1.

(6) De Rom. Pontif. l. 1. c. 9.

(7) De supr. Rom. Pontif. Potest. p. /. q. £.

(8) Devtsîb. Monarch. l. 3.

(9) De Libertatib. Eccl. Gallic. l. 12. iiassitn.

(10) De antiq. Eccl, di.scipl. di^s. 4. c. :2. 33".

(11) De eccl. et polit. Potat. c. 3.

580 APPENDIX I. — VINDU-t.'E, ETC.

ejus vicarii, sed ordinaria potestate suas regunt Ecclesias ; secuudura, quia nec Papa, nec episcopi, hœreditaria successione suas dignitates acquirunt, ut reges, sed ex omni classe fidelium eliguntur.

Omnino igitur principatum Ecclesise monarchicum esse tuemur cum Sancto Thoma, ut supra, et Sancto Antonmo,^ et aliis pluribus, inter quos pro omnibus valeat unus Joannes Gerson, qui pertingit ad asserendum heereticum esse, qui Pontificis statum pertinaciter negaret esse monarchicum. En ejus verba : Status papalis institutus est a Christo supernaturaliter et immédiate, tamquam primatum habem monarchicum etregalem in ecclesiastica Merarchia, secundum quem statum unicum et supremum Ecclesia militans dicitur una sub Christo; quem primatum quisquis impugnare, vel diminuere, vel alicui ecclesiastica statut particulari coœquare prœsumit, si hoc pertinaciter faciat, hœreticus est, schismaticus, impius, atque sacrilegus. Cadit enim in hœresim toties expresse damnatam a principio nascentis Ecclesiœ usque hodie, tam per institutionem Christi de principatu Pétri super alios Apostolos, quam per traditionem totlus Ecclesiœ in sacris eloquiis suis et generalibus Conciliis.^ Inquit igitur Gerson tam institutione Christi quam traditione Ecclesise de hœresi notandum, qui statum papalem negat esse monarchicum; cum enim Petrus Ecclesiœ fundameatum totiusque ovilis pastor a Christo fuerit deputatus, merito infertur suprema potestas ipsi ejusque successoribus tradita fuisse, îîsec faraosa Gersonis senteatia, tam valida ratione probata, ad compescendos negaates monarchicum Papse regimen potissimum valet.

Tanto magis quod nec Papa, nec quivis temporalis monarcha, potestatem supremam talem habet, ut quidquid velit ad libidinem ager<^ valeat; habent enim ipsi potestatem supremam, quodammodo moralem, qua possunt independenter quidem ab assensu aliorum facere omnia, sed ea tantum quse consona videntur rationi. Prseterea quivis monarcha, directive et ordinarie loquendo, legibus sui regni conformare se débet; potest tamen in illis semper dispensare. Prteterea convenit principi consilium a sapientibus exquirere et sequi; idque prsesertim Papa ordinarie in usu habet, cardinales aliosque prailatos in neo-otiis majoris momenti consulendo. Verumtamen falsum et per-

(1) Summa, p 3. tit. 22. c. 2.§S.

(2) De Statib. eccl. super Stat. Samm. Pontir. consid. 1.