SCRIPTA CAROLINA

1. Caroli Magni Capitularia Regum Francorum in Capitularihus Baluzii. Parisiis, 1780, 2 vol. in-fol.

2. Volumen Epistolarum xcix , vulgo Codex Carolinus. Ingolstadii, 1613 et 1619, in-4.

3. Epistolae xxi, ad Offam III, Baugulfum, in Homiliarium Pauli Diaconi ; de Septiformis Spiritus gratia, ad Fastradam , ad Elipandum ; de Ratione Septuagesimœ, ad Athilbardum, ad Homerum, ad Leonem papam ; de Constructione ; de Presbyteris criminosis, ad Albinum, ad Pippinum filium, ad Garibaldum III, ad Nicephorum, ad Odibertum, ad Fulradum. Scriptores Francorum, t. V, p. 622-633.

4. De Ministerialibus Palatinis, Script. Francor., t. V, p. 657.

5. Capitulare in codice antiq. edit. a Frid. Limbrogio , in-fol.

6. Prœfatio in Homiliarum de Baptismo ; apud Mabill. in Analectis, p. 73seq. novae edit., et veter. 1685, p. 312 et 314.

7. Capitulare anno 800 de villis suis, unacum Epistolis Leonis III ad Carolum. Helmstadii, 1647, in-4.

8. Capitulare de imaginibus non frangendis , libri quatuor ( libri Carolini). Parisiis, 1549, in-16.

9. Fragmenta de Veteris Ecclesiaeritibus ac Cerimoniis. Antwerpies, 1560, in-8.

10. Diploma de Scholis Osnabrugensis Ecclesiœ. Helmstadii , 1717 , in-4.

11. Charta divisionis Imperii , sive Teslamentum. Francofnrti, 1594 , in-8.

12. Remedii Curiensis Episcopi Canoues Alemanici xlix. Ingolstadii Alemanicorum, p. 134. Alcuini opp., p. 1720. De Viris illustr. Cassinensibus , c. vm,p. 169.

13. Epitaphium Hadriani, Lambecius, II, p. 265. ActaSS., t. VII junii, p. 109. Epitaphium Rolandi, Joanni Turpino, cxxv. Poemata duo. Hist. littér. de la France, t. IV.

14. Litaniae Carolinae, td lo juta1. Apud Mabill. in Analectis, p. 682j, novae edit. , p. 170. Donationes Pontifici Romano. Lecointe, t. VII, Annal., p. 303 seq. Ad papam Hadrianum, Fabricius, t. I, p. 924.

15. Grammatica nova (theotisca), cum notis, scripta theotisce (deest praeter alphabetum). Gramm. Otfridii. Polygr. Trithemii. Linguarum vett. septentrionalium Thésaurus, Hickes. ; Oxoniae, 1705. 2 vol. in-fol., 1. 1. Gramm. Franco-Theotisca, p. 4 ad not.

16. Vulgares Cantilenae , theotisce (desunt). Einbardi Vita Kar. Magn., cap. xxix 2.

17. Libri Veteris ac Novi Testamenti , ad amussim correcti cum graecis et syris : ac etiam in franciscain linguam converti, ut populus intelligeret (desunt). J. Usserii Hist. de scripturis et sacris vernaculis. Londini, 1689, in-4,p. 99 et 111.

18. Explanatio Origeni perperam tributa in S. Pauli Apostoli Epistolam ad Romanos : cujus scriptura mendis nonnullis respersa propria Caroli manu emendata fuit.

Manuscrit conservé à la Ribliothèque impériale devienne, sous le n° 624 : « Carolus Magnus, nondum imperator, sed tantum

' Invocation wallonne répétée par le peuple, dans les églises de la Belgique, en faveur et durant la vie de Charlemagne.

2 « Item in Barbara (Germanica) et antiquissima carmina, quibus veterum regum actus et bella canebantur scripsit, memoriœque mandavit. » ( Einbardi, cap. xxn. )

CAR0L0GRAPH1E. 131

adhuc rex Francorum et Longobardorum, a quodam Winidhario curavit describi , postea autem ipse relegit , et propria manu emendavit. >• « In fine totius istius codicis, nempe tblii 78, p. 2, exstant hae, seque antiquo charactere Gotthico sive Toletano exaratae et observatu dignissimae subscriptiones :

Codicis hujus ovans, volui confringere penna Spinas, quas animo scriptor congessit inerti ; Quique legis , precibus pro me pulsare Tonantem Digneris, valeas, si Christi vivere Regno.

« Winidharius peccator scripsit istum librum.

Qui sternit per bella truces fortissimus héros , Rex Carolus , nulli cordis fulgore secundus , Non passus sentes mendamm serpere libris ; En bene correxit , studio sublimis in omni ' . »