‹ Éléments de paléographieChapitre 381 sur 492 · PARTIE IL — CHAPITRE III. ù · texte numérisé non relu

PARTIE IL — CHAPITRE III. ù

rursus nobis immemorandum ! est, sed ad altiora tractatum transferamus, aique affirmationum et negationum proprietates subtilits distingamus?. Cum enim singulare subjectum ponitur, unam tanthm negationem vel affirmationem una acceptio subjecti facit; cùm autem universale subicitur, multas affirmationes vel negationes subjecti variatio secundèm signa tenet. Ejus namque affirmationis que dicit:omnis homo justus est, cum ea videtur negatio que ait : nullus homo justus est, thm illa que proponit quidam homo justus non est, vel:non omnis homo justus est. Ejus quoque negationis : nullus homo justus est, duæ videntur affirmationes vel et:omnis homo justus est, vel : quidam homo Justus est; cûmque eidem affirmationi vel negationi duæsini oposite, que videlicet simul cum eà vere esse non possint, altera contradictionis® opositione quàm longissimè ab eâ recedit, altera verd contrarietatist opositione, ut quod

ea proponebat tanthm perimit ac simpliciter ei contradicit Cüm enimhuic propositioni :omnis homo justus esthec contrariè oponatur : nullus homo justus est, illa verd contradictori : non omnis homo justus est, aique utraque ipsius sententiam perimat, hec quidem : non omnis homo justus est, simpliciter priori contradicit; illa verè : nullus homo justus est, plüs facit, que non tantüm ostendit non omni homini justum convenire, verüm etiam ab omni removeri,

UNDE MAGIS OPOSITE SINT CONTRARIÆ QUAM CONTRADICTORIÆ. Meritd ergo hec tanquam contraria priori oponitur 5 que ei maximè est adversa. Ea namque oposita contraria diMfiniunt que primä fronte sibi oponuntur, hoc est, que maximè sibi repugnant, velut album et nigrum, que nullo modo eidem simul inesse possunt. Plüs autem adversa est, hoc est oposita: nullus homo jüstusest, eique est:omnis homo justus est, quàm non omnis homo justus est. Magis enim consentit ei

non omnis homo justus estquàm nullus homo justus est ; hecenim propterunum vera est si justicià careat, illaverd non nisiomnes careant. Facilits autem uno non existente justo contingere posset quod universalis affirmatio dicit, quàm nullis existentibus justis, Unde manifestum est universalem negationem magisadversari universali affirmationi quàm particularem negationem; quippe hec omnibus aufert quod illa omnibus atribuit. Quèd autem dicitur particularis

nec secum in falsitate posse pati universalem , sed, si hec falsa sit, illam necessarid veram, hoc ad opositionem non pertinet contrarietatis, imo ad dividentiam contradictionis.

Qudd enim falsæ non possunt simul essef, ea que dicunt, ad

1 Lisez immorandum ? Lisez distinguamus.

5 Lisez conirarictatis.

Lisez contradictioni.

ad altiora tétatü nfferam atq; affon > negon

rurf n05 imemoräd +

petatef fubtli dftingarn. C x figtare fubtü poït unä th nesoe 1

afféem una acceptio fubu fac. C aû uniüfai fubicit multaf affoef 1 negoëcf fubt uariatio # figna tenet. Eï näq; affoïf q dië oïf h6 it + € ea widf negô q ait null hô it & tüilla q poit qd h6 itnñ+tnoif hô it +. Ei

dj; negoif null hô due widnf affoëf > oïf hô it + 1 qd ho it =. Ca ed affoi ? negoï due fri

opôite q uidi fimi é ea üe eë n poffñi + alta €tdiéhoïf opoe q longiffime ab ea reced altä à Ctnétatif opoë ut q

ea ponebat tn pinnt. ac fiplé e1 étdac.

Cù & huwc poiï oïf h6 it + h étre

oponaî null h6 it + 1lla à étdiétonie n

= atq; uiq; 1pfi fétñtà pimat h d à oïf ho it + fipli por &tdië 1lla à null ho ituf + pl fac.

oïf ho 1

q à Un oftndit à oï hoï ii Cuemre üü > ab oï remou Vi magif opoite fit côtrarie q côtdiétonie.

Mito &£ h tâqe maxime + adüfa. Ea näq; opoïta €tria diffiniüt

1a pori opoit 4 ex

q pma frote Î oponüt. h + {maxime Î repugnät. uelut albü > nigrû qnullo 1 ed fimiieë poffi. Plufaü adafa & h +

opoïta null hôits e1 q+oïifhôit +

q à oïf hô it + Mag x cfétit ex

noïfhôits q null hôïit + h x

pp unû uä + fi iticia careat 1lla à à n of careät. Faali aû uno ñ exrftte ito étige poff; d umiüfaï affo dië. q nu

exiftütb; iuf. Vi mamifeft + umüfale

negoë maë adüfari unrüfal affoi q partctaré negoë. qpe h oïb; aufert d

1lla oïb; atbuit. Qd aù di partictarif

nec fecü ï falfitate pote pat umüfalé + ff falfa fit allä neéo uerä hi ad opôe à

ptns étrietatif 1mo ad diwdentä étdiéhoif.

Qd x falfe n poffi fimi eé ea q dict ad

> L'abre

monté du signe ®

iation du mot opponitur n'est pas régulière; le { devrait être sur-

5 Ajoutez id est quod non possunt simul non esse

immediationem potids attinet quèm ad contrarietatem.

Quèd autem vere non possunt simul esse, id est, quèd non possunt simul esse ea que dicunt, id soltum ad opositionem pertinet vel contrarietatem, Nulla enim contraria ex naturâ contrariorum destructa se ponunt, sed omnia posita sese mutud auferunt. Quod tm in complexis quàm in incomplexis licet inspicere. Quèd itaque simul abesse non possunt oposilionem non exigit, sed dividentiam, seu immediationem. Immediatio autem opositionemnon exigit. Sunt enim multaimmediatorumnon oposita, sicut infinitum speciei et finitum nomen generis, sicut non homo et animal. Nec in his etiam ubi immediatio compositionem incumbit, immediatio cpositionem facit majorem; quod ex albo et non albo etnigro perpenditur, Non enim tantüm adyersa sunt album etnon album , quamvisnecsimul absint, quantüm album et nigrum , que simul abesse contingit. Que enim non alba sunt non est necesse contrarium albi dicere, idest, nigrum, sed crocea esse possunt, velalterius coloris. Quèd itaque quelibet simul esse non possunt, ad opositionem pertinet; quèd autem simul abesse nequeunt, ad immediationem. Unde, etsi subcontrarie simul abesse non possint, non tamen oportere! videntur, eo videlicet quèd simul possint adesse in contingenti. Sed materia propositionum sicut earum dividentes abesse universales scilicet affirmativa et negativa®. Quas ex maximä opositione, ut ostensum est, contrarias convenit appellari, ceteras verù contradictorias. Ex his itaque manifestum est ei que dicit :

omis homo justus est, magis repugnar

:nullus homo justus est:

quàm : non omnis homo justas est. Unde meritd ab universali affirmative illa contrarid ponitur{ que universalis est negativa; hec verd contradictoria, que particularis dicitur. Eadem enim hec : non umnis homo justus est, cum eû videtur quæ proponit:quidam homo justus non est, atque pro unà et eâdemutramique Boethiusaccipit, cùm tamen earum sententia diversa apareat his qui eam perspicatits inspiciunt. Multüm enim refert ad sententiam enuntiationis cm preposita negativa particulatotam exigitet destruitaflirmationem , et cum eadem interposita terminorum separationem facit. Quod quidem ex ypotheticis quoque enunciationibus ostenditur. Non enim eadem est sententia istarum : si est homo non est justus, et : non si est homo est justus. Ha namque demonstrat hominis positionem non pati justum, hec verd non necessarid exigere justum; quod verum est, illud autem falsum. Ethec

quidem , que negatione premissà totam ypotheticam perimit,

2 Lisez opposite:

ésente aucun sens : M. Cousin en a fait la remarque dans

son édition d'Abaylard; mais il n'a pas essayé de compléter ou de comiger le

2 Ce passage ne p

teste.

imediau66 poti atune q ad Etrietaté.

Qd aut uë ñ poff fimi eë xd à poff fumi eë ea q dict 1d folû ad opoë püune Ï Cinetaté. nulla & Ctria ex nat

tro? dfttructa fe pont. f; oïa poita fefe mutuo aufer. Qd tà 1 cplexif qi icôplexif hey ifpite. Qd tag; fimi abeë à poff opôë à ex16. f, diuidntä feu imediatôë. imediatio aû opoë à eg.

Stu mita imediator à opoïta fie ifimit fpé > finit nom gif fic ñ ho > al.

Nec ï hif 5 à imediatio côpôem icülnt »

imediat1o opôë fac maioré q ex albo > à albo > migro ppendr. N & un aduüfa Î albü » à albü quaf nec fumi abfit qi albü > migr q fimi abeë ctig Qun étria alh1 die x

alba ft n + neceë nigf. S; crocea €Ë poif alti colonf. Qd 1taq; qhiby fimi eë à poff ad opôë ptun&. Qd aû fimi abeë neqüt ad imediauoë. Vn 1 fubètrie fimi abeë ñ poffit à tñ oporte widnr eo widi d

funi poffit adeë 1 ctigéu. f; matia

pôû f16 ear duudntef abeë unrüfalef

f affra > neg. Q"f ex maxima opoë

ü oftnf + €triaf Cuemt appellan ctaf à étdiétoriaf. Ex hif 1taq; mamfeft + e1 q duc oïf h6 it+ mag repugnare n ulihôits

& à oïf hô it & Va mito ab umüfali

affré alla étrio poit { umüfal +

negä. h à ctdiétoria 4 paruciarif dF.

Ead & h ñ oïf hô it + ppoit qda hô6 it n

ë ea widF

atq; p una ?

ead uträq; b. acc1p € tñ ea félétia

diüfa apeat If 4 eà pfpicati ifpiaüt. Muli u refert ad fététià entatroïf € ppoïta

negä partcla totà exigit > dftruit affoe >

& ead itpoila üoz fepatiôe fac. Qd d ex ypof CE eñaatoib oftndf.

à u ead à fétta 1ftar. fi + hô ñ + it > ù fi + h6 à it. Illa näq; dmoftt hoïf pôë ñ pat it h à à neco exige it q üû + 1llud aû falf >

d à negôe pnuffa totä ypôcä pimut

à L'abréviation du mot ponttur n'est pas réguliè

monté du s

; let devrait étre sur-

Page 1