‹ Essai historique sur la destruction des ordres religieux en France au dix-huitième siècleChapitre 225 sur 246 · N* VIII · texte numérisé non relu

N* VIII

RÉPONSE DU PAPE A LA LETTRE DE L’ASSEMBLÉE, EN FAVEUR DES ORDRES RELIGIEUX.

PllJS P. P. VI.

Dileete fili noster, venerahiles fratres eldilecli filii, salutcm et apostolicam bencdictioncm. Epistola veslrain qua miserandum in moilum exponitis evilium istic, et pene inlcritum regularium ordinuin, singularem magnaïuque in nos excitavit admiraiionem propter solUcitudinem ilium, quam præfertis, tuendi dignitatem eoruni e quibus tôt taulique prodierunt domina et sanctitatc pra-sianlissimi viri, qui episcopis in paslorali ministerio obeuudo, uiultam

mu

PIÈCES JUSTIFICATIVES

semper atque utilem operam præstiterunt; idcirco lccta est a nobis libcntissime, tum quod ex ea cognovimus ac deprehendimus vestri cleri imaginent, qui ad rectaiu ecclesiæ disciplinam et ad salutem animarum suas curas convertit. Qux omnia grata, et peroptata ac præserdm in causa acciderunt. Quare vos, dilccte lili noster, venerabiles fratres et dilecti lilii, licct absentes tanquam présentes, nostra bcnevolentia, nostro animi studio et patcrnæ caritatis afleclu sumus amplexi. Nec dubilamus eorum, quæ a nobis facta sunt, plane confirmare, quæ sapienter suggeritis, jain fuisse penitus infàxa in cogitationibus nostris, ita quidem ut quiquid dctrimenti hæc monastici ordinis clades attulit quoad gus fieri potest, resarciatur : venun hæc re magis quam verbis præstanda sunt. Cæterum quod atlinet ad Antoniniani ordinis supressioncni , quam dolcnter describitis , scire dcbetis , dilecte fili noster, venerabiles fratres et dilecti lilii, eam jampridem ante nostrum pontificatuui inceptam fuisse ; et ut penitus absolveremus, impulerunt regia officia et præsertim licentia monachorum, qui, ut dissolute et commode viverent, sui instituti compedes confringerc atque abjicere adnitebantur, ut in comiliis generalibus quæ postrema habuerunt, ipsi suo assensu palam professi sunt. Quod et si appareret neque occuli posset, cum in nostro ac totius urbis conspectu libéré ac licentius vagarentur in hoc nionasterio sancli Antonii in exquiliis, quo omnes ex gallia canonici convenerant, tamen ut ne a vetere consuetudine recederemus, adhibuiinus in consilium aüquot doctrina et prudentia prxditos S. R. E. Cardinales qui asscvcranler existitnarunt, licere nobis ad ejusdem ordinis suppressioncm tutissime, salva religione et fide, devenire, lundis ac bonis quæ ejusdem hospitalis ordinis erant, alteri item bospitalarioordini attributis. Hactenus de Antonianis. Nam de aliquot Cœlestinoruni monasteriis suppressis, duo a prædecessore nostro suppressa fuisse constat, qui boc ante non statuit, quam suis litteris in forma brevis datis kal. Mardi mdcclxx.hi mandaient episcopis, ut monasteria quisqtie iu sua diœcesi posita visitaret, et nionachos omnes et singulos exquireret, utruni emendationi et reformationi morum, quæ proponebatur, vellcnt assentir!. Quam quum omnes ad unuin rejecissent, quemadinodum episcopi retulerunt, monasteria Senonense et Mctensc suppressit. Earndcm nos radonein ac regulam secuti, muito plura Cœlesdnorum monasteria supprmicndajudicavimus, auditis tamen cujusque diwccsis episcopis, quos inter, nonnulli ex vobis aderant, in hodiernis comidis vestris congregad, ita sane ut, si qui episcopi,

PIÈCES JPSTIFIC ATIVF.S.

XXXtll

liret numéro pauri répugnai uni, habeant adhuc iu suis diœcesi- Ims nionasleria cu-lestinorum. Videtis igilur, dilecte lili nusicr, venerabiles fratres et dilccli iilii, ac probe intelligilis, timorcm ilium atque irentorcw qui islius regni regulares ordines invasit non a uostro pontiiicalu ortuiu duxisse ; sed quod iidem regulares a suis instituas ila dellcxcrunt, ut regularis observanlia jaceret, nulla vigerent studia litterarum, nulla fcrc uionasticæ disciplina» vestigia apparerent. Quod si iidem ordines, quos mine vesiris litteris enixe commendatis, immutata vivendi ratione, sui quisque instituti tenax erit et observator diligentissimus, nibil est quod limennt, nihilque oninino a nobis novitatis expectent. Vos igitur loto animo et studio in cam curant et cogitationem incumbere debetis, ut abusus ouiues, qui in ordines regulares irrepserunt eliminemur, ne ad extremum et voluntarium ruant interitum. Quod si evenerit, erit profecto cur ipsi bene sperent, ut scribilis, de clementia carissimi in Cbristo Iilii nostri regis ebristianissimi, cui justissimam perpetui ecclesiasticorum ordinum defensoris laudem tribuinius. üenique ut loti causa- satisfaciamus, nova- ilia- leges qua- ad protrahendam a-tateni professionls éditasunl . unde iumiinulum religiosorum boniinum numerum conjici potest, vestra- eliaui partes esse debent, qui uostri pastoralis uiuneris adjutores esiis ac socii, curare, ut ea-dem et aliæ, si qua? suut, ordinibus regularibus pemicios* leges antiquentur. Intérim noslræ erga vos bcncvolentiæ certissimum pignus accipite, apostolicaui benedictionem quant vobis, dilecte lili noster, venerabiles fratres et dilecti fdii, ex iniintis aniini nostri peuclralibus depromptam peramanter impertimur.

Datuni Uoma- apud sanctam Mariant Majorent, suit annulo piscatoris, die xt octobris mdcclxxx, pontilicatus nostri anno sexto.

Signatum, Benedictcs Star.

Au dos est écrit : Dilecto lilio nostro S. R. E. cardinali et venerabilibus arcbicpiscopis et cpiscopis necuoit dilectis filiis aliisecclesiasticis viris in comitiis generalibus cleri gallirani congregaiis.

PI fcC ES JUSTIFICATIVES.

Page 1