Tecta décore pan desperant se reparari

Et domus iusîgnis Conani (1) fit cibus ignis. Sortis mundame tinxum decus est et inaae ; Splcndhda res trahsit , quasi sordida nulla remansit : Talis in bac tota regione domus mihi nota. x iEdes nostrorum pretiosas canouicofum f Dum sine more furit, vigor omnes igneus urit; Si qua manserunt , paoperrima tecta fcerunt , Nam uihil in signi speciem reliquum fait igui.

(1) f. decani.

SUR LA VILLE DB BATEUX. 1%$ Qnid de casteUo refera»? patuit sine bello,

i8o.Mihtibus fractis, soloque timoré subactis; , Pr incipis alla pari didicit domus igné cremari. Festino remm metam eontingere : clerum Jairt diffidentem , supreinaque fata videutem, jEdibus è sacris flanunae vis expulit acris ; Sorsque fuit talis, noft perumit furialU ^cçma subire gregis no* indulgeirtia Régis.

E i#q sacrati , roetucbant otû prius uri , Sacra rebqucrunt loca quàm citiùs potuerunt. ' Copeau* ipse pcdcs ad npstras dirige sedes ;

490. Cùmque cremaretur roea res, et jam pateretur Omncm defectum , quod servi erat roibi teetum , Spe captus vanâ , frumenti tollere grana De cinerum massa cœpi mediocriter assa :

Nam flammis raptam faciendis panibus aplani Annonam rebar, sed prorsus dccipiebar.

Ncscio si nostis j sed ego novi , quia tostis Compositus granis , vix transit guttura panis.

Hujus odore gravi me penè vomendo rigavi , Quem vix consumi patitur vis insita fmui.; 200 . Fel sapit hic panis , sed dojcia venter i panis

Quxlibet esse putat , nec amara vorando réfutât. Anxictate gravi quas profero vera probavi , Nunc tcntans escas non antè quidcro mihi vescas. Pandere cur nolim quis me dolor urgcat oljm?

l50 ESSAr HISTORIQUE

Non mihi res gcstas ut agam , modô cogit egestas j Cùm video fient es , quia déficit esca , clientes , Meque reb'nquentes in ope m , panemque sequentes,

Solus in aede sedens, et fletu lumina laedens, Multa diù volvo; tandem jejunia solvo.

2io. A solito punis vitio, jarn non Epicurus, Escanimve reus luxu, sed Pytbagorxus , Infundens olla; laticém quiddam paro molle (i). Namque manu parcâ , qoae custoditur in arca , Mixta farina sali sociatur aquae fluviali :

Haec calefacta parùm vice sorbeo deliciarum.

In série cleri non debeo vibs haberi , Si manibus tollam fumantem pultibus ollam , Quam cantè fiindo cumulam iu vase profundo , Ut nibil effusum vitare gular qucat usum :

220. Ad quam mulcendam, rabiemque famis removendara, Escas nuila ferunt cocblearia ( nam perierunt ) , Pactus et ut desit , quem res mea perdita laesit , Ore trabo totum , sorbens escam quasi potum.

Donec se purget , quà sarcina tam gravis urget , Pace caret venter ; pngnat is indesinenter Indignans multùm. Movet bunc natura tumultum , Seque réclamât ali , mirata bitumine tali ,

(i) Intcllige pulmeotum ex avena tosta confectura, grue! tel gruau vnlgô dtctam.

SUK LA VILLE DE BAT EUX. l5l Quo Gt nemo satur, quamvis illo repléatur , Nec quaerit vioum vacuans hac faece catinum.

l3o. Hic cibus est (t)

Quo quisquis turget , sitis hune nullateaus urget.

Est itaque nutfo veheraens mihi sollicitudo, Dedecorîsque genus patior grave; vestis egenus; Mcque pudore prcmo , latitans à sole supremo , Donec !ege Poli succédant sidéra soit.

Anxius e*pécto tenebras , ut noctua , tecto Non egressurus nisi noctu ; quippe daturus Materiam risûs, turpi cum tegroîne visus.

Et quia me digito monstrat plebs iinproba , vito

24o.Plebis conspectus; nimiuraqufr movet mihi pectus, Quod me quando vident , lacrymas quibus affluo rident; Nec mea solari digoantur vulnera cari , Multo tiens gratum quibus exbibui famulatum.

Quàm pravam gentem ! cùm me cernunt venientem, Mox vertunt dorsum, flectuntque gradus aliorsùm. Si censu pienas mihi scireut esse emmenas , Me vencrarentur , gressusque meos sequerentur , Non me, sed censum. Meritô genus hoc reprehensum: Spem sibi de vanis trahit , extollitque prophanis a5o. Divitijs plénum , nec amat , nec honorât egenum ; Sperait egestatem , nec honorificat probitatem.

v (\) CoMumé.

f5ft • ESSAI HISTOBIQUÇ

Si de eus hnmcnSîim vis , grandem collige censnm : Res tua dura slabit, te mobile vulgus atnabjt; Fias mendiera,, tibi non remanebit amicua, Qui mihi cognati fuersnt, mutatio fati , Qnœ censam la$«t , foeit ut cognatio deait; Et quia nil canin sine massa deliciarum , Anxius, ipse mmis peoetralibns uror in unis , Curâ sucoetisus qoâ restiluam raibt census

a6o.ElapSx sortis, rapuit quart dextera fortis. Ut locuples fiam non exercebo sepbiani; Hac mercede labor nihil , hae nil arte Jucrabor. Plato subtilis foret hoc in tempore vOia, De nullis donis gauderet musa Maronis y Sors terrais rerum graviter cruciaret Homerum ; ] De nulla certus mercede, poëta disertus lu nostris oris est expers omnis honoris :

Subtilis cartae nil blandâ proficit arte , Ncc quemqoam tangit , quod lingua poè'tica pangit.

ajo.Vade, poëta, foras; nostri ftige catdinis ovas.

[ Laudans ] primates , non ampnos, inelyte vates , Per modulos dulces asini quàra pectora muiecs. O armis ignavi proceres, hebetes etavari!

Dissirailcs plané tibi sont , pater Oct*yi*B«;

(i) Brùtè.

SUR LA VILLE DE BAT EUX. |55 Nil iltis gratum profert lueundia tatum, Qui graudem quantum, no roenquemerenturœternu m.

Vi nimiùm durâ dcfensurus me a jura, Cunctaque rapturus vicinorum bona, durus

280. Efâcerer miles, quia nos considéra, viles , Mortis respectus nUi terrerct mihi pce tus.

Quauara cautelâ fugerem tôt beUica tela ?

Quoque modo censés possera vitare tôt enses?

Mentiri noioj bellorum, nomine solo Deficerem victus, metueos ut convenit ictus.

Nunquam bella geram , nec praesidium mibi quœram Per gladii motom : malo dinwltere totum.

Quôd si raercator nerem , lapsae rcparatqr .

Esse i ci posscm > sed non nisi fallere nossem.

290. Qui vult immensuin cuiiiularc citô sibi censum, Pi ajfert jure forum doctrinis phdosophorum.

Major ibi quaestus, quamvis ita non sit bonestus, Nam mercaturaB non volvilur actio purè ; Mercator jurât falsô, dum fallere curât f Adquiritquc fidem verbis fallacibuâ idem ; Nil peccare putat quotiens venaba mutât, Ad lucrum tendit, si pluris singula vendit.

Non habeo votum (allendi , née mibi notum Hoc genus est arlis , non baec lucra pra;fero cartis.

3oo. Agriculture traclantur roiinia jure ;

Sed labor hic durus, pigro mibi non placiturus,

l54 ESSAI HISTORIQUE

Arsque molesta nimis rébus non ditat opinais. Si mendicarem , qoid tune î probrum tolerarem , Et niihi fortassis pretium nemo daret assis.

Gratis adulari, sine fructu mitlia fari, Nec ratio , nec honor; si quando talia conor, Ore verecundo nialè verba rogantia fando, Me nimis obtusum talem credatis ad usutn.

Non importunus, quotieas mihi postulat usiis, t 3to. Personam blando si quam sermone nefando Demulcere paro ( fieri quod crédite rarô ) Mox vultu mutor , sed nec sermon ibus utor Oris melliti , vel rhetoris arte politi.

Sunt deceptores hominum, qui vertere mores, Ad quoeumque ferunt animo , verbis didicerunt : Hi sibi dona pelant, qui sese sic locupletant. Nil mihi quod detur fallax mea lingua meretur, - Nec qucmquam tangit qui me dolor intimus angit. Et tamen est unus, cui magnum debeo munus, 3a o . Nam mihi sponte dedit , quod honestum mens mea crédit. Puta si leni fieret prece vatis egeni , Nou tôt ei grates deberent reddere vates :

Non gratis dantur , prece munera si qua parantur. Veste carens aptâ , postquam fuit haec mihi rapta , Utebar vili, personœ donec herili Movit respectus probitatis nobile pectus , Ut daret ornatum , causâ duplici mihi gratum ,

SUR LA VILLE DE BAYEUX. l55 Et prctie danlis , tuntcae quoque me decorantis. Me putet ingratum cui promitto famulatum, 33o.Munus sponte datum nîsi reddam multiplicatum. Reddam thesaurum qui gemmas vincil et aurura , Qui famat , serval , laudesque merentis acervat , Dans infmitam post mortis tempora vitam , A quo productum nescit corniptio fructum , Nomen Kerilc Diicum qui non sinit esse caducum , Arte quibus yatum decus est insigne paratum; Miltibus anqorum durans labor integer ho ru m , Non tincas pascet , nec in aetemum veterascet.