M DCCX
PROOEMIUM.
Dum linguœ latinœ origines meditarer, multomm Occaùo scrîbene sane verborum tam doctas animadverti , ut ^'<^<'"*'°* non a vulgari populi usu, sed interiori aliqua doctrina profecta esse videantur. Et sane nihil vetat , quin aliqua liogua philosophicis locutionibus referta sity si in ea gente multum philo5ophia celebretur. i^ûhp» ^^ Ex mea quidem memona promere id possun, quod pmiosophit. dum Aristotelaei philosophi , et Galenici medici florebanty per ora hominum illiteratorum pervulgata erant fuga vacui , naturae aversiones et studia, quatuor bumores , et qualitates , et innumera ejusmodi : postea vero quam neoterica physice et medicina ars invalait , vulgus bominum passim audias sanguinis circumlationem , et coagulum, utilia noxiaque fermenta, aeris pressionem, et alia id genus loqui. Ante Hadrianum Caes. bae voces « ens , essentia , substantia, accidens Latinis inaudita, quia Aristotelis metaphysice incognita. Viri docti post ea tempora eam celebrarunt; et ea vocabula divulgata. Quapropter qumnlatinamlinguamlocutionibus satisdootis scatere notassem ; et priscos Romanos usque ad Pyrrbi tempora nulli rei, praeterquam rustic» et bellic», dédisse operam bistoria testetur ; eas ab alia doctanatione ipsos accepisse, et imprudentes usos esse conjectabam. Nationes autem doctas , a quibus . '^°^* !""°" eas accipere possent, duas mvenio, lones, et He- ^b lonibui et truscos. De lonum doctrina non est ut multis Ueiruscît. doceam : quum in iis italica philosophoinim secta , et quidem doctissima, praestantissimaque floruerit. g^^^ ji^ij^^ Hetruscos autem eruditissimam gentem fuisse, ma- Mpientissima.
Hetrnsci metaphytica doc-
tiMimi.
Hetrnsci georoetria Gnecit aniiqniorei.
Hoc opas ad Cratyli Platonici exemplam.
Alind ac Varronit , Scaligeri, SaDctii, Sdoppiiqae.
52 PROOEMIUM.
gnificorum doctrina sacrorum, qua prœstabat, confirmât. Ibi enim theologia civilis exculta est, ubi thcologia naturalis excolitur : ibique religiones augustioreSy ubi digniores de Summo Numine opiniones babentur: et ideo apud nos christianos castissimae omnium ceremoniae, quia omnium sanctissima de Deo dogmata. Sed et arckitectura ceterarum simplicissima Hetruscorum, grave argumentum praebet, eos in geometria Graecis priores fuisse. Ab lonibus autem bonam et magnam linguae partem ad Latinos importatam etymologica testatum faciunt. Ab Hetruscis autem religiones Deorum, et cum iis locutiones etiam sacras , et pontificia verba Bomanos accersisse, constat. Quamobrem certo conjicio ab ea utraque gente doctas verborum origines Latinorum provenisse ; et ea de caussa animum adject ad antiquissimam Italorum sapientiam ex ipsius latinse linguae originibus eruendam. Opus sane bactenus , quod sciam , intentatum : sed forsan dignum quod inter Francisci Baconis desideria numeraretur : Plato enim y in Cratylo y eadem yia priscam Graecorum sapientiam assequi studuit. Quare quod Yarro, in Oriffinibus; Julius Scaliger, de Caussis latinœ linguœ; Frandscus Sanctius, in Minerva; ibidemque, in notis^ GasparScioppius, praestiterunt, longo a nostrodistat incœp^o. li enim ex philosophia, quam ipsi docti fue* rant, et excolebant, linguae caussas eruere, et systema comprehendere satagerunt : nos vero nullius sectaeaddicti, ex ipsis vocabulorum originibus qua»nam antiquorum sapientia Italorum fîxerit, sumus iudagaturi.
DE ANTIQUISSIMA ITALORUM