CAP. I

De vero et facto,

LaiinU venim Latinis verum et factum reciprocantur, seu, ut etfactum idem, scholarum vulgus loquitur , convertuntur; atque iis-

Qaid inteiii' dem idem cst infetfijrene , ac pcrfecte légère , et apcrtc

Quld cogOare, coguosccre. Cogitare autem dicebant, quod nos vernacnla lingua dicimus pensare, et andar raccogliendo.

QmàraHo. Ratio autem iisdem significabat, et arithmeticae elementorum collectionem , et dotem hominis propriam, qua brutis animantibus differt et praestat: hominem autem vulgo describebant animantem ra-

SIVE METAPHYSICUS. 55 -'««rr

FAcrro.

tionis participemy non compotem usquequaque. Al. Homo ratkmis trinsecos uti verba idearum, ita idcœ symbola et fw'<*o«7»**ctut. notas ^ont remm. Quare quemadmodum légère ejas est, qni coUigit elementa scribendi , ex quibus Terba oomponuntur ; ita intelligere sit coUigere omnia elementa rei, ex quibus perfectissima exprimator idea. Hinc conjicere datur, antiquos Italiœ sapientes in haec de vero placita concessisse : verum ^•^™™ «* »pesse ipsum tactum; ac promde m Deo esse pnmum q^^ .^ j^^ verum, quia Deasprimus Factor; infinitum, quia primumTemm. omnium Factor ; exactissimum , quia quum extima, ^" '** *°^" tum intima rerum ei repreesentat elementa, nam cur nacUMicontînet. Sdre autem sit rerum elementa compo- ■"°™-

j ^ i . . ,. . ^ Qaid tcire sic.

nere : unde mentis numanae cogitatio , divinœ autem Hoa^iQ^, ^^. intelligentia sit propria ; quod Deus omnia elementa utio,iiitdiigenrenim legit , quum extima , tum intima , quia con- '** ^" propna. tinet, et disponit: mens autem humana, quia terminata est, et extra res ceteras onmes, quae ipsa non sunt, rerum duntaxat extrema coactum eat , nunquam omnia colligat, ita ut de rébus cogitare quidempossit, intelligere autem non possit; quare particeps sit rationis , non compos. Quae ipsa ut similitudine illustrem , verum divinum est imaro re-

" Verum dm-

mm solida, tanquam plasma; humanum mono- num imago regramma, sea imago plana, tanquam pictura: et nim&oUda,ha. quemadmodum verum divinum est , quod Deus °^'" p^* dmn oognoscit , disponit ac gignit ; ita verum humanum sit, quod bomo dum novit, componit item ac fadt: et eo pacto sdentia sit cognitio generis, seu Scieoiiaesico-

,. ^ 1 • gnitiomodiqno

modi, quo res fiât, et qua dum mens cognoscit resfiat. modum , quia elementa componit , rem feciat ; solidam Deus quia comprehendit omnia, planam bomo

1 j. . ^^ • !• * ^ Cur amiquis

quia comprehendit extima. Quœ sic dissertata quo j^j.^ «hiiosofadUus cum nostra religione componantur, scien- phi» verum î.

demacfactom.

.. Too »r 56 LIBER PRIMDS,