CHARTE DE L'EMPEREUR FRÉDÉRIC I

nRBB DES iRGHIVES DE LA MAIRIE DE VALENGB^ COi£b d'aRMOIEB l**, N.*" 1, LETTRB B.

1178 ^' ^^ nomine sancte, individue Trinitatis ■{-, Fredericus , divinâ favente clementià , Romanorum imperator augustus. Ea que de communî bono ac jure civitatum aut provinciarum imperatoriâ statuuntur auctoritate, digne imperialîbus scriptis roborantur , ne decursu temporis in oblivîonem veniant, aut numquam perversitate mutationem sustineant : notumque esse volumus omnibus imperii nostri fidelibus , tàm futuris quàm presentibus , quod cùm nos apud Valentiam civitatem pro tribunali sederemus, quamdam illic invenimus dissentionem inter ejusdem civitatis Odonem episcopum ex unâ parte, et inter suos cives ex aliâ parte, occasione cujusdam scripti quod predicti cives ab eodem episcopo

jusTincAnvEs. âSg

quandoque acceperant super regimîne îUîus cîvîtatls. Nam cives illi , ostenso nobis eodem scripto et ejus continentu, rogabant» instabant ut illud scriptum nostrâ auctorîtate confirmaremus ; episcopo reclamante et in contrarium petente , quum censerit quod idem scriptum in dampnum ecclesie sue fuisset impetitum , et nostra super hoc conûrmatio foret ei in detrimentum ; nos itaque ex tenore ejusdem scripti intelligentes quod e}us confirmatio nec ad bonum pacis conduceret, nec episcopo aut civitati satis bonestè aut utilitati remaneret ibidem tenendum, adjuncto nobis confiilio fidelis nostri Rotberti, Vienne archi-* episcopi , totius Burgondie archicancellarii , et consilio baronum ac nobilium, discordias illas in pace composuimus, et de justitiâ episcopi et civium ea que subscripta sunt ordinavimus. Auctoritate igitur nostri imperialis precepti firmissimë statuimus • quod , née prefatus fidelis nosterOdo, qui nunc est Valencie episcopus, nec aliquis sedis ei successor, in illâ civîtate exactionem seu collectam uUam de certo faciat; excepto quando vadit ad curiam , vel facit manifestum imperii servitium; tune episcopus collectam faciet, tàm in ciyitate quàm in aliis regalibus suis. Si quis judicio condempnatur in causa pecuniariâ, penâ quamquàm pecuniariâ fuerit

mulctandus , ultra sexaginta solidos non accipiet episcopus ab eo dempnato. Item, si qub de Ciesto (i)^ yel de Montilio (2), aut de îpsâ cm-tate , seu de quolibet alio loco , alicui Yalentino cùm pecuniam suam cômmodaverit , et bisque pecuniam accepit, condempnatus fuerit; épis* copus non toUit pecuniam créditons , nec in suo debito dampn^m faciet. Item, si lis aut guerra inter episcopum et aliquem vel aliquos de dominia locorum orta fuerit, pecunia illlus domini vel dominorum que antè guerram in civîtate deposita fuerit , salva erit et intacta ab episcopa et fauto-» ribus. Post ceptam yerù guerram,. nuUus.civium pecuniam domini illius recipiet qui hostiç episcopi dinoscitur; aut si quis eam receperit^ postée tune liceat episcopo pecunie bostili' manu miscere. Si quis alium pugno perçussent, pe;rçussor condempnabitur episcopo çt suo vicario iti quindecim solidos, et insuper sat|sfaciet leso secundùm justiciam , auctoritate et judicio episcopi ; et si reus noluerit episcopo satisfaçere y liceat episcopo eumdem reum capere , et res ejus publi.care , donec satisfaciat. Item , si causa valens éstima-

(1) La TÎUe de Gre«t; Cretta» Critia jimaudorum.

(3) MoQtéUmart, le Mootcil-Adbémar, Mcntiiium j4df»emaris.

zvsTincktvftÉ. 24*

ticfne quîndecim solîdos , in presentiâ episcopi ^ seu vicariî, vel bajulî, agitata fuerît, à con-» dempnato quinque solidî accipîentur. Si verô de .mînori precio causa fuerit, minus îndè accipietur^ sub eâdem tamen proportîone ; similiter de ma-^ jori usque ad LX, Item, vidue que voluerint libéré nubantur $ nec àntè nuptias nec post eas aliquid ab ipsis ob banc eausam exigatur% Item^ si domuxn aut terram suam aliquis civium in vadimonio po-^ nere Toluerit, absque usuris tamen, in hoc sine precio epîscopus consentiet, et fierl permittet suâ bonâvoIuntate.Postquàm autem spe redemptionis caruerit, et terram pro majori precîo quàm valere videbitur pignori supposita fuerît^ epîscopo et vicario à posse^sore satîsfacîet. Item, si quis intestatus mortuus fuerît, si heredes extîterent, bonà illius defuncti possidebunt; alioquîn, omnia bona ejus , tàm mobilîa quàmimmobilia, in potestatem et usum episcopi revertentur. Proditores , bomîcide , adulterî , fures et latrones , et omnes innumerabilibus causîs convicti, vel confessi , sacrîlegi , simul et falsarii , pro arbitrio episcopi , tàm corporaliter quàm pecunialiter punientur. Inter falsarios autem censemus eos qui non legîtimo pondère trecensî véndunt fraudulenter, vel emunt, vel non légitima canna aut mensurâ vendunt, similiter vel emunt. Verùm

si falsitas déprehensa fueiit in mensurâ vini vel frumentî, aut in aliis levibus causis, falsator componet episcopo XV solidos. Cives communitatis nûllum faciant juràmentum , nec aliquam jurent societatem , sine arbitrio et consensu épiscopi, et si fecerint, component pro penâ centum libras auri, medietatem imperiali fisco, medietatem episcopo. Ha^c sunt que cum aliis institutis legum , ac bonis consuetudinibus civibus Y alen« tinis et eorum episcopo, quecumque illic pro tempore fuerint imperialis edicti vigore , in perpetuum observanda; statuendo et precipiendo judicimus et injungimus, et pro sacrum et inviolabile lege imponimus. Ad eu jus rei incorruptibilem memoriam presens privilegium ex rogatu et consensu ipsorum , secundùm consilium plurium nobilium, fecimus eis conscribi, et majestatis nostre sigillo roborari. Intererant huic facto de curiâ nostrâ Hugo Verdensis episcopus, Rodulphus notarius , Brucardus Magdeburgensis prefectus , Fredericus de Aufurta , Boto de Messingen, Helfricus de Linnugen, Volfrannus de Bemebure , Hermannus de Ova , Conradus pincerna, Henricus inaresçallus, Walterius dapifer, Rodulphus et Armannus camerarii, et alii quamplures.

Signum domini Frederici, Romanorum imperatoris învîctîssîmî : S. D. C, 0, R,. M, G.

Ego Rotbertus, Deî gratîâ Vienne archîepîscopus, Burgondie archicancellarius , interfui et recognovî,

Acta sunt haec anno ab incarnatione Domini M.CLXXVIII , îndictione Xl-cimâ , régnante domino Frederico , Romanorum imperatore gloriosissimo , anno regni ejus XXYII , imperii autem XXV. Datum apud Viennam , XyiIII kal.

septismbris féliciter. Amen.