AOUT 127S
Universis présentes litteras inspecturis , inagister Joliannes de Ganiachiis, canouicus Rotliomagensis , salutem in Domino. Notum facimus nos cepisse et récépissé a venerabili in Xpisto pâtre abbate Sancti Dyonisii in Francia et religiosis viris conventu ejusclem loci manerium quoddam ipsorum quod vocatur Maragode , cum suis pertinentiis , tenenduni et possidendum quamdiu vixerimus tantum , ita quod , pro dicto manerio et ejus pertinentiis, nos ipsis abbati et conventui vel eorum certo mandate aunis singulis in quiudena Natalis Domini quater ■viginti minas bladi ybernagii mediocris et qiiadraginta minas avene ad mensuram de Gisortio solvere tenebimur et tenemur, et dictum manerium in bono statu tenere , et infra nov'era annos continue sequentes circuitum dicti manerii clandere de domibus seu mûris , gardinum in duplum augmentare et illud claudere haiis et fossatis, terras indigentes maila mallare et eas laborare seu excolere et serere per sessonem , ita quod in gascheriis pisa seu labas facere poterimus , si nobis videriraus expedire. Si autem -villam seu liamellum ibi fieri contigerit , masure per dictes abbatem et conventura tradentur, et nos , quamdiu vixerimus, percipiemus et babebimus proventus et redditus premissorum. Et ad premissa tenenda et obscrvanda obligamus eisdem religiosis nos et lieredes nostros et omnia bona nostra, mobilia et immobilia , presentia et futura. In cujxis rei testimonium , eisdem religiosis dedimus présentes litteras sigillé nostro una cum sigillé curie Rotbomagensis sigillatas. Datum mense augusti , anno Domini millcsimo ducentesimo septuagesimo quinte.
[Carlul. blanc de S. Denys, t. II, p. 6'17.)
Dail « pour 'Z uns , du manoir de la IVfiaillardière , sis au% Frétils (eauton de liuglvai) -".
Omnibus bec visuris , Radulfus , i-ector ecclesie de Boterellis , salutem in Domino. Noveritis quod anno Domini rn" cc° lxx° vo ad Natale
1 On ne peut douter que lo manoir appelé « Marapode » dans le bail que nous publions, ne fût situé au lieu que Cassini marque sous le nom do « les Marpotes » entre Bouchovillers et Amecourl. Nous trouvons, en effet, dans une charte de 1272 : « In parrochia de Amatacuria juxta les Margotes » ; Caktul. elANC, t. II, p. G19 et 020. En 1284, quand Guillaume Caletot échangea dift'ércntes terres avec les moines de Saint-Denys , il convint : u Quod raagistcr .ïoliannes de Gamachiis les Margotes teuebit quamdiu vixerit»; lu., t. I , p, 879.
2 II serait important de savoir de quelles terres se composait le manoir afTormé par les moines de Lire. Le iiail ne l'indique aucunement. Sans prétendre combler cette lacune, nous ..bserverons que le t6nement de la Jtnillardièro, en 1512, contenait 14.5 acres en un tenant et ri vergées de pr^-. Des déclarations du NViic et du xvtlie siècle en portent l'étendue « 173 et à 187 acres. ISVENT. DES TUEES DE LlHE, t. 111 , f. 81 et 83.
Domini reccpi ad tirniam duorum annorum proximo scquentium de viris religiosis domino abbate et conventu de Lyra manerium eorum do Maillarderia , cum suis pertinentiis , et cum fiirragiis décime eorum de Boterellis , pro quinquaginta et duabus libris turonensium , quas solvam eis in abbatia sua de Lyra ad termines subternotatos : videlicet ad Natale Domini anno ejusdem m" cc° Ixx" vj° tredecim libras , et ad festum béate Marie Magdalene proxime sequens tredecim libras ; item , ad Natale Domini anno ejusdem m° ce" lxx° vij° tredecim libras, et ad festum béate Marie Magdalene subsequens tredecim libras. Recepi etiam a dictis religiosis instaurum subscriptum , quod tune habebant in manerio antedicto : videlicet, très equos cum hernasio , de precio novem librarum turonensium et quindecim solidorum ; item , centum et viginti bidentes , de precio viginti et trium librarum ; item , viginlj animalia et duos vitulos , de precio viginti librarum. Recepi etiam altilia et utensilia subnotata : scilicet , viginti gallinas ; sex capones ; sex anates ; quatuordecim aucas ; duo aratra ; quatuor vomeres ; quatuor cultros ; unam patellam ; unam craticulam ; quinque furcas ad fimum ; duas pelas ferratas ; unam securim ad boscum et aliam ad aratrum ; très archas morantes in domo ; unam bancam ; unam sellam ; unam mensam de abiete. Predictum vero instaurum, vel ejus precium, altilia et utensilia teneor restituere dictis religiosis in fine predictorum duorum annorum. Manerium autem predictum, tam in domibus quam mûris et aliisclausturis, teneor in bono statu custodire, et in statu quo inveni restituere. Culturam autem de Mara restituam seminatam de albo mixtello , et de illa cultura restituam ix acras fimatas. Et si forte in ultimo anno dicte firme alibi extra dictam culturam aliquam partem terre excoluero , fructus illius levabo et asportabo , ita tamen quod pro locatione dicte terre solvam ipsis religiosis quod justum fuerit secundum arbitrium bonorum virorura ; et pro emendatione terre quam marnavi , satisfacient micbi juxta arbitrium boni viri. Nec potero de furragiis , culmo vel stramine dicti manerii vendere vel dare ; set remanebunt ad meliorationem terrarum ipsius manerii et instauri sustentationem. Quod si forte citra dictum terminura duorum annorum decessero , dicti religiosi predictum manerium suum cum suis pertinentiis libère sine alicujns contradictione ingredientur et possidebunt , salvo michi et executoribus raeis quod ad me spectabit secundum tempus anni quo decessero. Fimos siquidem manerii alibi quam super terras ipsorura religiosorum ducere non debebo. In quorum omnium fidem et testimonium , presentibus litteris apposui sigillum meum. Datum anno Domini m° cc° Ixx*» quinto.
(^Original, sceau perdu, aux Arch. de l'Eure, fonds de Lire.)
Extraits du Livre des jurés do l'abbaj-e do Saint -Ouen de Rouen).
CHE SONT LES TERRES, LES TENEURES , LES RENTES, LES TENEMENS , LES FIEUX , LES DEMEIGNES ET LA MANIÈRE DES TENEUKES QUI SONT TENUES DE SAINT OEN DE ROUEN , ET COMMENT ET EN QUEIL MANIERE l'aBBEI ET LE COUVENT TIENNENT DEU REY, ET QUEIX F1EUX ET QUANZ FIEUX ET PAR QUIEX SERVISES, ET QUEIX SERVISES LEUR HOMMES LEUR FONT, ENQUISES ET JURÉES l'AN DE GRACE MIL DEUX CENS QUATRE VINZ ET ONZE.