‹ Étude sur Quinte Curce [microform]Chapitre 373 sur 386 · Cf. Warton, Op. L, t. II, page · texte numérisé non relu

Cf. Warton, Op. L, t. II, page

4. A. Decembrio, De politia litteraria Basilea;, per Joannem Ilervagium, 1562,

p. 119: cujus oralionis speciem Cwr/iu-s inter historicos sane eleganlissimus de Dario explicare non dubitat ut ille, rcmotis arbitris, aliud alque aliud consilium animo volulabat.

Id., p. 36 : De Q. Curlio eadem prope querela est cujus laccralum opus legitur : quanquain Graîcorum et Arriani constat historia ex quorum fonlibus hic scriptor vel interpres mirœ dulcedinis regiœque profeclo magnifioenliai par ab Alexandro non degenerans, opus suum excudit, cujus summœ siml dignitatis et histori;e suavilatis oraliones.

Id., p. 486 à 500. Longue discussion sur la valeur historique de Quinte Curce sous ce titre : Quibus in locis Q. Curtius Alexandrie historia; transcriptor, aberrasse visus est rerum ordino, vel certe contraria, dixisse prêter humanum usum.

5. D. AcciAJOLi, Yie de Scipion: • Calamitas hase nos admonere débet fragilitatis « humanaî, cujus nimia, ut ille inquit, in prosperis rébus oblivio est ». = Quinte Curce, IV, XIV, 20.

6. Alexander Benedictus Veronensis, Physicus, Augustino Baradico, illustrissimo Venetorum principi S. perpetuam dicit. Diarium de Tarensi pugna. — Ce journal fut publié pour la première fois à Venise en 1496 chez les Aides ; nous le citons d'après l'appendix du Berum Venetarum historia, Argentorati, Lazare Tezner, 1611, in-fol.

APPENDICES

Quinte Cuuce, 111, xi, 20, sqq.: Sed iam illa quoque victor intraverat, omni quidem opidentia ditia. Inqem auri arrjcidiqup- pondus, non belli sed luxuriœ appcralum, diripuerant milites: cumque plus râpèrent, ....passhn strata erant iUnera vUioribus sarcinis, quas, in comparationc meliorum, avarUiacontempserat... Tune vero impolentis Forlunœ spccies conspici potuit, cum il, qui cum \id.v\o tahernaculum exornavcrant, omni luxu et opulentia instrurtum, eadem illa Alexandro, quasi veteri domino, reservabant.

Alf.x. Bened., I, page 83 : Avaritia item ad prtcdam Grœcorum militum procurrentium pugnaudi suspicionem attulerat. In ea pugna Gallorum impedimenta, omni opulentia ditia, amissa sunt, in quibus auri argenti

pondus ingens repertum est

In hune cnim diem lolius anni discrimina Fortuna accumulavil, cumque plurcs râpèrent, passim strata erant loca vilioribus sarcinis quas in comparatione meliorum priorum militum avaritia calonibus lixis rusliclsque conteynnendo reliquerat, et tabcimaculum régis omni luxu et opulentia instructum ad vilissimos milites pervenit.

Les honneurs de la traduction ne manquaient pas à notre historien. Pier Candido Decembrio traduisait en li38 l'ouvrage de Quinte Curce pour Filippo Maria Visconti, duc de Milan, et cette traduction, e egamment illustrée, faisait partie de la Bibliothèque des courtisans du duc de Tun de ses amis intimes, un Espagnol, Imgo d Avalos i. Cette traduction était faite sur un exemplaire non interpolé, mais que C. Decembrio a complété 2; cet exemplaire mettait le/^«'""^.J^^«: ment du VI« livre au commencement traditionnel, mais admet ait une racune après le récit de la mort d'Agis 3 Elle admettait la division en XU livres, c'est-à-dire qu'elle divisait le Xe en trois P^r^»^;. Decembrio avait composé aussi un parallèle entre J. César et Alexan-

"î' Vingt ans après, Vasquez de Lucènes, « Portugalais », traduisait QuïiTi Curce en français, et le faisait avec une grâce charmante que ses contemporains admiraient. « Or, dit Olivier de la Ma-h«^^ g « n'ay, par don de grâce, la clergie, la mémoire «^ ^ «"^^f^^^.^^^l^^^^^ « ce v;rlueux escuyer Vas de Lusane portugalois, à pre.ent edian on « de madame Marguerite d'Angleterre, duchesse douairière de Bour-

1. Cf. Manuscrit d'Avalos (1438), notes écrites par M le ^^^^^'^.^ '^^ ce manuscrit qui lui appartient... Silvy. Londres, 1861. - Lexernp aire élu e p M. d'Azeglio ; été écrit par Tommaso Ganmbert^ q"' ^ ^l ^^'f/^^J' f^^^rainsi l«r feuillet : Quinti Curcii Rufi liber est met umci Davalos La ^,?";;;;P;'7j.^„^,,o rédigée : al nome de die omnipotente, finisse el duodecmo Ubro de 'Vll' ^ f^^'^l^'^ZÏmagno; figlio de Philippo, re di Maeedonia. Scnpta da ^^«'" ^^.^"'^-;;/^;V/.lî^;,o tissimo e facundissimo auetore e traducta in vulgare a ^^' .^"';f'2a 2nor/p.^^^^ Maria tercio ducha de Milano, de Pavia, d'Angrera contée à^ Genoj j^gnore per Candido Décembre suo servo; 1438 a die2i de mese d'afr>U '" ^'^7^;- "^^ ^bum de tion fut imprimée pour la première fois h Florence, 14^^. «P^'i ^*°'^"°'

Ripoli. I. d'Avalos possédait aussi le texte latm, cf. page àia.

Page 1