MELANGES DE DROIT CIVIL ET CANONIQUE
Des divers écrits ou fragments qui se succèdent dans le MS. après YEpitome Exactis, les deux premiers se rattachent au droit civil, les autres paraissent surtout Vœuvre de canonistes. Le plus notable est un petit traité des prescriptions qui occupe le f* 176. Je me bornerai à indiquer le début de ces divers morceaux ; cela suffira pour leur caractéristique sommaire. Un examen détaillé comporterait une étude spéciale.
1** Traité des prescriptions (t"' 176 v*-177 r*).
Quod autem prescriptione.
Quum in hac questione de prescriptionîbus multa dicuntur ab hiis qui juris habent prudentiam venia impetrata legum ex partibus morem geram, de prescriptionibus pauca breviter perstringens. Videndum est igitur in primis quid sit prescriptio, quae specîes prescriptionis , quomodo inchoetur prescriptio, que sint cause que inducant, que continuant, que perficiant prescriptionem , quomodo vero interrumpatur prescriptio, quis sit effectus prescriptionis, que prescrîptiones currant in rébus privatis quae in rébus ecclesiasticis...
Fl. 20
306 m** ÉTUDE. UN MANUSCRIT DE CAMBRIDGE.
2*» De jure civili (f 177 r") W.
Breviter videamus inspicientes quid ipsum sit ia quibus consistât et quoquomodo processerit et ei in quo detractum aliquid aut adjunctum fuerit. Estitaque naturale jus vis quaedam humane créature a natura insita ad faciendum bonum cavendum que convicium. Consistit autem jus naturale in tribus ^ mandatis sive prohibitionibus, demonstrationibus. Mandat namque quod prosit : ut diliges dominum deum tuum; et contra prohibet quod ledit : ut non occides; demonstrat quod convenit : ut omnia in commune habentur, ut omnium sit una libertas et hujusmodi. Hoc ergo jus naturale peccante homine adeousque confusum est ut deinceps homines nichil putarent fore illicitum...
3^ Traité des lettres formées (f* 178) (d'après le décret de Gratien).
4^ De figura affi^nitatis (f* nS-v*»).
Quia si quid in pictura distinguitur facilius accomodatur animo commendatur, fecimus duos linea juxta virum dispositas...
5* Sponsa alia simplex alia non simplex (f* 179-v* suiv.).
Simplex sponsa appellatur ad differentiam conjugis, qusB in simplicitate sponsionis remanens non transivit ad exhibitionem affectus conjugalis. Non
(i) Le titre a été ajouté par une autre main.
CHAP. in, MÉLANGES DE DROIT CIVIL. 307
simplex sponsa dicitur quse non in sponsione remanet sed ad conjugalem affectum jam transiit sed nondum cognita est, qusB dicitur sponsa ad differentiam mulieris quae cognita est corpore... (*). Quod autem de simplici sponsalo quitur patet ex decreto GG. quod sic incipit : Décréta legalia..,
6"* (P* 182). Pro utraque parte testera debere artari juramento ad varitatem dicendam. De hiis quae ad causam ecclesiasticam pertinent nemini venit in dubiura. Quicquid in causa vertitur sive accio sive ecceptio sive replicatio sive testis exclusio ad causam mihi pertinere videntur. Si enim quis producat testera in causa pecuniaria Ut in auctenticis de tes-
tibus et canonibus, causa 35 q. 6 de illa parentela...
(i) Au bas du f^, on lit cette note rimée :
Qua enim proportione se habet junior ad seniorem,
Eadem virgo ad uxorem
Virgo enim dicitur viri ignara
Uxor dicitur viri soror vel viri gnara.