Archives de Reims, cartulaire 7 de l'archevêché, p
4. Albéric de Humbert (1206-1218), deuxième successeur de Guillaume aux blanches mains.
LES ÉCHEV1NAGES RURAUX DES ÉGLISES DE REIMS 3,i 3
charte de Bétheniville, laquelle aurait nécessairement été rédigée entre 1161 et 1 175, dates de l'avènement et de la mort de Henri de France \ Il n'y a cependant pas lieu de conclure que Bétheniville eût obtenu d'abord un échevinage élu. Ce que nous savons du caractère despotique de l'archevêque Henri ne permet guère de le présumer. Si l'institution existait avant lui, il a pu tout au plus la respecter telle quelle, et probablement, la similitude se restreignait à la fixation du .taux des redevances et des droits individuels 2 . Voici le texte de la charte d'Attigny 3 :
« Albericus, divina permissione Remensis ecclesie minister humilis, universis burgensibus Actigniensibus tam presentibus quam futuris in Domino salutem. Pastoralis sollicitudo nos admonet incessanter consuetudines et jura ab antecessoribus nostris racionabili circumspectione stabii^ta modis omnibus observare et eadem ad augmentum honoris et utilitatis nostre impensius propagare. Eapropter, dilecti filii et burgenses de Actigniaco, paci et utilitati vestre providere cupientes, et venerabilium predecessorum nostrorum pie recordacionis Henrici et Willermi exempta sequentes, sicut ipsi hominibus Betignivilie indulserunt, nos simili modo libertatem et consuetudines subscriptas perpetuo possidendas vobis et successoribus vestris concedimus, sicut et idem Willermus eas vobis concessit et confirmavit.
1. Decernimus ergo vos et posteros vestros ab exacttone que vulgo tallia [dicitur] semper esse tiberos, et ad légitimas consuetudines reformari volumus que per singula capitula fecimus adnotari.
2. Statuimus siquidem ut singulis annis, in festivitale Sancti Martini hiemalis, unusquisque vestrum, qui equum ad carrucam non habuerit, solvat nobis et successoribus nostris nummos XII, unum sextarium avene cum capone uno. Qui vero ad carrucam unum, vel duo, vel très, vel quattuor, vel plures habuerit, de singulis equis solvat XII dëharios et unum sextarium avene et unum capponem. Tria carreta facieiis nobis singulis annis eodem quo ' sequentibus noctibus ad hospicia vestra poteritis redire.
3. Ceteros antiquos consuetudinarios redditus solvelis in festo beati Remigii, sicut consuevistis. Exercitum et expeditiones nostras prosequimini et, quum rex Remis inungetur, solvetis de procuracione, sicut antiquitus 5 .
4. Scabinos sex habebitis qui nobis et toti ville fidelitatem jurabunt, nobis de jure nostro, ville de justicia et 6 causiset judiciisexequenda. Très eorumdem scabinatu singulis annis amovebuntur, nisi forte taies inventi fuerint quod pro utilitate sua mereaniur retineri.
5. Si quis aliquem perçussent et sanguinem non fuderit, si membrum truncave-