I. Voici en quels termes
t Ad nos usque pervenerunt libri non pauci in papyraceo cortice scripti : in quibus unus est pênes nos tibellus, octo continens folia .... sed, adalia proinde exempla veniendum e:>t.
• Primum occuirit Petavianae bibliothecae volumen in folio niinori, varios sancti Augustin! sermones complectens, novem quaternionibus constans : in quo intégra etiam nunc scriptura perdurât. Sic avitem compactas est liber ut papyraceis foliis membranea intermista sint, ita m primus quaternio intra bina tulia membranea contineat unum papyraceum : secundus quinque papyracea, tertius quatuor intra duo folia itideni membranea: quartus septem papyracea geminis membraneis inclusa : et sic pro portione de ceteris.
t Alterum est exemplar quod quondam foit ecclesia; Narbonensis ; nunc vero pênes illustrissimam dominam de Phiniarcone asservatur. Continet hic codex quasdam Augustini epistolas, tractatus item ac sermones tiannuUos ; constatque septem quinquennionibus, a quibus alii avulsi ac distracti sunt. Quilibet quinquennio continet unum foliuni membraneum et quatuor papyraceos seu corticeos, membraneo inchisos ; habentque singula folia in altum pollices sexdecim, in latum novem aut decem : omnia numéro tria et sexaginta, quindecim videlicet membranea, corticea vero quadraginta et octo. Quodlibet folium ex duobus corticibus,iisque tenuissimis, ita compactum est, ut unus cum alio transversim conglutinatus componatur. Denique scriptura ex veteri Romana et nova conflata est, id est ex litteris majoribus plerisque, et quibusdam minoribus, quod argumente est codicem istum sasculo circiter VIT fuisse exaratum. De hoc codice vero id observavit noster Petrus Buissonias, cujus relatu id accepi, corticis scripturam longe saniorem esse membranea: quœ ratio impulit nonnullos ut ad rei firmitatem membranis cortices przeferrent : sed corticibus conservandis ac sustentandis membranas supponerent. Ex codice Petaviano curavimus delineari scripturae spécimen, quod inferius in asre incisum exhibituri suinus. Ejusdem generis fuisse non dubito codices illos chartaceos, de quibus saepissimc fit mentio in actione X Concilii VI cum discrimine memhranaceorum. His adde codicem regia? bibliothecas, Aviti homilias continentem, ex quo spécimen in Supplemento protulimus. {De re dipl. 7.) «
I. « Les livres écrits en papyrus sont encore plus rares (que les diplômes et chartes). L'évangile de S. Marc de Venise est écrit en ces sortes de feuilles, mais il est si pourri que les feuilles collées les unes contre les autres vont en pièces quand on veut les séparer. Le Joseph de la bibliothèque de S. Ambroise de Milan, écrit sur ces sortes de feuilles, est bien mieux conservé ; on le garde précieusement. Mais il n'y a pas de livre qui soit en meilleur état que celui des épitres de S. Augustin, qui est présentement dans cette abbaye et que j'acquis à notre bibliothèque il y a environ dix ans. » (Antiq.expli(j., 1719 ; UI, 352, 356.)
....Hic vero codex partem epistolarum S. Augustini complectitur uncialibus litteris sexto vel septimo ssECulo scriptus. Nullum hactenus codicem papyrseum yîîgyptiacum saniorem vidinms, si scripturam, si fob'a 'îpsa spectaveris. Hic ms liber olim fuerat ecclesiîe S. Justi Narbonensis, atque, ut videtur, ad ecclesise istius
— IfO —
ainsi que les autres savants contemporains qui se sont occupés de ce manuscrit, disent qu'il provenait originairement de l'Eglise de St-Just, cathédrale de Narbonne. Entre Narbonne et Fimarcon la liaison est, en effet, plus proche qu'on ne l'imaginerait. Le marquisat de Fimarcon (feodum Marconis), petite contrée de Gascogne, était entré par un mariage, en 1499, dans la famille des vicomtes de Narbonne, dont les historiens font remonter la iiliation par actes authentiques jusqu'à Francon, vidame ou vicomte de Narbonne en l'an 8) i . ' Ce fut le vicomte Aimeri de Narbonne qui, le 23 mars 1499, épousa Anne de Lomagne, rille unique du marquis de Fimarcon. Il mourut en 1 y 30. Son arrière-petit-fils Almaric de Narbonne, mort en 1622 dune blessure reçue au siège de Montauban, avait cinq fils qui tous subirent un sort pareil au sien. Ils furent tués, l'un à Bordeaux, l'autre au siège de Clérac en 1622, un autre au siège de Pamiers en 1628^ et, peu d'années après la mort du père, il ne resta plus de toute la famille que Paule-Françoise de Narbonne, la plus jeune des tilles, qui avait épousé, en 1623, Antoine de Cassagnet, baron de Tilladet, '" et qui par l'extinction de ses frères et sœurs devint l'héritière
usuiii scriptus. Hinc cum ad alias devenisset maiius, me curante in bibliotliecam nostram transiit. Mabillonîus noster O^ rf </«/>/. codicem ms commémorât, olim bibl. D. Petavii, qui codex aliquot S. Augustini sermones coinplectitur, in quo papyri t'olia, quemadmodum et in nostro, aliquot vitulinis foliis admixta sunt, eodem prope situ atque numéro. Codicem illum nusquam videre potueram, neque in quorum manus devenisset deprehendere. At, cum dissertationem in papyrum ^gyptiacam in publico Academia; nostra; literatorum cœtu legissem, is ad quem tum pertinebat ille codex, ubi ex lis quae dixerem codicem suum magni esse pretii intellexit, de vendendo illo cogitavit ac rêvera magno pretio vendidit illustrissimo domino Lullin Gcnevensi. {Bibt.hibliothecar., J739; II, 1123.)