Saint-Pierre de Luxeuil

tate evangelica regio munèref seu a quibuslibet christianLs, in agris, mancipiis, vineis, silvis, auro a, argenlo vel ^ veslibus vcl quibuslibet speciebus ad predictum monasterium pertinentibus conlatura ^ sunt, sepediclum monasterium ^ vel monachi ibidem degentes vitç nostrae temporibus seu successoruni nostrorum libère' optineant, nec f ego/", nec uUus sibi ponlifex, aut aliquis ex ordine clericorum ff Ambianensis ecclesiae, suis usibus usurpare aut minorare, aut ad civilatem aliquas species déferre praesumat, sed sub omni libertate vel emunitate saepedictum monasterium ^ vel monacbi ibidem consistentes possideant. Altaria ad saepedictum monasterium vel tabulae si defuerint^ episcopus Ambianensis ccclesiae in Dei nomine benedicat et chrisma sanctum conticiat sine ' precio ' et * annis singulis pro reverentia sanctorum sine ullo premio muneris causa concédât. Et quod ad ipsum monasterium in Dei nomine fuerit oblatum, vel a quocumque Deo inspirante transmissum, nihil sibi exinde pontifex aut ejus archidiaconus aut quislibet ordinaior ccclesiae audeat vindicare, nec ad praefatum monasterium accedere, nec in agris ipsius convivia ego vel pontifices successores nostri, vel archidiaconus i\ aut quislibet ordinator ccclesiae Ambianensis praeparare présumât, nisi ab abbate saepedicti monasterii spontanea voluntate fuerit rogatus. Et cum abbas fuerit de saeculo isto evocatus, quem unanimiter ^ congregatio ipsius monasterii ex semetipsis bonum et dignum elegerint, data auctoritate a praefato principe vel ejus successoribus, a nobis vel successoribus nostris^ absque ullo commodo secundum sanctos canones ordinetur '. Similiter et"* reliquos"* gradus clericorum minores ac majores quos abbas jamdicti monasterii elegerit, sive intra aut extra monasterium ", sine aliqua premii acceptione, juxta quod lectio docet, constituimus consccrare. Ncque ulla alia potestate in ipso monasterio utatur ^, ut diximus, neque in ministerio seu in rébus aut ornamento P ipsius, neque in personis, dum tanti gloriosissimi principis 7 petitio intercessit, vel quia ipsi monasterium ipsum construxerunt vel ditaverunt, vel pro reverenlia sanctorum apostolorum et martyrum '*, seu pro

a. aurum, B, — b. argentumve, B. — c. a quibuslibet collatis, C — Après ce mot, D donne : aut deinccps confcrenda sunt. — </. sacpedictus monasterius, B, A partir de ces mots, D a omis le membre de phrase jusqu'à vitç nostrae. — e. Omis dans B. — /*. Omis dans C. — g. B. fait suivre ce mot de ordinatores. — h, saepedictus monasterius, B. — i. Omis dans B. — j\ B abrège archidiacon {qu'on doit lire archidiaconum). — k. unianimiter, B. — /. Toute cette phrase est omise dans C — m. Si quos autcra, C. — n. Cette incise est omise par B. — o. Omis dans B, — p. neque in rehus seu ministerium aut ornamentum, B. — q. tantorum gloriosissimorum principum, D, — r. martirum, C.

eo ut quieti ' sub régula sancta ipsi monachi vivere debeanl ad ipsum monasterium deservientes. Nec episcopus nec archidiaconusautquaelibel ^alia persona ordinator ecclesiae Ambianensis, aul quodcumque ^ de eodem monasterio sicul dereliquis parroec^iiis ^, usurpare aut commutare, aut aliquibus rébus ^ auferre, vel species quae ad ipsum monasterium sunt conlate t déferre ad civitatem audeat, ut de perfecla quiète valeant ipsi monachi, qui ad praefatum monasterium deserviunt, duce Domino, per tempora exultare, et, sicut antedicta monasteria, sub libertate vivant, ut pro statu ecclesiae et salute rcgum vel stabilitate ff regni et tranquillitate ^ patriae valeant plenius pium Dominum exorare. Et si aliquis de ipsis monachis contumax fuerit, ab abbate praedicti monasterii secundum canonicam institutionem emendetur. Ut hoc privilegium sub ea, ut diximus, libertate qua antedicta monasteria et monachi vivunt, debeat in perpetuum permanere firmissimum, ut jamdicti monachi ' saepedicto monasterio deservientes nostris et futuris temporibus sub libertate consistant, quia nihil de canonica auctoritate convellitur, quicquid domesticis fidei pro tranquillitate pacis vel pro reverentia sanctorum tribuitur. Illud etiam addi placuit, ut ipsi monachi, sub régula sancti Benedicti vel sancti Columbani ^, conversare et vivere debeant. Quod si aliquis calliditate aut cupiditate preventus fuerit episcopus et J ea quae sunt superius comprehensa temerario spiritu violare praesumpserit, tribus annis pœnitentiam districtissime agat a communione fratrum sequestratus. Et nihilominus ^ hoc privilegium, Christo protegente, qui et adjuvet illud conservantes ' et dissipet illud destruere cupientes '»», perpctim maneat incorruptum. Quam defînitionem constitutionis nostrae, ut nostris et futuris temporibus valetura ^ sit, manus nostrae subscriptionibus roboravimus et coepiscopos dominos ^ et fratres nostros P rogamus ut ipsum in omnibus confirmare debeant.

Berthefridus V peccator Ambianensium urbis episcopus hoc privilegium a me factum ''relegi, consensi et subcripsi ', In Christi nomine, Genesius acsi peccator episcopus hoc privilegium consensi et sub-

a. quiète D. — b, quislibet, B, — c. quodcunque, C. — d. parochiis, D ; de reliquas parroechias, B. — e. aliquas res, D, — /*. collatç, C ; coUate, D. — g. stabilitatem, J5. — /i. tranquillitatcm, B. — i. B ajoute ad. — j\ Omis dans B. D construit cette phrase en supprimant fuerit et et. — k. nichilominus, C, D. — /. conservantibus, B, — m. cupientibus, B, — n, valitura, C. — o. domnos, D, ; — coepiscopis doniinis, B. — p. fratribus nostris, B, — q. Bertefridus, B. — r. facto, B. — s. La fin du mot subscripsi, dans B, se perd dans un parafe qui voulait imiter sans doute le pseudo original,

1 . Cette règle mixte fut rédigée par Tabbéde Luxeuil, Waldeberl (629-670).

J/tM. §t doc, d» VÉeoU du CKarUi. -> V. 15

scripsi. In Christi nominef Chaoaldus ' ^ episcopus hoc privilegium consenliens ^ subscripsi. In Christi nomine, Gauciobertus^^ ' acsi peccator episcopus hoc privilegium subscripsi. Boso ^ ', in Dei nomine, episcopus hoc privilegium consensi el subscripsi. In Christi nomine, Ragnobertus * acsi indignus episcopus hoc privilegium consentions subscripsi. In Christi nomine, Mummolenus ' acsi peccator episcopus hoc privilegium consensi et subscripsi. In Christi nomine, Audebertus acsi peccator episcopus hoc privilegium consensi et subscripsi. Audoenus episcopus hoc privilegium consensi et subscripsi ^. — Dado ^ peccator hoc privilegium consensi et subscripsi. ~ Emmo episcopus subscripsi. — Leodeboldus ^ peccator episcopus hoc privilegium sub> scripsi. — Chrodobertus • peccator hoc privilegium subscripsi. — Paternus * peccator Egloensis f*^ ecclesiae acsi indignus episcopus hoc privilegium consensi et subscripsi. — Drauscio acsi peccator hoc privilegium consensi et subscripsi. — In Christi nomine, ego Audebertus acsi peccator episcopus hoc privilegium consentie ns subscripsi.

Factum hoc privilegium 9 sub die VIII idus septembris, anno VU régnante Hlothario * rege, Captonnaco *^* in palatio publico.

SiggoJ in Dei nomine, diaconus hoc privilegium scripsi et subscripsi ^,

a. Cahoaldus, C — b. consensi et, D. — c. Gautiobertus, Z). — d. Simi-

liter in ejusdem Xpi nomine, omncs infrascripti episcopi hoc privilegium consentiendo subscripserunt, videlicet Boso episcopus, Ragnobertus eps,

Mommolenus eps, Audobertus eps, Audenus eps, Dado eps, Emmo eps,

Leodebaidus eps, Crodobertus eps, Paternus peccator Eglonensç çcclesiç

acsi indignus episcopus, Drauscio eps, Audobertus eps, C — e. Celte souscription est omise dans B. — /", Egloense, B. — </. privilégie, B, — h, Clotharii régis, B. — i, Captannaco, B. — j, Sigo, D. — A. J^. — Tous les mss.j sauf B, donnent la graphie ç ou e pour les diphtongues œ et œ. Nous avons jugé inutile de donner ces variantes.