Gomment doit se faire l'élection
Elle doit se faire ou par le scrutin — per scrutinium — ou par compromis — per compromissiim — ou par inspiration — per inspirationem.
Qu'est-ce à dire?
1. L'élection par le scrutin a lieu lorsque tous les électeurs légitimes donnent, par écrit, leurs suffrages à la per-
sonne qu'ils jugent la plus digne. Au reste, la forme de cette élection est ainsi décrite dans le chapitre Quia propter, 4^, de elect.
« Quia propter diversas electionum formas, quas quidam « invenire cogantur, et multa impedimenta proveniunt et « magna pericula imminent Ecclesiis viduatis, statuimus ut (( cum electio fuerit celebranda, pr£esentibus omnibus qui <( debent et volunt, et possunt commode interesse, assuman- (( tur très de collegio fide digni, qui secrète et sigillatim <( YOta cunctorum diligenter exquirant, et in scriptis redacta <( mox publicent in communi, nullo prorsus appellationis (( obstaculo intcrjecto, ut is collatione habita eligatur, in « quem omnes, A^el major et senior pars Gapituli consentit. »
Les rotes conditionnels, alternatifs ou incertains, sont inadmissibles et non avenus dans la postulation et les élections au scrutin.
(( In electionibus et postulationibus ac scrutiniis, ex qui- « bus jus oritur eligendi, vota conditionalia, alternativa, « incerta penitus reprobamus... » — Gap. ii, De Elect., in 6.
2. L'élection par compromis — jjer compromissimi — a lieu, lorsque l'on charge spécialement quelques membres du chapitre de pourvou', au nom de tous, à l'élection du prélat qui devra être préposé au gouvernement de l'Église vacante : « vel saltcm eligendi potcstas aliquibus viris ido- « neis committatur, qui vice omnium viduatas Ecclesiae pro- (( videant de Pastorc. » — Gap. xlii. De Elect.
« Gompromissum, lisons-nous au chapitre ii De Elect., « quod fit quando ab universo capitulo, neminc discrepante, « electio arbitrio paucorum capitularium, vel etiam extrace neorum, committitur, »
3. L'élection par inspiration a lieu lorsque tous les électeurs réunis s'accordent immédiatement, sans la moindre discussion, et comme sous l'inspiration divine, sur un seul et même sujet.
194 PREMIER LIVRE DES DÉGRÉïALES
« Electio facta communiter ab omnibus, quasi per mspi- « rationem, absque vitio celcbrata. » — Gap. \ui,De Elect.
C'est l'élection faite par quasi inspiration.
Les canonistes distinguent en outre l'élection par vraie inspiration divine. La voici :
« Electio per inspirationem , dit Emmanuel Gonzalez, « contingere dicitur, cum communi consensu, Spiritu Sancto « ultro impellente, concordi animo, omnibus postulantibus « quis eligitur; quam formam in electionibus Rom. Ponti- « ficum aliquando observatam legimus ; in electionibus vero « inferiorum Praîlatorum rare contingitur. » — T. I, lib. 1, Décrétai., p. 324.
IIÏ