SS. DOMINI NOSTRI PII IX

EPISTOLA ENCYCLICA

VEMKRABILIBUS FUATRIBUS PATRIARCIIIS, PRIMATIBUS, ARCHIEPISCOPIS, ET EPISCOPIS UNIVERSIS GRATIAM ET COMMUNIOÎNEM APOSTOLIC.-li: SEDIS HABENTIBUS,

Plus PAPA TX

Venerabiles Fratres, salutem et Apostolicam benedictionem.

Quanta cura ac paslorali vigilantia Romani Pontifices Prœdccessores Nostri, exscquenles demandalum sibi ab ipso Ghdslo Domino in persona Beatissimi Pétri Apostolorum Principis oITicium, munusque pascendi agnos et oves nunquam intcrmiserint univei'sum Dominicum gregem sedulo enutrire vcrbis fidci, ac salutaii doctrina imbuere, eumquc ab venenatis pascuis arcere, omnibus quidem ac Vobis prsesertim compertum, cxploratumque est, Venerabiles Fratres. Et sane iidem Deccssores nostri, augustae catholicae religionis, verilatis ac justitiac assortores et vindices, de animarum sainte maxime solliciti nihil potius unquam habuérc, quan" sapientissimis suis Liltcris, et Gonstitutionibus retegere ei damnare omncs hœreses et eiTores, qui Divina? Fidei nos- Irœ, calholica» Ecclesiaî doctrinal, morum honestati, ac sempiterna) hominum saluli adversi, graves fréquenter excitarunt tempestates, et cliristianam civilemque rempublicam miserandum in modum funeslarunt. Quocirca iidem Deces-

6o6 APPENDICE

sores Noslri Aposlolica fortiludine continenler obsliterunl nefariis iniquomm hominiim molilionibiis, qui dcspiimanles tamquam flucliis fcri maris confusiones suas, ac libertatem promillentes, cum servi sinl corruptionis, fallacibus suis opinionibus, et perniciosissimis scriptis catholicae rcligionis civibsque societalis fundamenla convcllere, omneraque virtutem ac justiliam de medio tollerc, omiîiumque animos mentesque depravarc, cl incaulos imperilamque prœscrlim juvenlulem a rccla morum disciplina avertere, eamque miserabiliier corrumpere, in crroj'is laqueos inducere, ac landem ab Ecclesia3 calholicaî sinu avellere conali sunt.

Jam vero, uli Vobis, Vencrabiles Fralres, apprioïc nolum est, Nos vix dum arcano divinea Providentia} consilio nullis certc Nostris mcrilis ad banc Pétri Gathedram eyecti Mmus, cum videremus summo animi Nostri dolore horribilem sane procellara lot pravis opinionibus excitalam, et gravissima, ac nunquam satis lugenda damna, qua:; in cbristianum populum ex tôt eiToribus redundant, pro Apostolici Nosti'i Ministerii officie illuslria Prai'decessorum Nostrorum vestigia sectantes Nostram extulimus vocem, ac pluribus in vulgus editis Encyclicis Epistolis et Alloculionibus in Consistorio habitis, aliisque Apostolicis Litteris pivTcipuos tristissima^. nosti'a> setatis errores damnavimus, eximiamque vestram cpiscopalem vigilantiam excilavimus, et universos catholicaî EcclcsiîB Nobis carissimos filios etiam atque etiam monuimus et exhortali sumus, ut tam dirai contagia pcstis omnino horrerent et devitarent. Ac prœsej'tim Nostra prima Encyclica Epistola, die 9 novembris anno 1846 Vobis scripta, binisque Allocutionibus, quarum altéra die 9 decembris anno 1854, altéra vero 9 junii anno 1862 in Consistorio a Nobis habita fuit, monstrosa opinionum portenla damnavimus, quœ bac potissimum a3tatc cum maxime animarum damne, et civilis ipsius societatis detrimento dominantur, qua^que non solum catholicaî Ecclesiœ, ejusque salutari doctrina; ac vencrandis

juribus, verum etiam sempiterna3 naUirali Icgi a Doo ia omnium cordibiis insculptœ, reclccqiic rationi maxime adversanlur, et ex quibiis alii prope omnes originem habent eiTores.

Etsi aiilem liaiid omiserimiis polissimos hiijusmodi errores sa3pe proscj'ibere cl rcprobarc, lamen catholicaî Ecclesia3 causa, animariimque salus Nobis divini(us commissa, atque ipsius Iiumanœ socictalis bonum omniiio postulant, ut iterum pastoralem Yesti'am sollicitudinem excilemus ad alias pravas prodigandas opiniones, quœ ex eisdem erroribus, Yeluti ex fontibus erumpunt. Quas i'alsse ac perversae opiniones eo magis detestanda3 sunl, quod eo polissimum spectant, ut impediatur et amoveatur salutaris illa vis, quam catholica Ecclesia ex divini sui Auctoris instiliitionc cl mandato, libère exercere débet usque ad consummationem Sccculi non minus erga singulos homines, quam crga nationes, populos summosque eorum Principes, utque de mcdio tollatur mutua illa inter Sacerdotium et Imperium consiliorum socielas et concordia, quœ rci cum sacrœ lum civili fausla sempei' cxtitit ac salutaris. Etenim probe noscitis, Venerabilcs Fralrcs, hoc tempore non paucos reperiri, qui civili consortio impium absurdumque naturalismi, uti vocant, principium applicantes audent docere, (( optimam societatis publica) rationem, civilcmqiic progressum omnino requirere, ut liumana socielas conslituatur et gubernctur, nullo habilo ad religionem respectu, ac si ea non cxisteret, vel saltem nullo fado vcram inter falsasque- religiones discrimine. » Alque conlra sacrarum Littcrarum, Ecclesiaî, sanctorumque Patrum doctrinam, asscrerenon dubitant, <( optimam esse conditionem societatis, in qua Imperio non agnoscitur officium coercendi sancitis pœnis violatores calholicœ rcligionis, nisi qiiatenus pax publica postulet. » Ex qua omnino falsa socialis rcgiminis idea haud liment erroneam illam fovere opinioncm calholicaî Ecclesia>, animarumque saluli maxime exitialem a rcc.

racm. Gregoi'io XVI Pr<iodccessorc Nostro deliramentum appellatam, nimirum « libcrlatem conscientiœ et cultuum esse proprium cujuscumque liominis jus, quod lege proclamari et asseri débet in omni rccle constitiila socictate, et jus civibus inesse ad omnimodam libcrtalem nulla vel ccclcsiastica, vel civili auctoritale coarclaiidam, quo suos conccptus qiioscumque sivc voce, sivc typis, sive alia ralione palam publiceque manifestai'c ac dcclararc valeant. >> Dum vero id temei'c affirmant, haud cogitant et considérant, quod lihertatem perditionis prjiedicanl, et quod « si humanis persua- « sionibus seraper disceptare sit liberum, iiunquam déesse <( poterunt, qui veritati audeant resultare, et de humanai '< sapientiœ loquacitate coniidci'e, cum banc nocentissimam « vanilateni quantum debcat lides et sapientia christiana « vitare, ex ipsa Domini uoslri Jesu Gbristi institulione « cognoscat. »

Et quoniam ubi a civili socictate fuit amota religio, ac repudiata divinôB revelationis docti'ina et auctoritas, vel ipsa germaua jusliliee humanique juris notio tenebris obscuratur et amittitur, atque in vera> justitiie legitimique juris locum materialis substiluitur yïs, inde liquet cur nounulli, certissimis sanœ rationis principiis penitus neglectis posthabitisque, audeant conclamare, « voknilatcm popub, pubbca, quam dicunt, opinione vel alia ralione manifestalam constitucre supremam legem ab omni divino liumanoque jure solulam, et in oi'dine polLtico facla consummata, co ipso quod consummata sunt vim juris habere. » Verum ecquis non A^idel, planeque sentit, hominum societatem religionis ac vera» justitia) vinculis solutam nullum aliud profecto proposilum habere posse, nisi scopum comparandi, cumulandique opes, nullamque aliam in suis actionibus legem sequi, nisi indomitam animi cupiditatem inserviendi propriis voluptatibus et commodis? Eapropter hujusmodi liomines acerbo sane odio insectantur Religiosas Familias quamvis de re christiana,

civili, ac lilleraria summopere méritas, et blaterant easdem niillam habere Icgitimam existendi rationem, atque ita haereticorum commentis plaiidunt. Nam ut sapientissimc rec. mem. Pins VI Deccssoi* Noster docebat, « regularium abo- « litio biedil stalum publica» professionis consiliorum evange- « licomm, Lnedit yivendi rationem in Ecclesia commendatam « tamquam Apostolica} doctrinai consentaneam, lœdit ipso? « insignes fundatores, quos super altaribus veneramur, qui « non nisi a Deo inspirati cas constitucrunt socielates. » Atque etiam impie pronunciant, auferendam esse civibus et Ecclesiœ facultatem « qua elcemosynas, christianée caritatis « causa, palam erogarc vaieant », ac de medio tollendam legem « qua cerlis aliquibus diebus opéra servilia propter Dei cultum prohibentur », fallacissime prjBtexentes, commemoratam facultatem et legem oplima3 publicaî œconomia^ principiis obsistere. Neque contenti amovere religionem a publica socictalc, voliint religionem ipsam a privatis etiam arcere familiis. Etenim funcstissimum Communismi et Socialismi décentes ac profitentes errorem asserunt « societalem domcslicam seu familiam totam sua,', existentia? rationem a jure dumtaxat civili mutuari ; proindeque ex lege lantum civili dimanare ac pendcre jura omnia parentum in filios, cum primis vero jus institutionis ediicationisque curandai ». Quibus impiis opinionibus, machinationibusque in id prœcipue intendunt fallacissimi isti hominos, ut salutifera ca(holica3 Ecclesiœ doctrina ac vis a juventutis institulione et educatione proi'sus eliminetur, ac lencri (lexibilesque juvenum animi perniciosis quibusque crroribus, vitiisque misère inficiantur ac depraventur. Siquidem omiies, qui rem tum sacram, tum publicam pcrturbare, ac rectum societatis ordinem evcrtere, et jura omnia divina et humana delere sunt conati, omnia nefaria sua consilia, studia et opcram in improvidam praïsertim juventutem decipiendam ac depravandam, ut supra innuimus, semper contulcrunt, omnemque

spem in ipsius juvcntutis coiTuptcla collocarunt. Quocirca nunquam cessant lUrumquc clerum, ex quo, veluti certissima historiœ monumenta splendide testantur , tôt magna in christianam, civilem, et lilterariam rempublicam commoda rediindai'unt, quibuscumque infandis modis divexare, et edicere, ipsum Clerum « utpotc vero, utiliqiic scicntia3 et civilitatis progressui inimicum, ab omni juvcntutis institucndcT. educandseque cura et olïicio esse amovendum •».

At yero alii instaurantes prava ac tolies damnata novatorum commenta, insigni impudentia audent, Ecclesiœ et hujus Apostolica3 Sedis supremam auctoritatem a Ghristo Domino ci tributam civilis auctoritatis arbitrio subjicerc, et omnia ejusdem Ecclcsiœ et Sedis jura denegare circa ea quaî ad cxteriorem ordinem pertinent. Namquc ipsos minime pudet afïïrmare « Ecclesiiie loges non obligare in conscientia, nisi cum promulgantur a civili potestate ; acta et décréta Romanorum Pontificura ad religionem et Ecclesiam spcctantia indigere sanctione et approbatione, vel minimum assensu potestatis civilis; Gonstituliones Apostolicas, quibus damnantuc clandestinœ societales, sive in eis exigatur, sive non cxigatur juramcntum de secrcto servando^ earumque asseclaî et fautorcs anathemate mulctantur, nullam habere vim in illis orbis regionibus ubi ejusmodi aggregationes tolerantur a civili gubernio ; cxcommunicationcm a Goncilio Tridentino et Romanis Pontificibus latam in eos, qui jura possessionesquc Ecclesiœ invadunt et usurpant, niti confusione ordinis spirltiialis ordinisque civilis ac polîtici, ad mundanum dumtaxat bonum proscqucndum ; Ecclesiam nibil debere decernere, quod obstringere possit fidelium conscientias in ordine ad usum rerum temporalium ; Ecclesia.' jus non compctcre violatores Icgum suarum pœnis temporalibus coercendi ; conforme esse sacrai tbeologia), jurisque publici principes, bonorum proprietatem, quaî ab Ecclesiis, a Familiis religiosis, aliisquc locis piis possidentur, civili gubernio asserere,

et vindicarc ». Neqiie erubescimt palam piibliccqiie profiteri hsereticorura elTatum et principiiim, ex qiio tôt pervers.no oriimtur sentenlia3, atque errores. Dictitant enim « Ecclcsiaslicam poteslatcm non esse jure clivino distinclam et independentem a potestate civili, neque cjusmodi distinclionem et indepcndcntiam sei'vari posse, quin ab Ecclesia invadanliir et Lisurpentur esscntialia jura potcstalis civilis ». Atque silentio prœteriro non possumus eomm audaciam, qui sanam non sustinentes doctrinam contendunt « illis Apostolicœ Sedis judiciis, et decretis , quorum objectum ad bonum générale Ecclesiaî, ejusdemque jura, ac disciplinam spectare declaratur, dummodo fidei, morumque dogmata non attingat, posse assensum et obedientiam detrectari absque peccato, et absqne ulla catholicee professionis jactura ». Quod quidem quantopere adversetur catholico dogmati plena.' poteslatis Romano Pontifici ab ipso Ghristo Domino diviiiilus collata) universalem pascciidi, regendi, et gubernandi Ecclcsiam, nemo est qui non clare aperteqiïe videat et intelligal.

In tanta igitur depravalarum opinionum perversitate, Nos Apostolici Nostri officii probe memores, ac de sanctissima nostra Religione , de sana doctrina, et animarum sainte Nobis divinitus commissa, ac de ipsius humanaî societatis bono maxime solliciti, Apostolicam Nosiram Yocem iterum extollere existimavimus. Itaque omncs et singulas pravas opiniones ac doctrinas singillatim hisce Lltteris commemoratas Auctoiilate Nostra Apostolica reprobamus, proscribimus atque damnamus, easque ab omnibus calholica) Ecclesia' fdiis, Yeluti reprobatas, pi'oscriplas atque damnatas omnino haberi volumus et mandamus.

Acpra'terea, optinic scilis, Venerabiles Fratres, hisce temporibus omnis veritatisjuslitiœque osores, etacerrimos nosti*;(3 religionis hostes, per pestiférés libres, libelles, et ephemerides toto terrarum orbe dispersas populis illudenles, ac malitiose mentientes alias impias quasque disseminare doctrinas.

Neque ignoratis, hac eliam nostra œtate, nonnullos reperiri, qui SalaiitB spiritu permoti et incitati eo impielatis devenerunt, ut Dominalorom Dominum Nostrum Jesum Ghristum negare, ejusque Divinitateni scelerala procacitate oppugnarc nou paveant. Hic vero haud possumus, quin maximis meritisque laudibus Vos efferamus, Vencrabiles Fratrcs, qui episcopalem vcstram voccm contra tantam impietatem omni zelo attollerc minime omisistis.

Itaque Iiisce Nostris Litteris Vos iterum amantissime alloquimur, qui in sollicitudinis Noslra? partem vocati summo Nobis intei' maximas Nostras acerbitatcs solatio, hietiliaj, et consolationi estis propter cgi'cgiam, qua pra3stalisreligionem, pietalem, ac propter mirum illum amorem, fidem, et observantiam, qua Nobis et huic Aposlolica) Sedi coiicordissimis aniniis obstricti gravissimum episcopale vestrum ministerium slrenuc ac scdulo implore conlenditis. Etenim ab eximio vestro pastorali zelo expectamus, ut assumentes gladium spiritus, quod est verbum Dei, et confortati in gratia Domini noslri Jesu Christi, velitis ingeniinalis studiis quotidie magis prospicere, ut fidèles cupcC vestra> concrediti « abstineant ab « herbis noxiis, quas Jésus Ghristus non colit, quia non sunt « plantatio Patris ». Atque eisdem fidelibus inculcare nunquam desinite, omncm veram fclicilatem in bomines ex augusla nostra lieligione, cjusquc doctrina et exci'citio redundare, ac beatum esse populum, cujus Dorainus Deus ejus. Docctc « calholicfe Fidei fund-amenlo l'egna subsistere, et « nibil tam pra^ccps ad casum, lam expositum ad omnia pe- « ricula, si boc solum nobis putanles posse sulïiccre, quod <( liberum arbilrium, cuni nasccremur, accepimus/ultra jam « a Domino nibil quicramus, id est, aucloris nostris obliti, « ejus potentiara, ut nos ostendamus libei'os, abjuremus ». Atque eliam ne omittalis docere « regiam potestalem non ad « solum mundi regimen, sed maxime ad Ecclesi.e praesidium « esse collatam, et nibil esse quod civitatiim Principibus, et

« Regibus majori fmctui, gloriœquc esse possit, quam si, ut « sapientissimus fortissimusquc aller Prœdecessor Nosler, (( S. Félix, Zenoni Irapcratori prœscribcbat, Ecclesiam catho- « licam... sinantutilegibus suis, ncc libcrtati ejus qucmquam (( permillant obsistcrc... Gcrlum est enim, hoc rébus suis « esse salutare, ut, cum de causis Dei agatur, juxta ipsius « constitutum, rcgiam Yoluntatcm Sacerdotibus Ghrisli stu- (( deant subdere, non prœfciTe. »

Sed si semper, Venerabiles Fratres, nunc potissimum in tantis Ecclesiaî, civilisquc societatis calamitatibus, in tania advei'sanorum conlra rem calholicam, et hanc Apostolicam Sedcm conspirationc tantaque erromm congerie, necessc omnino est, ut adeamus cum fiducia ad tlironum gratia:»,, ut miscticordiam consequamur, et gratiam invcniamus in auxilio opportune. Quocirca omnium ildelium pictalcm cxcilare cxistimavimus, ut una Nobiscum Vobisque clemenlissimum luminum et misericordiarum Patrcm fcrvcntissimis humillimisque precibus sine inlermissione oj'ent, et obsecrcnt, et in pleniludine fidci semper confugiant ad Dominum Noslrum Jesum Ghristum, qui redemit nos Dco in sanguine suo, Ejusque dulcissimum Cor flagrantissima^, erga nos taritatis victimam enixe jugiterque exorent, ut amoris sui vinculis omnia ad scipsum trahat, utque omnes homines sanctissimo suo amorc inflammati secundum Cor Ejus arabulcnt digne Dco pcr omnia placentes, in omui bono opère fructificanles. Cum autem sine dubio gratiorcs sint Dco hominurn prcces, si animis ab omni labe puris ad ipsum accédant, idcirco cœlcstes Ecclcsia; Ihesauros dispensationiNostra.'. commisses Christi fidelibus Apostolica liberalilate rcscrarc censuimus, ut iidcm fidèles ad veram pietalem vehementins inccnsi, ac pcr P(cni(entia3 Sacramcntum a peccatorum maculis expiai i fidenlius suas procès ad Deum effundant, ejusque misericordiam et graliam coiisequanlur.

Hisce igitur Lilteris auctoritalc Nostra Apostolica omnibus

664i APPENDICE

et singulis iitriusque sexus catholici orbis fidelibiis Plenariam Indulgentiam ad instar Jubiloei concedimiis intra imiiis tantum mensis spatiiim usquc ad tolum fiiturum annum 1865, et non ultra, a Vobis, Vencrabiles Fratrcs, aliisque legitimis locoriim Ordinariis statuendum, eodem prorsus modo et forma qua ab initio siipremi Nostri, Pontificatiis concesslmus per Apostolicas Nostras Litteras in forma Brevis die 20 mensis Novembris anno 184G datas, et ad universum episcopalem veslrum Ordinem missas, qiiarum initium « Arcano Divinaî Providontiœ consilio », et cum omnibus eisdcm facultatibus, qu;e per ipsas Litteras a nobis datpe fiicrunt. Vokmuis tamcn, ut ea omnia servenlur, qua3 in commcmoratis Litteris pra>scripta sunt, et ea excipiantur, quct! excepta esse dcclaravimus. Atque id conccdimus, non obstantibus in contrarium facientibus quibuscumqne, etiam spcciali et individua mentione ac derogatione tlignis. Ut autem omnis dubitatio et difficultas amoveatur, earumdcm Litterarum exemplar ad Vos perferri jussimus.

« Rogemus, Venerabilcs Pratres, de intime corde et de (( tola mente misericordiam Dei, quia et ipso addidit dicens : « Misericordiam autem meam non dispergam ab eis. Petamus « et accipiemus, et si accipicndi mora et tarditas fuerit quo- « niam graviter olîendimus, pulsemus, quia et pulsanti apc- « rietur, si modo puisent ostium preces, gemitus, ctdacrymai « nostrie, quibus insistere et immorari oportet, et si sit una- « nimis oratio... unusquisqiie oretDeum non pro se tantum, « scd pro omnibus fratribus, sicut Dominus orare nos docuit. » Quo vero facilius Deus Nostris, Vestrisque, et omnium fidelium pi'ccibus, votisque annuat, cum Dmni fiducia cleprecatriccm apud Eum adhibcamus ïmmaculatam sanctissimamque Dciparam Virginem Mariam, quai cunctas hœrescs intcremit in universo mundo , quiieque omnium nostrum amantissima Mater « tota suavisest... ac plena misericordia?..., omnibus « scse cxorabilem, omnibus clemeutissimampriebct, omnium

(« nécessitâtes amplissimo quodam miseratiir affeclu », atquc iilpotc Regina adstans a dextris Uni^cniti Filii Sui Domini Nostri Jesu Ghristi in vestitu deauralo circumamicla varietatc nihil est, qiiod ab Eo impetrare non valeat. Suffragia quoque petamiis Beatissimi Pétri Apostolorum Principis, et Goapostoli ejiis Pauli, omniumquc Sanctorum Gœlitum, qui facti jam amici Dei pervcnerunt ad cœlcstia régna, et coronati possident palmam, ac de sua immortalitale securi, de nostra sunt salule soUiciti.

Denique cœlestium omnium donorum copiam Vobis a Deo ex anime adprccantes, singularis Nostra3 in Vos caritatis pignus Apostolicam Benedictionem ex iiitinio corde profectam Vobis ipsis, Vcnerabiles Fratrcs, cunctisquc Glericis, Laicisque fidelibus cune Ycstrœ commissisperamanter impertimus.

Datum Rom.T apud S. Petruni, die VIII Decembris anno 1864, decinio a Dogmatica Definitione Immaculata^ Gonceptionis Deipara? Virginis Maria\

Pontificatus Nostri anno dccimo nono.

Plus PP. TX.

Nous avons emprunté la Iraduction suivante de l'Encyclique (( Quanta cura » et celle du « Syllabus » au. Recueil des Allocutions consistoriales... des Souverains Pontifes, etc., joublié, en 1865^ à la librairie Aoiuen Lbclère.

YIII DECEMBRE MDGGGLXIV