XVIII
X kal. mai. — Saneti Iuliani Viennensis episcopi. Hic sub lustiniano imperatore floruit, quo tempore lohannes pontifex et Symmachus et Boetius consulares viri a Theoderîco arcano occiduntur.
Adon. — Justin (518-527) : Après un récit de ^ambassade et de la mort du pape Jean : Quo tempore Symmacbum atque Boetiiim oonsulares viros pro calholica pietate idem Theodericiis occidit luiianus Viennensis ecclcsiac episcopus floruit.
Martyrologe, Si2 avril : Viennae s. Iuliani episcopi et confessons.
//// no7i, nov, — Saneti Domnini Viennensis episcopi. Hic sub lustiniano 11° principe floruit, quando Hildericus rex Wandaloruin episcopos ad ecclesias reverti easque instaurare praecepit, et Benedictus abbas virtutibus floruit. Hic doctissimus tara in divinis quam in saecularibus artibus emicuit, amator
(1) A partir d*ici, le manuscrit do Borne faisant défaut, le texte ost celui de rHagiologe; quand j*ai cru devoir le corriger, j'ai indiqué en note là leçon du manuscrit avec le siglo H.
pauperum, redemptor captivorum et vita religionis probatissimae vixit, ut in epitaphio eius religiose est inscriptum (1) :
Domninus papa in nomine Christi pauper episcopus. Domninus res suas Domino qui mente dicata Omnigenas Christo dignis virtutibus offert, Mente castus et legc pius, facundia dives, Nescius iniusti dootusque rescindere culpas, Intemerata fide divina in sede locandus.
Nil proprium cupiens redimit quos possidct hostis. Vestitum, pastum, potum tectumque ministrat.
Solus erit iussu Oomini data morte superstes.
Qui autem tumulo cius condidit basilicam in fine epitaphii ita invenitur sculpsisse : Ex voto Flavius Lacanius v. c, [cum] suis fecit deproprio basilicam secretarium et porticum,
Var. — quando] quonlani H — ccclcsias] ecclesiam H — Oomnus H — Domino] Dro H -— omnigenis Christum H — effcrt H — fides H -nibil H — data] in marg, : al. de H — omni genam Dubois — v. c] II c U — cum om. H, restilué diaprés Dubois,
ÂDON. — Justin {b\S'h21) : PostTransemundum Cbildoricus... in Wandalis regnum suscepit... episcopos ab exilio reverti iussit eisque eccicsias reformarc praeceplt. — Justinien (527-565) : Bcnedictus abbas virtutum gloria claruit... Viennensis episcopus Dom<n>inus floruit. Hic tam in divinis quam in saecularibus artibus claruit, amator pauperum, redemptor captivorum, vitaquc probatissimus.
XV kal. mai, — Sancti Pantagathi Viennensis episcopi, qui floruit supradicti lustiniani imperatoris temporibus. Hic consularibus fascibus primum sublimis sed Christi humilitate primus, postmodum V annis episcopalem sedem fidelissime rexit, sub consulatu Paulini iunioris et Basilii vita functus. Hic in Aurelianensi synodo IP cum beato Lupo Lugdunensi residens XXXVI capitula pernecessaria omni statui ecclesiae promulgavit. Cuius vitam in epitaphio eius lector ita descriptam inveniet (2) :
Banctorum vitam transactis cursibus evi Bcriptis posteritas cerne re magna cupit,
(1) Cette inscription ne s*est conservée que dans l'Hagiologe et dans rédition de Dubois, Bibl, Flori&c. Viennae ûntiquilales, p. 34. Cf. Leblant, n*405.
{1} Cf. Leblant, n- 4'^9.
ut valcat similis ccrtis consistcre vcris atque procul tcndat vivcrc post obitum.
5 Hoc igitur sancti conduntur mcmbra sepulchro Pantagati patris pontificisque pii, cuius vita fuit gcmino siiblimis honore,
fascibus insignis, rcligionc potcns.
Ârbitrio regum quacsturac cingula sumpsit 10 stcmmato praecipuus, plus probitate cluens ; dans cpulas primis largo et munerc gratas,
pauperibusquc dédit, caelica régna pctens.
Ingenio sollers ingenti dognnate fulsit, orator magnus, vatcs et ipsc fuit.
15 His igitur studiis primaevo flore iuvcntac intcr summatos cssc prior studuit.
In sobolem felix diviso munerc vidit :
pars sacrata Deo, pars gcnitura manet.
Post matura vero quam cessit tempore vita 20 culmen apostolicum contulit aima fides.
Sic linquens mundum caclestem possidet arcem,
qui sit praesidium, celsa Vienna, tibi.
Bissenum vitae conplevit tramitc lustrum annis quinquc super saecula nostra vidcns; 25 in quibus aeternac contemplans praemia vitae luccm perpetuam promeruitque suae
Sepultus est in oratorio beati Georgii qui est in sinistra parte ecclesiae Apostolorum.
Var. — 1. cvi] eius H — 2 posteritas] praeteritis H — 5 igitur sancti] quia sacrati H — H et l. m.J largo de munerc H — gratas conieei; gâtas codd. — 13 solers H — ingenti] vigoris {var. vigore) H — 15 hic H — 17 sobole faelex H — vidit] peut-être faut-il corriger vivit — 18 sécréta H — 19 natura vivo ... viva (?) H — 21 Hic H — 22 Viennatibus H — 23 complevit H — 24 spreula... valens H —25 prcmia P —
Ado.n — Justin II (565-578) : Pantagathus Vicnnensis ecclesiae cpiscopus floruit. Hic coQSularibus fascibus primum sublimis, sed Cbristi bumilitate postmodum primus, V annis episcopalem sedem fidelissimc rcxit. Sub consulatu Paulini iunioris et Basilii vita functus est.
Martyrologe^ 17 avril : Apud Viennam s. Pantagathi episcopi.
// id, nov, — Sancti Ysicii Viennensis episcopi. Et hic sub lustiniano floruit. Qui resedit in Aurelianensi synodo, ubi de dogmatibus ecclesiasticis XXIII capitula sunt ed^ta. Et hic cuius fuerit sanctitatis et cuius ante episcopatum potestatis
tituliis epitaphii eius pandit, positus iuxta sepulcbrum beati Avili (1):
1 Praesulis iunctum tumuloqoc Âviti Funus Haesici tcgitur sepulchro qui cluens olim micuit honore pontificali.
5 Quique mundanis titulis peractis Quaestor et regum babilis, benignus, ambiit demum babitare sacris in cola tectis.
9 Cultibus Cbristi sapientcr baerens fautor et pacis studuit furcntes reddere cives speciali voto mentis amicac.
13 Temporum mensor numéros modosvc calculo ccrnens strenuusque doctor ande fraterna docuit libenter agmina templis.
17 Septenum necdum peragens biluslrum corpus buic sedi posuit beatae mente cum iustis babitans refulget iuce pcrenni.
21 Quem soror Marcella gemens obissc ultimnm praebens lacrimis levamcn nomen bic scalpait titulumque 6xit carminé parvo.
Var, — 2 Funes P : Onus H — 5 quinque H — 6 qucstor P — habitis H — 8 terris H — 9 berens P — 12 amicc P — 13 modosuae P — 15 superna H — 16 templi H — 17 inlustrum H — 19 sanctis H — 20 per aevum H — 21 obiisse H — 22 prebeos P — lacbrymis H — 23 sculpsit H — finxit H.
ÂDOR. — Justin H (565-578) : Gui (Pàntagatbo) successit in episcopatu Isicius, qui et ipse sub lustiniano floruit.
XY kaL decemb. — Sancti Naamati Viennensis episcopi. Hic sub lustiniano et lustino imperatoribus floruit. Huius autem viiam titulus ipsius Iuce aperta pandit. (2) :
Haoïanos quicumque tremens sub pectore casus iacemis et lustras oculo manante sepulcbra.
atquc dolens nimio tecum maerorc volutas
quod cunctos mors saeva voret, quod sepiat umbra 5 perpétue leti nuUum solutura per aevum,
hue vultus convcrte tuos, bue lumina flecte
et cape solamen posito maestissime fletu ;
aeternum quia vivit homo si iusta sequatur,
si teneat, Christique libens praecepta facessat 10 ut tenuit tumulo positus Namatiu^ isto.
Qui cum iura daret commissis urbibus amplis
adiuncta piotate modis iustissima sanxit
patricius, praesul, patriae rectorque vocatus.
Hinc spraetis opibus, titulis mundique reiectis 15 acterno sese placuit submitterc régi
et parère Dei mandatis, omnibus aptus.
Sic postquam meritis servata et lege superna
maxima pontificis suscepit munera dignus,
quin etiam sumpto mercedes addit honore :
20 paupcr laetus abit, nudus discedit opertus,
captivus plaudit liber scse esse rcdemptum,
civis agit grates tantoque antistite gaudet.
Inter se adversos inlata pace repressit.
Perfugium miseris erat et tutela benignis, 25 nobilis eloqiiiis et stcmmate nobilis alto»
nobilior meritis et vitac clarior actu,
vivat ut aeternum et Christi laetetur amore.
Huius si quaeras aevum fincmque salutis,
septies hic denos et très conplevcrat annos 30 post fasces posuit vel cingula Symmachus aima (1)
iunior, et quintus decimus cum surgerot orbis,
ad summos animam caelos emisit opimam,
corpus humi mandans terrae tcrrena reliquit.
Sepultus est ad sinistram partem altaris Apostolorum ; deinde translatas est in basilicam s. Mariae et positus rétro altare.
Var. — 1 Humanis H — 3 merore P — 4 saepiat H — 5 laetis P : lucis H — 7 mestissimc P — 9 lubens H — facescet H — 10 Naamatius H — 12 sanctissima H : idem in margine : al, iustissima — 17 servare H — 18 pont.) pro factis H — 19 addet P — lionores H — 22 cuius P — 27 aeterni H — gratetur P — 28 queras P - 29 conpleverant P : compleverat H — 30 Symmacus P— ampla H.
A DON. — Justin II : Hoc tempore Namatus Viennensis ccclesiae epîs-
(1)11 s*agit ici du consul Symniaquc do Tannée 485: Namatius était né j)08l cons, Symmachi, c'ost-à-dire en 486 (cf. C. /. L., t. XII, n« 2485; Leblant, n* 388 A); il mourut on 559 ou 560, après avoir vécu 73 ans, soit 14 lustres, le 15« étnnt commencé, quintus decimus cum surgerei orbis.
192 FASTES lÏPISCOPAUX D
copus flui-uit, nohiljs stcmmnte, scd nobitior vîta et eloquio... Namatus cpiscopus Vicnneiisis scpluagosimo anno vjUe suae derungilur.
/// kai. deeemb. — Sancti Philippi Viennensis episcopî, temporibiis Tiberii imperaloris, Cuîus lempore Eutycius Constantinopolitanus episcopus de resurréctione carnis a beato Gregorio adhuc apocrysario convincîlur : docehal enim corpus nostrum in resurrecliooe impalpabilc, vcntis aereque futurum esse subtilius.
Adon. — Tibère (578-582) ; Pbilippua Vicnncnsia episcopus clarua floruit. Cuius temporc moDaslcrium s. Andrcac sub(crions Viennac conditum a Rcmilla Eugenia, Anscmundi ducia filia, atque sub testamcnto matri ccclesiae traditum. Nam aliud monaatcrium supcriua s. Andi-cae in colle civitalis aitum iam crat. Fundaverat enioi ipsum bcalissirous Leonianus tcmporibus s. Avili ciusdcm urbis episcapi, ubî eadem ipaa Kemilla sub rcgulaii disciplina DUtrita fuerat.
141 non. febr. — Sancli Evanti Viennensis episcopi. Hic re-
sedit cum sancto Prisco Lugdunensi et Artemio Senonico el Remegio Beturigae episcopis apud Matisconem, ubi pariter cum aliis sanctis episcopis XX capitula ecclesiastico ordini perfecta roboravil, ubi sanctus Syagrius Eduensis in eorum concilie pariter resedit,
Vab. — Pcr/reta.
Ado». — Tibère (578-5821 ; Poat Philippum Evantiua vir sanctua episcopus Vicnnae levatua est. Hic cum sancto Prisco et Artemio Senonico et Remigio Biturigensi et euro aliia aanctis episcopis XX capitula ecclesiaatica perfecle roboravit. Quibus coitsedit quoque Syagrius Eduenuenaia episcopus, vir summac sanclitatis.
Id. ian. — Sancti Veri Viennensis episcopi, sub Tiberio et
*'auriliano imperatoribus, quando Erminigildus Gothorum re-
1 filius ob catholicam fidem regno privatus in carcerem
siectus est, ad cxtremum nocte sancta dominicae Hesurrecnis securi in cupite perciissus, martyr regnum caelesle in- ,vit. Huius tcmpore sanctus Desiderius diaconi minîsterio zus ecclesiae serviebat.
Var. — Ërminigiidi.
Adon. — Maurice (582-602) : Ermenigildus Lewigildi Gothorum régis fiiius ob fldei catholicae confcssionem inexpugnabilem a patrc ariano regni privatus infulis, insuper in carcerem proiectus, ad extrcQium noclc sancta dominicac Resurrectionis securi in capite percussus, regnum caelcste pro terrcno rex et martyr intravit... Viennensis cpiscopus Veriis claruit. Huius tempore Desiderius Âugustoduncnsis goncre in ordine diaconi ecclesiae Viennensi serviebat.
Martyrologe^ i 3 janvier : Apud Viennam, s. Veri episcopi, qui praesedit ecclesiae post. s. Evantium.
X kal. iun. — Sanctus Desiderius Viennensis episcopus Mau^ ritii imperatoris tempore floruit. Idem autem sanctus vir fuit enutritus a sanclissimo episcopo Naamato in ecclesiasticis doctrinis, a tempore Clotharii usque ad tempus Childeberti, cuius tempore in episcopatu sublimatus ubique reluxit. Augustudunensis génère usque ad maturiores annos Augustuduni nutritus, postmodum magisterio b. Veri Viennensis episcopi adhaesit. Passus est autem sub Theoderico Childeberti filio, Mauritio adhuc imperante, Gregorio magno doctore iam pontifice, quando Gothi a Recharedo, Leandro episcopo instante, ad catholicam fidem revertuntur. lacet sepultus rétro altare Apostolorum extra urbem honorifice.
Adon. — Maurice (582-602) : ... intravit (i). Cuius frater Richaredus mox ut regnum post patrem acccpit, omnem gentem Gothorum cui praeerat, instante Leandro Hispalitano episcopo qui et Ermenigildumdocuerat, ad catholicam fidem convertit... Viennensis episcopus Verus,etc... serviebat. Gregorius Romanae ecclesiae praesul et doctor eximius claruit. Post Verum cpiscopum sanctus Desiderius succedit. Hic beatissimus Brunichildem rcginam ex impietatibus suis arguens a comitibus cius ipsa iubentc in Icrritorio Lugdunensi super fluvium Galaronam perimitur, martyrquc gloriosus caeleste regnum ingreditur.
XVI kal, lui. — Sancti Domnoli Viennensis episcopi, imperante Phoca. Quo <tempore> instante beato Gregorio per Augustinum gens Anglorum fidem Christi suscepit. Regnabat autem Burgundionibus Theodericus Childeberti fllius etClotarius Francis.
(i) Cf. ci-dessus, a' XXV.
Vaû. — tempore om.
AooN. — Phocas (602-610) : Domnoius Vienneosis episcopus tune ûorebat, vir strenaus et in redimeodia captivis piissimas. — Un peu plus kauiy sous Mtmrkû^ il isi parU de la contfersion de VAnglelerre et du roi Clolaitê //. tiuMS non à» Thkrry IL
xxxvra
XYIII kaL iuL — Sanctus Etherius Viennensis episcopus, Eraclio Romanis imperaute el Francis Clotario. Quo vivo ecclesia Romae b. Mariae virginis Rotunda consecrata est, quam Foca imperator Bonefacio episcopo concessit. Quo anno Persae Iherosolyuùs sancta loca prophanantes etiam crucem Christi iode aulTerunt. Quo anno Anastasius monachus apud Persas martyrium suscepit cuiu aliis LXX. Positus est in ecclesia s. Georgii.
Adom. — HêrticUus (610-641) : Aetherius Vieoneosts^ rit io omnibus eximius, praecUuru» habetur. Chlotarias rei, elc. — Phu fuaU^ sous Pko cas, vuiUion de la arnsécrution du Panthéon par le pape Boniface^ el de ta permission de Pfwcas^ To^iours sous Pkucas : Perïsae... Hierosolymam capiuQt» ac deatrueate» ecciesias^ saucia quoque loca profaoaates^ etiam vexillum doiniuicae cruoU auferuot... -^ 5oia« Héraciius : Aoastaaiiis Persa, mooachua» ... deooUatii» cum aiiis LXX martyrium compleTit.
Martyrologe^ lijuin : Vieuuae, s« KUieiii epiacopi.
vu kaL rnaù — Sancti Clarentii Vieanen^is^ episcopi. Hic Coustantino iuiperaloi^e et Dagoberlo Francorum rege ciaruit. Guius teinpore Mai*Uuus papa CV pcr episcopos Romae congre- ;j:atos damnavit Cyrum, Sergium> Pyrrhum et Paulum, qui nec unam nec duas in Chris^to voluntates^ contiteudas esse dicebant quabi Christua nihil velle aut operari credendus $iL Huius episcopi temporibu^ Mai'tinui^ papa exilio relegatus Chersonae moritur, signis ibi po^l moriem rt){ulg!ens.
ABUJi. — Constant U (641-66^ : Ct^i^uUui^» vir sali» ^rudittiSv eaàkà episcopus claruiU — Un peu au-decisous CQustautiuus... exposait ''r>um adver^s catholioafia tideiu, nec uudtii itec duas^ voiuntates aut Qt^railones la Cbriato dafiuieu& e«»»e ct>ulttt^iHlft»> quatst uibil v^te >rei
)erai'i cr«deodua sit Chriatua» Uude Marùims» papa. coo^regjaCa Eomae viiodù CV episcoporuQi, damuavit... Cvihiui» ^xi^u». (Nrrbum et
. tluiu uAci^uco:»... lielegatu^ Cbm^iouttin ibidoui vtuuti tiuîvtt^ utuiti» dem ioco virtutuui sigxùai U8itu«» hodin tM»(lilg«Hi^
Martyrologe, 25 avril : Âpud Viennam s. Clarcntii episcopi et confessoris.
un id, dec. — Sancti Syndulfi Viennensis episcopi. Et hic Constantini imperatoris temporibus fuit, adhuc Dagoberto régnante. Cuius tempore eclypsis solis facta est V non. maii et Constantinus imperator in balneo occisus.
Adon, — Constantin Pogonat (668-685) : Sindulphiis, Viennensis ecclesiae episcopus, clarus liabclur... Dagobcrtus rcx ecclesias sanctorum ditavit. — Plus haut, sous Constant II : Facta est eclipsis solis V non. mail... Constantinus imperator post plurimas depraedationcs in provinciis factas occisus in balneo periit.
X kal. nov, — Sancti Hecdicii Viennensis episcopi, magnae religionis ut ferunt viri, temporibus Constantini filii Constantini, adhuc Dagoberto régnante. Cuius tempore Nectarius (1) episcopus Antiochenus a CL episcopis, praesentibus legatis Agathonis papae, damnatus est cum suis praedecessoribus Cyro et Sergio et sequacibus suis, et in eius loco Theophanius ordinatus est.
Adon. — Constantin Pogonat (668-685) : Sinduifo episcopo defuncto, Hecdicus Viennensis ecclesiac pracsulatum susccpit, magnae religionis vir; claruit autem usquc ad ultimum tcmpus lustiniani imperatoris, cuius et tempore obiit. — Un peu plus haut^ récit du Vh concile,
XIIII kal. febr, — Sancti Eoaldi Viennensis episcopi, sub tempore lustiniani imperatoris, Francis régnante Clodovaeo filio Dagoberti; mansit autem usque ad initium regni Theoderici, quo tempore W^ilibrot Frisionum episcopus a Sergio papa ordinatus est , imperator exilio Ponthi ob perfidiam relegatus.
(1) Il 7 a ici une confusion. Adon appelle correctement Macarius le patriarche d*Antiocho qui fut déposé au VI* concile œcuménique. Mais, à propos de ce concile, il rappelle briôvcmont les cinq autres, et, à cette occasion, il nomme NectariuSy évéque de Constantinople, au temps du deuxième. Notre auteur aura lu trop rapidement et confondu les deux noms.
Adok. — Justinien II (685-695) : Papa Scrgius ordinavit vencrabilem virnm Wiiibrodum cognominc CIcmentcm, Frisionum gcnti episcopum. Oftldcoldus episcopus Vicnnenscm eccicsiam rexit usquc ad tcmpora Tbcodcrici régis. lustinianus impcrator, ob culpam pcrfidiac rcgni gloria privâtQS^ exul in Pontum seccdit.
Wwrîifrêhge^ ti janvier : Apud Viennam s. Caaeldi episcopi.
ikiû. AfiHL — Sancti Dodolini Viennensis episcopi, Leone R<vm4uiî$ imperante et Francis Theoderico. Cuius tempore Ser- $iî»$ jvâpa mirae magnitudinis ligni dominicae crucis parlera Aiti 4iiKii(;Mn invenit. Hiiius temporibus claruit sanctus Ciitber- ';t¥?j^ Liin^îi^farenus episcopus in multis miraculis.
X^«A>\ -- Ijéùncê {LeOy 695-697) : Papa Scrgius. . mirae magnitudinis 'Pft\*t4ritrtwi U^i salutifcri dominicae crucis mterius rcpositam inspcxit... iiViîWk»#;;î« Viennensis episcopus clarus habetur... — // est ensuite beau~ ^•ir'{/u/:f!^:t^»'t^^t Thierry (///). Revercntissimusecclesiae Lindisfarncnsis... fi|^t-^r<ir^;$( O^lbertus totam ab infantia usquc ad finem vitam miraculorum ^H^r^ »MK^t5^;»ia duxit.
'■ '/. l'A^: k^i> — Sancti Boboni Viennensis episcopi, lustiniano 'î»*if»/*:'Aiiv»iï^v qui reversas de exilio regnabat cura Tiberio fîlio ; **^Mrf^;î< ^ii««i|M<o 4d tcmpora Philippini, occiso lustiniano. Regna- ■Vf l;?\**^,:itjtf'Ji^ ;A<dhuc Theodoricus ; erat papa Constantinus.
Vh^x. ^ lt\14ti Apsimare (697-703) : Bobolinus, Viennensis ccclesiac 'iH^iHif^f^. ^«t^is claruit. -— Plus loin, sous Justinien II {bis), il est ,>,v>MC^*. ifr ^ f^UMntlion de ce prince, cum Tiberio filio, de son renver- ^¥444*M^. :^,4f^ It'kk^ififwtus, et du pape Constantin,
Il wn^^i^t^s -^ Sancti Georgii Viennensis episcopi. Anasta- ^^u^K i Uiit^ittri^l ;: Theodoricus adhuc Francis regnabat; Pepinus -iaw^ àVi4t.i#f^ $xib Sigiberto(l) Austrasiorum rege erat, cui suc-
^ ^^, wak^ ^i^Nll<». de Dagobert II (674-G78) qu'il est ici question. Pépin %Av«* ii^i v^è <^#rt« maire du palais sous ce prince. Son fils, Grimoald, X H^.iu ^4u >v<Nrti|rie, en 695, sous Childcbert III (695-711); il mourut, - ^».«<c r^Uh^HÀk à plus forte raison, sous son prédécesseur Clovis III ^^■ii. -^mU»^ >4HM^ t^olrârt III (711-715), en 714. Son père. Pépin, lui sur-
cessit Grimoldus filius, qui in carcere sub Clodovaeo defecit. Quo tempore sanctus Leodegarius diversis poenis ab Ebroino afflictus ultimo decoUatiis est etGerimus frater eius, atque aliis modis afflicti.
ÂDON. -- Tibère (697-703) : Post quem (Bobolinum) Gcorgius, magnae virtutis cpiscopus, in eadcm urbe constituitur. — Sous Léonce (695-697) : [Ebroinus]... sanctum Leodegarium diversis poenis afPectum gladio percussit; Gerinum quoquc fratrem eius diu e)ccruciatum percmit.
XI kal. feb. — Sancti Blidranni Viennensis episcopi, Theodosio imperante et Francis Clodovaeo cui successit f rater eius Childebertus, cuius tempore sanctus Audoninus Rotomagensis episcopus. Quo tempore Pipinus Ansegelli filius et Martinus frater eius Austrasiorum regnum subregedisponebant; sanctus Grimoaldus filius Pipini, vir in religione clarus, maior domus Francorum erat.
Adon. — Anastase II (713-714) : Clolarius {lisez Glodovaeus, Clovis 7//), filius Tbeoderici puer, Francis regnavit annos très ; cui successit Gbildebertus frater eius, vir inclytus. Defuncto Nortbberto, maior domus Grimoldus Pippini filius effectus est... Blidramnus, Viennensis ccclesiae episcopus. — Plus haut, sous Léonce (695-697), il est question de s, Oueh de Rouen; il est dit aussi que Martinus et Pippinus iunior, filius Ansegesiii, regibus decedentibus dominabantur in Austria.
II id. ocL — Sancti Agrati (1) Viennensis episcopi, tempore Leonis imperatoris, régnante Francis Childeberto et Grimoaldo iusto viro maiore domus, cuius tempore Anastasius imperator a Tiberio captus iuramento clericus ac presbyter factus est.
Adon. — Justinien H bis (703-711): Rcgnavitque Philippicus loco lustiniani (711); Francis adbuc Theodoricus regnabat (f 691); Deodatus, Viennensis episcopus, magnae parsimoniac vir, florebat.
Non. iul. — Sancti Boaldi Viennensis episcopi, imperante Leone, Dagoberto Francis régnante filio Childeberti. Hic sanc-
(1) Sur cot évéque, cf. ci-dessus, p. 170.
tus episcopus Viennensem ecclesiam rébus auxit. Erat enim afflnis Francorum regibus. Ecclesiam construxit infra civitatem in honore martyrum Thebaeorum, Mauritii sociorumque eius, et res ecclesiae ex eo maxime tempore titulantur ipsorum martyrum nomine, cum antea episcopii maior domus in honore VII Fratrum Machabaeorum ex antiquo a primis episcopis ibi consecrata fuerit.
Var. — res|tres.
Adon. — TModosê III (714-716) : Eoldus Viconensis episcopus iam babebatur... — Léon III Ç\Mk\) : Tune sanctus episcopus Eoldus Viennensem ecclesiam rébus auxit. Erat enim affinis Francorum regibus. Quique etiam infra civitatem in honore beatorum martyrum Thebaeorum, Mauricii et sociorum eius. domunculam cryptatim consti^uxit; ibique non mediocrem partem reiiquiarum sive ex his martyribus sive ex aliis posuit. Âtque ex eo tempore res ecclesiae nomine beati Mauricii attitulantur, quando ex antiquo et maior domus in honore septem martyrum Machabaeorum et facultates eiusdem ecclesiae sub nomine eorum a fidelibus offerrentur et consecratac manerent.
XXXVIIII
VII kal, iun. — Sancti Bobilini Viennensis episcopi, Leone imperante, Dagoberto Francos régente, cuius tempore Grimoldus vir iustus, cum pervenisset in basilica beati Landeberti martyris Leodio, occisus est. Hoc tempore Leutprandus rex ossa beati Augustini ex Sardinia dato magno pretio Ticinis transtulit.
Adon. — Léon III (716-741) : Post Eoldum episcopum Bobolinus Viennensis episcopus successit. — Plus haul^ sous Anaslase II : Regnum suscepit Dagobertus; ... maior domus Grimoldus, vir modestus et iustus... peremptus est in basilica s. Landeberti. Ceci est placé sous l'épiscopat de Dlidrannus. Sous celui d^Eoldus, Leutbrandus rex... depopulata Sardinia, ... ossa beati Augustini... dato pretio accepit et transtulit ea in Ticinum.
Son. iun, — Sancti Austroberti Viennensis episcopi, tempore Michaolis (1) imperatoris, Francis régnante Daniele quondam cjf îkx^, quem in regnum statuentes Chilpericum nuncuparunt, TTiîiK'T'î*' tî^MUus existente Theoaldo Grimaldi filio. Tune temporis
t\ r-rst: ^^.r/xs* qu'il faudrait.
Pipinus mortuus est, cum principatum obtinuisset XXVII annos, relicto Karlo in suo locomaiore domus sub Clodovaeo rege. Hic episcopus sanctus in villa quadam proprietatis suae Vilidiaco, non longe a Sequana fluvio sepuUus est.
Var. — quadamj quondam — Sequano — sepultus est om, Adon. — Léon JfJ (716-741) : Huic (Hobolino) Âustrobcrtus, vir strenuus et nobilis, episcopus succedit. Hic sepultus est in villa quadam proprietatis suae Vidiliaco, non longe a Bequana fluvio. — Plus haut, au temps d'Anastase II et de Blidrannus : Pater eius (Grimoaldi) Tbeudoaldum in honore dcfuncti patris instituit Leodico, anno inc. dom. DCCXIIII in menseaprili. Nec multo post Pippinus pater eius mortuus est, eodem anno, medio dccembri. Obtinuit autem principatum sub nominatis regibus annis XX VU... Sous Léon et Eoldus : Franci Daniclem quemdam clericum... in regno stabiliunt atque Chilpericum nuncupant.
Non, iun. — Sancto vero Austroberto defuncto Villicarius succedit, qui ossa beatissimi martyris Ferreoli et caput beatissimi Iuliani intra Viennam transtulit, quia ecclesia ipsorum ultra flumen magno opère posita a Saracenis fuerat incensa. Hinc Vilicarius, quia noluit videre ecclesiam suam rébus sacris expoliatam, eo enim tempore Franci furioso et insano satis consilio res Deo oblatas in suo usu retorquere consiliati sunt, hic monasterium ss. martyrum Agaunensium ingressus vitam venerabilem duxit. Sicque dissipato et vastato iam intus quam foris episcopatu Viennensi, aliqui anni sine episcopo sunt transacti, laicis sacrilège et barbare res sacras Deo obtinentibus.
Var. — <et>quia — magnopere.
Adon. — Léon Jll (716-741) : Willicarius Austreberto venerabili episcopo Viennac succedit. Qui ob cladem 8arracenorum, cum esset domus pracclarissima martyrum citra Rhodanum ab cis iam incensa , ossa bcati Ferreoli cum capitc Iuliani martyris infra urbem transtulit, cisque accelerato opère non magno precio ecclesiam construxit, ubi et eorundem martyrum rcliquias reverenter composuit. Idem Wilicarius, cum furioso et insano satis consilio Franci res sacras ecclesiarum ad usus suos rétorquèrent, videns Viennensem ecclesiam suam indecenter bumiliari, relicto episcopatu, in monasterium sanctorum martyrum Agau<nensium ingressus, vitam venerabilem duxit. Vastata et dissipata Viennensis et Lugdunensis provincia, aliquot annis sine episcopis utraque ecclesia fuit, laicis sacrilège et barbare res sacras ecclesiarum obtinentibus. — Constantin Copronyme (741-775) : ... Willicarius relicta Viennensi sedc Romam primum abiit, ibique papae Stephano notus efficitur;
200 FASTES ÊPISCOPAUX DE l'aN'CIENNE GAULE.
iQteriecto non multo temporc, Agauni monasterium martyrum in cnram suscepiu
Ado.x. — Pépin (752-768 j : Bcrtericos Vienncnscm ecclesiam, honio stmplex, suscepit rcgcndam. — Plus loin, après Proculus : Sc|itiino ilioero în Aquitaniam pcr Vicnnam transitum facicos (Pippinus), ubi tune Vienneascm episcopatam post aliqoot annos Bertcrico cuidam ex famîlia ecclesiae dédit, osqae Sanctonas pervenit.
Y! idus iun. — Commemoralio Proculi Vienneusis episcopi, qui simplicis et bonae vitae fuit, sub Pipino Francis régnante. P^^rseveravit autem usque ad principia regni Karoli régis.
jVu4>N. — Pépin (752-768) : Post ipsom (Bertcricum) Proculus episcopuci» aiinîUter innocens et simplicis naturac.
\ kuL mart, — Commemoralio Ursi Viennensis episcopi, qui 5iub K;uH>lo rege et postmodum imperalore simpliciter vivens v(t>f\aictu^ eîsit.
AvK>%\, — CharUmagne (768-8 U) : Vienncnscm tune tomporis ecclc- S4ijk4u Vi^Uïà» Acio Liigdunensem ecclesiam rcgebat.
\^iii W. apHL — Commemoratio Ultraiae Viennensis epis-
''V*.- l^ii toiapore imperaloris Karoli, cum adhuc senex Ursus
v;^.^>v;* vivi'vct et cum essel Baiovarii generis homo, episcopatum
i»:uuva<>4.\u sujicv"j>it. Cuius tempore, agente pio principe Ca-
•uv*.viu r^Mum ii^uarum Viennensis ecclesia recepit. Rexit
..^i><vixu iiuu^ \l t^t s^epuUus est in ecclesia beati Stephani,
- ^.**v*-v>^^i i^KÙm^ Vrsus sepultus iacet.
•• -^«Auuiiù (CM m^t^fft : non satis legitur).
^<^ "^^^ttmti^dm (7x>8^814) : Post Ursum, nimiae simplicitatis
- - . u»;*^»^ <^«ii%Hki Vultr«>iam patrio nomine appellarunt, Baioa-
-'.. .-.>^i^**4 trf%«<\>p<Àtu«)a suscepit... Porro Lugdunensem Lci-
>.^svl4>\ ^.i^uiuu iut^^Qtiaaimus et honori reipublicae utilis
t«tu»4«&iM^tti VuUM annis XI.
VI kal, febr, — Commemoratio Barnardi Viennensis episcopi, viri solertis ingenii et eruditi, qui multo studio Viennensem ecclesiam rébus et clericis ornavit. Hic rexit eam annis XXXVI (1), et sepultus est in monasterio quod ipse aedificaverat a fundamentis in dioecesi sua supra Isaram fluvium, ubi et sanctorum martyrum Severini, Exuperii et Feliciani corpora transtulit.
ÂDON. — A la mort de Charlemagne (814) : Bernardus Viennensis episcopus erat. — A la mort de Louis le Pieux (840) : Bernardus adhiic et Agobardus Viennensem ecclesiam et Lugdunensem regebant. Quiambo apud imperatorem delati, desertis ecclesiis in Italiam ad filium imperatoris Cblotarium se contulerunt, et postmodum, piis imperatoribiis agentibus, Agobardus Lugdunensom, Bernardus Viennensem sedem recepit.
// non, iuL — Commemoratio Agilmari Viennensis episcopi, qui rexit ecclesiam suam annis VIII, et nono (2) defunctus quievit in pace. Sepultus est in ecclesia s. Pétri ad pedes s. Naamatii, indictione VII (859).
Adon. — A la mort de Cempereur Lothaire (855) : Bernardus Viennensis episcopus sub buius imperio moritur et Aglimatus Viennensem suscepit episcopatum.
XVII kal, ian, — Sancti Adonis Viennensis episcopi, mirae sanctitatis viri, anno ab incarnatione Domini DCCCLXXV, indictione VIII (3). Rexit autem ecclesiam suam XVI annos, et sepultus est in ecclesia Apostolorum Viennae.
XVI kal, octob, — Commemoratio Otranni Viennensis episcopi,
(1) li faut corriger, d'après Tépitaphe, XXXVl en XXXII ou XXXIII.
(2) Ces chiffres sont évidemment fautifs; la ieçon parait être XVIII et XVIIÏI.
(3) L'indiction VIII se termine en 875, au 31 août; il faudrait tnd. VUII, ce qui est peut-être la vraie leçon.
qui rexit ecclesiam suam annis VIII, et nono anno defunclus quievit ia pace; et sepultiis est in ecclesia sancti Pétri.
XYII kaL febr, — Bernonis Viennensis episcopi, qui ecclesiae suae praefuit annis XIII, et XIIIP defunctus sepultus est in ecclesia sancti Georgii.
// kaL mai, — Commemoratio Raganfredi Viennensis episcopi, qui rexit ecclesiam suam annis VIII, et nono anno defunctus quievit in pace; et sepultus est in ecclesia sancti Pétri.
LU
XYIkai ian, — Commemoratio Alexandri Viennensis episcopi, qui roxit (t) ecclesiam suam annis XXIIII et quievit in pace ; et sepultus est in ecclesia sancti Pétri.
