‹ Fragments de philosophie du moyen âgeChapitre 110 sur 115 · XXXV. De memoria · texte numérisé non relu

XXXV. De memoria

« Memoria est vis anima?, qua firme retinet homo ante « cognita. Discipulus : Ex verbis tuis perpendo : aliud « est ratio, alliud est intelligentia. Quid? DicimusneDeum « habere rationem ? Si rationem non habet , rationalis « non est. Philosophas : Aliud est proprietates sermo- « num cognoscere, aliud usus et translaliones. Proprieta- « tem hujus nominis quod est ratio audisti ; modo usum « illius accipe. Aliquando esse verura et certum judicium « de quacu nique re dicilur ratio ; juxta hoc dicimus in « Deo esse rationem. Aliquando quodlibet ralionale; « unde dicimus quod ratio est qua Deum diligimus. Ali- « quando compulatio, ut ibi : redde rationem villicalio- « nis tua?. Aliquando ordo rerum gerendarum quo co- « gnoscimus quid in quo loco faciendum, dicendum sit; « multisquealiismodis idemunumaccipitur. Discipulus: <t Cum sint illae actiones anima?, unde est quod infantia « et pueritia , acliones ration is et intelligentia? cum hao bent7 carenl? Philosophas : Animam hominis si cor- « pus, quod corrampilur, non aggravaret, ex quo esset,

« plcnam et perlectam scienliam haberet eorum quœ ia

« bac vita sciri possunt. Quod ex anima priini parentis

« quae, ex quo fuit, plcnam sapientiam liabuit, perpendi

a polest. Sed modo corrupta humanitate, ex quo conjun-

« gilur corruplo , gravatur. Poteslalem vimque discer-

« nendi et intelligendi retinens, nec intelligit nec discer-

a iiit ; nec oisi longi usus experientia et alicujus doctrina

« excitata incipit intelligere et discernere, ut acutos ha—

« bens et tenens oculos, si (supplevimus si) tenebroso

« carcere detruditur, videre non polest, nisi in tenebris

« consuescat, vel lumine accendalur. Quod vero ex cor-

u poro sic bebetatur anima , teslatur Salomon , qui ait :

« corpus quod corrumpitur aggravât animam, et depri- « mit terrena babitatio sensummulta cogitantem. De quo

« Yirgilius :

.Quantum corpora noxia tardant.

« In prima œtate nec expressit usus convenienliam , « nec est œtas doctrinœ conveniens. Illa enim celas , cum « sitcalida et bumida, stalim cibum digerit et alium ap- « petit; unde frequentius influxione et refluxione indi- « get, spissusque communis fumus generatur : qui cere- « brum petens, in quo anima exercet discernendi et in- « telligcndi ofûcium , ipsam turbat. Si ad juventutem , « quac est calida et sicca , pervenerit, dessiccatus est bu- « mor quem homo ex utero matris contraxit. Non enim « nascitur tam spissus fumus, nec est tan ta interior tur- « batio, et tune homo aptus ad discernendum perfecle « consequitur, si lampas doctrina? convenientis accenda- « tur. Juventutem sequitur seuectus quœ est fiigida et « sicca; extinctus est enim calor naturalis; unde est n. 30

« quod in bac œtate viget memoria ; sed vires corporis « deficiunt. Ex frigiditate enini et siccitate quorum est « constringere, est memoria; ex calore eujus est impe- « tum facere, sunt vires corporis. Ultimum est senium « frigidum et humidum; unde in illa œtate madida fit « memoria et debilitantur homincs. Extincto enim natu- « rali calore, desinit bomo vivere. »

Explicit secunda philosophia magistri Willermi de Conchis.

« Incipiunt capitula in libro qui dicitur terlia pbiloso- (( pbia magistri Willermi de Concbis. »

Page 1