Cod. habeat
COMMENT. ANONYME DU XI[e SIÈCLE SUU L'iNTERP. 327
l'opposition de contradiction. L'auteur fait beaucoup d'usage du commentaire de Boëce, sans le copier servilement. Il rapporte et discute d'après lui avec détail les opinions des anciens commentateurs Aspasius, Herminus, Alexandre d'Aphrodisée, etc. ; mais il ne fait pas la moindre mention d'aucun de ceux qui sont venus après Boëce. Ce commentaire, en général, ne nous a pas paru offrir plus d'intérêt que les gloses du manuscrit de Saint-Victor 844, dont il reproduit toutes les formes, et dont il ne diffère que par l'étendue. Voici le commencement du prologue, et de l'explication du texte.
« Doctrinœ sermonum huic arti accommoda tœ in tri— « 1ms integritas consistit, id est in doctrina incomple- « xorum, propositionum et syllogismorum. Aristoteles « autem hujus artis prœceptor, ut ex intégra sermo- « num traditioue artis conferrct integritalem, trium « pnemonstrator, perfectam executus est doctrinam. Sed « quoniam ex incomplexis propositiones, ex propositioni- « bus vero contexuntur syllogismi, ut tam doctrinali « quam naturali subserviret ordini , primo incomplexo- « rum, secundo propositionum, tertio syllogismorum na- « turas non mediocri invesligatione inquirit, sed specu- « latione ipsorum suflîcientem faciens traditionem. Com- « parata si quidem in primis incomplexorum doctrina, « convenicnter propositionum cxcquilur naturam, ut « eorumdem plenam comparet noliliam. Quod autem « tractatns iste de propositionibus instituaUir monstrant « tain operis inscriplio quam assignatio intcntionis. Iu- « scribitur quidem liber Perierme?iias, id est de inter- « pretatione; péri enim greece de latine, enncnias inler- « iiretalio dicitur. Interpretationis vocabulum diversas
« habet signilicationes. Dicitur enim intcrpretatio expo- « sitio unius dicLionis per dictionem allerius linguœ, ut « idem interpretatur olytos '. Quandoque dicitur inter- « pretatio yox qua)libet ad placitum signiûcativa, sive sit « dictio sive oratio, et in bac quidem signiOcatione pos- « teriori accipitur in tali inscriptione. In parte bujus opeci ris agitur de dictionibus, nomine videlicet et verbo, in o parte de propositionibus. Sed quia non intendit de qua- « libet orationis parte, ideo Boetius assiguat intentionern. « Docet de interpretatione enuntiativa simplici et de ejus « démentis id est de propositione categorica et de ejus « partibus principalibus, scilicet de nomine et verbo. « Circa enim liane solam orationis speciem Iota illius ver- « salur intentio. De nomine et verbo gralia ipsius pro- « positionis agit. Nomen enim et verbum ejus partes sunt « principales, quia ipsa? prolatœ per se significationem « habent, et per se junctae bujusmodi propositioncm a reddere sufficiunt, et in eas ultima propositionis fa- « cienda est solutio. Unde Boetius ; Nomen autem et « verbum dico principales partes, ne quis conetur divi- « dere proposilionem in syllogismos qutc in ea signiQca- « tîvae non sunt. Primo itaque loco quantum ad signiDca- « tionem vel inventionem de propositione categorica « agitur. Secundo loco de partibus ejus, scilicet nomine « et verbo. Iguorala enim partium proprietate, ad in- « telleclum non venitur totius. Sed asserunt quidam de « nomine et de verbo hic agi per hoc quod inlellectum « signilicant. Cuni enim duplex sit signiûcatio vocum, « una quidem de rébus, altéra vero de intellectibus, di-