XXVII. De ceux qui s'étaient sauvés de ce désastre
1. Il s'agit probablement de l'échec des Romains devant Gergovie des Arvernes (G. G., VII, 34 et suiv.). Plutarque résume d’une manière incomplète et bien peu fidèle cette admirable lutte de Vercingétorix contre l’envahisseur étranger, qui remplit presque tout le VIT: livre des Commentaires. — An de Rome 702-703, av. J.-C. 52-51.
250 TIAOYTAPXOY ΚΑΙΣΑΡ, KZ.
μετὰ τοῦ βασιλέως εἰς πόλιν ᾿Αλησίαν' συνέφυγον", xai πολιορχοῦντι" ταύτην Καίσαρι, δοχοῦσαν ἀνάλωτον εἶναι μεγέθει τε τειχῶν χαὶ πλήθει τῶν ἀπομαχομένων, ἐπιπίπτει" παντὸς λόγου μείζων χίνδυνος ἔξωθεν. Ὃ γὰρ ἦν ἐν Γαλατίᾳ χράτιστον ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἀθροισθὲν ἐν ὅπλοις ἦχον ἐπὶ τὴν ᾿Αλησίαν, τριάχοντα μυριάδες " αἱ δ᾽ ἐν αὐτῇ τῶν μαχομένων οὐκ ἐλάττονες ἦσαν ἑπταχαίδεχα μυριά-δων, ὥστε ἐν μέσῳ πολέμου τοσούτου τὸν Καίσαρα χατειλημμένον χαὶ πολιορχούμενον ἀναγκασθῆναι διττὰ τείχη προδαλέσθαι, τὸ μὲν πρὸς τὴν πόλιν, τὸ δὲ ἀπὸ τῶν ἐπεχηλυθότων, (Wech., p. 721.) ὡς, εἰ συνέλθοιεν αἱ δυνά-μεις, χομιδὴ διαπεπραγμένων τῶν χαθ᾽ αὑτόν. Διὰ πολλὰ μὲν οὖν εἰκότως ὃ πρὸς ᾿Αλησία" χίνδυνος ἔσχε δόξαν, ὡς ἔργα τόλμης χαὶ δεινότητος, οἷα τῶν ἄλλων ἀγώνων οὐδεὶς, παρασχόμενος" : μάλιστα δὲ ἄν τις θαυμάσειε τὸ λαθεῖν τοὺς ἐν τῇ πόλει Καίσαρα τοσαύταις μυριάσι ταῖς ἔξω συμόαλόντα καὶ περιγενόμενον, μᾶλλον δὲ χαὶ τῶν Ῥωμαίων τοὺς τὸ πρὸς τῇ πόλει τεῖχος φυλάττοντας. Οὐ γὰρ πρότερον ἤσθοντο τὴν νίχην À χλαυθμὸν ἐκ τῆς ᾿Αλησίας ἀνδρῶν χαὶ χοπετὸν γυναιχῶν ἀχουσθῆναι, θεασαμέ-
1. César, G. G., VII, 68 : «οὖς protinusque Alesiam, quod est oppidum Mandubiorum, iter facere cœpit (Vercingetorix).