Livre LXY

I Yitellius, étant à Lugdunum^ et à Crémone,

assista à des combats de gladiateurs, comme si ce n'était pas assez de la multitude d'hommes qui avaient péri dans les combats, qui gisaient encore sans sépulture, oonune il le vit lui-même, car il traversa toute

1. Naples. — Suéton., iMd., 40 : Neapoli de motu eallUrum cognovit die ipso quo matrem occiderat

2. Dion suit encore Suétone (iM.) : adeoqiie lente ac eecnre tulit, ut gtpdentis etiam suspicionem praeberet, tanqjiam occasione nata spoliandarum jure belli opulentissimarum proviaciarum.

3. Sur le paasage de Viteliioe à Lugdunum{Lyon), comp. Tacite, JETiff., II, 59.

22 lÛANN. ΤΟΥ ΞΙΦΙΛΙΝΟΥ ΕΠΙΤΟΜΗΣ ΒΙΒΑ. ΞΕ'.

ξηλθε γαρ Sià τραντός του χωρίου έν φ Ιχειντο, έμιπιμπλάμενος της θέας άσπερ τ^ε vtxûv, χαΐ οόχ έχέλακτέ σφας ούδ' ώς ταφήναι. (Peireso-Valob, Extr., ρ• 698.)

IX οι δ' èv τΐ) Μυσίήΐ* στρατιώται τα κατ'

αύταν iceroKJfiivoi ούδ' άνέ[Ααναν τάν Μουχιανέν, έπυνθάνοντο γαρ έν 6δφ είναι, άλλ' Άντώνιον Πρϊμιον*, φυγ^ντα (χέν έκ χαταδίχης έπΙ του Νέρωνος, καταχθέντα δέ υπό του Γάλβα χαΐ του Παννονιχου στρατοπέδου άρχοντα, εϊλοντο στρατηγών, ΚαΙ 2(ίχεν οδτος τήν αυτοτελή αρχήν (λήθ' ύπο του αύτοκράτορος (χήθ' ύπα της γερουσίας αίρεθείς

προσέταξεν. Άλιηνάς δέ ές μέν τήν Κρε|χώνην άφίχετο καΐ προκατέσχεν αυτήν, όρων δέ τους στρατιώτας τους (liv έαυτου £κ τε της τρυφής της έν τη Ρώμη έκδεδιητημένους καΐ έκ της άγυμνασίας διατεθρυμμένους, τους δέ έτερους χαΐ τοίς σώμασι γεγυμνασ[χένους καΐ ταΐς ψυχαΐς έρρω[χένους, έφοβεΐτο. ΚαΙ μετά τούτο επειδή καΐ λ^γοι αύτφ παρά του Πρίμου φίλιοι ήλθον, συνεκάλεσε το^ς στρατιώτας, καΐ τήν τε του Ούιτελλίου άσθένειαν καΐ τήν του Ούεσπασιανου ίσχυν τ4ν τε έκατέρου τρ<^ον ειπών, μεταστηναι Ιπεισε. Και τ^ε μέν τάς τε του Ούιτελλίου ε2κ^νας άπα των σημείων καθεΐλον καΐ ύπα του Ούεσπασιανου άρχ&ήσεσΟαι ώμοσαν ' διαλυθέντε^ δέ καΐ ές τάς σκηνάς άναχωρήσαντες, μετενέησαν, καΐ έξοιίφνης σπουδή καΐ θορύβφ πολλω συστραφέντες, τόν Ούιτέλλιον αυτοκράτορα αύθις άνεκάλουν καΐ τον Άλιη-

1. Boise. Μοισ^φ, d'après Tacite, ffUt,, II, 85. V. notre 1. 111, p. 27, note 5.

2. Antonius Primus, surnon^mé le Bec (Sué ton., ViteU., 18), était de Tolosa (Toulouse). ^ Gf. Josèphe, G, Juiv,, dans notre tome III, p. 26 et se.

3. GsBcina. — Les détails de ce récit manquent d'exactitude. Gomp. Tacite, Hist,, 111, 9 et ss.

J. XIPHIUN, ABIUÎGÉ DE DION, LIVRE LXV. 23

la plaine jonchée de cadavres, se rassasiant de ce spectacle, ccmune s'il était au moment de sa victoire, et même alors il n'ordonna pas de les ensevelir^.

IX Les soldats de la Mysie, informés de ses

intentions (de Yespasianus), n'attendirent pas même Mucianus, — ils savaient qu'il était en route, -^ mais ils choisirent pour leur général Antonius Primus condamné à l'exil sous Néron, rappelé par Galba et commandant l'armée de Pannonie. Primus exerça alors le pouvoir absolu, sans aucune délégation ni de l'empereur ni du sénat

X (0) Il (Yitellius) laissa la conduite de la guerre

à Aliènus et à d'autres. Aliènus arriva à Crémone et l'occupa avant tous; mais, voyant ses soldats pervertis par la vie voluptueuse de Rome et amollis par l'abandon de leurs exercices, et les autres, au contraire, le corps exercé et l'àme vigoureuse, il fut effrayé. Puis, des paroles amiables lui étant venues de la part de Primus, il convoqua ses soldats, et leur peignant la faiblesse de Yitellius, la force de Yespasianus et la conduite de chacun d'eux, il leur persuada de change de parti. Alors ces soldats enlevèrent «de leurs enseignes les images de Yitellius et jurèrent de se mettre sous le commandement de Yespasianus. Mais, après qu'ils se furent dispersés et retirés dans leurs tentes, ils changèrent d'avis, et soudain, se rassemblant en toute hâte et en grand tumulte, ils proclamèrent de nouveau Yitellius empereur et mirent en prison

1. Allusion au mot fameux rappelé par Suétone, VitelL, X : Optime olere occisum bostem, et melius civem. — Gomp. Tacite, BisUy II, 70.

24 lÛÀNN. TOT ΞΙΦΙΛΙΝΟΥ ΕΠΓΓΟΜΗΐ: ΒΙΒΛ. SE'.

XI 'Ότι οΐ στρατιωται του Ούιτελλίου τφ Πρίμω

συγκειμένου κατέστησαν, και έν κίσμφ τλν αγώνα εποίησαν καίπερ ίναρκτοι • ό γαρ *Αλιηνος έν τη Κρεμωνν] έδέδετο. (Orsin., ρ. 394.)

XIV Άνατείλαντος δέ του ηλίου, καΐ των στρατιωτών έκ του τρίτου στρατοπέδου του Γαλατικου καλουμένου ^ καΐ έν τη 2υρί(ί χειμάζοντος, τ^τε δέ κατά τύχην έν τη του Ούεσπασιανου μερίδι ίντος, άσπασαμένων αύταν εξαίφνης, ώσπερ είώθεσαν, υποτοπήσαντες οί του Ούιτελλίου τλν Μουκιανλν παρειναι, ήλλοιώθησαν καΐ ήττηθέντες ύπλ της βοής Ιφυγον • οδτω που καΐ τα βραχύτατα μεγάλως τους προκεκμηκ(5τας εκπλήσσει. ΚαΙ ές τ6 τείχος άναχωρήσαντες χείρας τε προετείνοντο και Ικέτευον. ΚαΙ έπεί μηΚέίς αυτών έσήκουεν, έλυσαν τάν (τιτατον, καΐ αύταν τη τε έσθήτι τη ίρχικη καΐ ταίς ^άβδοις κοσμήσαντες έπεμψαν άνο' Ικετηρίας, καΐ Ιτυχον τών σπονδών • ό γαρ Άλιηνος δια τό αξίωμα καΐ δια τήν συμφοράν έπεισε ^ς^δίως τλν Πρΐμον τήν όμολογίαν σφών δέξασοαι.