Discours de Vitigôs aux Ostrogothg
2. Ββνβτίαι, VeMiitB, plur. rare, désigne peut-ôtre comme dans Gassiod., Vat., XII, 24, les îlots voisins du pays des Vénètes et dont se forma Venise.
rcpfjLûcvol (χέν τα παλαιον ώvo(JLάζovτo• 'Όντινα δέ τρόπον τε έξ αρχής χαΐ 8πη φχη[λένο( Γαλλ(αις τε έπεβάτευσαν χαΐ διάφοροι Γ^οις γεγένηνται, έρων ίρχομιαι.
ιβ'. (Maltr., ρ. 340.) Ε6ρώπη Si ευθύς αρχομένη Πελοΐ(οννήσφ βεβαιότατα έ(χφερής^ έστι χαΐ προς θαλασσή έχατέρωθι χεΐται * χαΐ χώρα μέν ή πρώτη ά(Αφ( τε τάν ώ)ςεανόν χαΐ δύοντα ήλιον Ίσπαν(α ώνόμασται, άχρι ές 'Άλπεις τάς έν 2ρει τφ Πυρηνα{φ οΰσας ^. 'Άλπεις δέ χαλειν τήν έν στενοχα)ρία δίοδον οΐ ταώτη άνθρα>ποι νενομ{)ΐασι• Τα δέ ένθένδε (Λέχρι των Αιγουρ(ας όρ(ων Γαλλία έχλήθη • ίνθα δή χαΐ "Αλπεις ίτεραι Γάλλους τε χαΐ Αιγούρους διορ(ζουσι. Γαλλία (jivtoi 'Ισπανίας πολλφ ευρύτερα, ώς τα είχός, έστΙν, έπεί έχ στενού άρχομένΐ] Ευρώπη Ις άφατων τι εδρος άεΐ προιέντι χατά λ^γον χωρεί. Χώρα δέ αδτη έχατέρα τα μέν προς βορραν δνεμον πράς του ώχεανου περιβάλλεται, τα δέ πράς ν^τον θάλασσαν τήν Τυρρηνήν χαλουμένην ίχει. Έν Γάλλοις δέ άλλοι τε ποταμοί χαΐ ί^οδαν^ς* τε χαΐ ^ήνος ^έουσι. Τούτοιν τήν 6δΑν τήν έναντίαν άλλήλοιν Ιόντοιν ίτερος μέν έχδίδωσιν ές τήν Τυρρηνιχήν θάλασσαν, Ι^νος δέ ές τόν ώχεανάν τάς έχβολάς ποιείται. Αίμναι τε ένταίΟθα, οδ δή Γερμανοί τό πάλαιαν φχηντο, βάρβαρον ίθνος, ού πολλού λέγου χα κατ' αρχάς άξιον, of νυν Φράγγοι xαλoυvται^ Τούτων
1. Grot. C pMêntuU habet speciem, > ce qui ferait croire qu'il lisait χιρρονήσφ. — 2. Grot. c ad Alpes pyrensMis. > — 3. H. L. Ηριδανός, confusion fréquente. Le vieux traducteur Persona donne Mhodanus. — 4. Gomp. pi. iiaut, p. 348-349, et ici môme, au commencement de la page. — A ces textes agootez celui-ci (tijc A' τ(τράδος τ5|ς V), OÙ Γερμαν&ν S'entend des Francs : Γόνθαρις γαρ 9firi rrtOvTjtfxct * φαβ^ Sk oiôrbv icp^c τοΟ ά8<λφο\} άΐϋολέα^αι. BovdOiot U τούτοις ούχ όμολογοΟνης ΓόνΟαρ(ν φασιν έν Ίσκαν^ προς Γβρμανων ξυλληφ- 6έντα 8V μάχ) àvaaxoXoiciodrjvau..•.
PROGOPE, HI8T., ΤέΤΗ. Π, Ι, 41, 12. 353
Frangs-ci étaient anciennement nommés Germains. Quelles ont été leurs premières demeures ; oonmient ils envahirent les Gallies et se brouillèrent avec les Goths, c'est ce que je vais dire à présent.
XII L'Europe, à l'endroit où elle commence,
ressemble absolument au Péloponnèse : elle est située entre deux mers, et la première contrée [qui se présente] le long de l'Océan et au couchant a été nommée Hispanie ; [elle s'étendj jusqu'aux Alpes dans le mont Pyrènœus^ Pour les gens de ce pays, c'est un commun usage d'appeler alpes les passages étroits [des montagnes]. Le pays à partir de là jusqu'aux limites de Ligurie a été appelé Gallie : là aussi d'autres Alpes séparent les Galls et les Ligures. La Gallie cependant est beaucoup plus large que l'Hispanie, et cela se comprend, car l'Europe, qui commence par une région étroite, s'étend proportionnellement, à mesure qu'on avance, sur une immense largeur. Des deux côtés de cette contrée, l'un, celui qui regarde vers le vent de Borée, est entouré par l'Océan ; l'autre a vers le Notus (au sud) la mer appelée Tyrrhènè. Chez les Galls, entre autres fleuves, coulent le Rhodan et le Rhèn. Ces deux cours d'eau suivant deux routes opposées, l'un se rend dans la mer Tyrrhènique, l'autre, le Rhèn, a son embouchure dans l'Océan. Là se trouvent des marais où anciennement habitaient des Germains, un peuple barbare, qui, dans le principe, n'était guère considérable, et qu'on appelle aujourd'hui lesFrangs^.
1. Cf. Senec, Quxst. natur., \, Prœfat. : Purenmui médium inter Oalliae et Hispaniae jugum extoliat
2. Grotîus appuie sur ce point : gène obscura, donec Prancorum nomen famamque accepit. Procope est moine afflrmatif.
354 προκοπιοϊ nrropiûN τετραδ. Β', α', ιβ'.
έχίμενοι Άρβ^ρυχοι * φχουν, οΐ ξΟν πάση τη άλλη Γαλ- X(qi χαΐ [λήν χαΐ 'loiraviqjL ί'ωιχαίων χατήχοοι έχ παλαιά ήσαν • (UTà δέ αύτους ές τα προς άνίσχοντα ήλιον θ6ριγγοΐ ^ βάρβοφοι, δέντος Αυγούστου πρώτου βασιλέως, Ιδρύ* σαντο - χαι αύτων Βουργουζ(ωνες ' où πολλφ ίποθεν πρ&ς νέτον άνεμον τετραμ(λένο( φχουν, (Maltr., ρ. 341) 2ουάβοι τε υπέρ θορίγγων χαΐ 'ΑλαμΛνοΙ, ισχυρά Ιθνη. Οδτοί αυτόνομοι άπαντες ταύτη τό άνέχαθεν ίδρυντο.
Προϊόντος δε χρ(5νου, Ουισίγοτθοι τήν Ρω|Λα(ων αρχήν βιασάμιενοι Ισπανίαν τε πασαν χαΐ Γαλλίας τάς έχτός ί^οδανου ^ ποταμού χατηχ^υς σφίσιν ές φόρου άπαγωγήν ποιησάμενοι Ισχον. Έτύγχανον δέ Άρβόρυχοι τάτε ίΠομαίων στρατιωται γε•γενημένοι * οδς δή Γερμανοί χατηχέους σφίσιν έΑέλοντες, άτε όμορους έντας χαΐ πολιτείαν ήν εϊχον πάλαι χαταβαλόντας, ποιήσασθαι, εληίζοντό τε χαΐ πανδημει πολεμησείοντες έπ' αυτούς ιί^εσαν. *Αρβόρυχοι δέ άρετήν τε χαΐ εάνοιαν ές ί^ωμαίους ένδειξάμενοι άνδρες αγαθοί έν τφδε τφ πολέμφ έγένοντο, χαΐ irui βιάζεσθαι αυτούς Γερμανοί ούχ οΙο( τε ήσαν, έτοαρ(ζ€σΟα( τε ήξίουν χαΐ άλλήλοις χηδεσταΐ γίγνεσθαι • & δή 'Αρ&ίρυχοι οδτι άχούσιοι ένεδέχοντο, Χριστιανοί γάρ αμφότεροι ίντες έτύγχανον • οΰτω τε είς £να λαό ν ξυνελθόντες δυνάμεως έπΙ μέγα έχώρησαν. ΚαΙ στρατιώται δέ ί^ωμαίων Ιτεροι ές Γάλλων τάς εσχατιάς φυλαχής Ινεχα έτετάχατο • 0Î δή ούτε ές ί^ώμην 8πως έπανήξουσιν έχοντες ο6 μήν