An de Rome 961, après J.-G

48 lûANN. TOT 8ΙΦΙΛΙΝ0Τ ΕΠΓΓΟΜΗΣ ΒΙΒΛ. Ος".

χαΐ συατηναι παγιώτατοι. Τα δέ βπλα α6τών ασπίς χαι $έρυ βραχύ, μήλον χαλχοΟν έπ' άχρου του στύραχος έχον, ώστε aeidfjievov χτυπεΐν πράς χατάπληζιν των εναντίων * είσΐ S' αύτοις χαι εγχειρίδια. Δύναντοα δέ χαΐ λΐ()ίόν χαΐ ψίίχος χαΐ ταλαιπωρίαν πασαν oico(iiv6iv * ίς τε γαρ τα Ιλη χατα$υ6|/£νοι χαρτερουσιν έπΙ πολλάς ή[Αέροις, τήν χεφαλήν (xdvov ίξω του Οδατος Ιχοντες, χαΐ έν ταϊς δλαις τω τε φλοιφ χαΐ ταΐς ^ίζαις διατρέφονται, χαΐ ιιερί πάντα σχευάζουσί τι βρωμά, άφ' ού χυάμου τι (iiγεθoς έ[χφαγίντες οδτε πεινωσιν οδτε διψωσι*.

Τοιαώτη [χέν τις νήσος ή Βρετταν(α εστί, χαΐ τοιούτους οίκήτορας ή γε πολεμία 2χει. Νήσος γάρ έστι, χαΐ τότε σαφώς, ώσπερ είπον, έλήλεγχται. ΚαΙ αυτής τ6 (χέν μήχος στάδιοι έπταχισχίλιοι χαΐ έχατάν τριάχοντα δύο είσί, ταΐ δέ δή πλάτους τό (χέν πλείστον δέχα χαΐ τριαχίσιοι χαΐ δισχίλιοι, τό δέ ελάχιστον τριαχόσιοι • χαΐ τούτων ή|Λεϊς oiè πολλφ τινι τής ημισείας Ιλαττόν τι ίχομεν.

XIII. Ό δ* οδν Σεουήρος πασαν αυτήν χαταστρέψασθαι έθελήσας, έσέβαλεν ές τήν Καληδονίαν, και διιων αυτήν αμύθητα πράγματα ?σχε, τάς τε δλας τέμνων χαΐ τα μετέωρα χατασχάπτων, τά τε £λη χωννύων χαΐ τους ποταμούς ζευγνύων • οδτε γαρ μάχην τινά έμαχέσατο οδτε πολέμιων τίνα έν παρατάξει ε?δε. Πρόβατα δέ χαΐ βους, προβαλλομένων αυτών έξεπίτηδες, οϊ στρατιώται ήρπαζον, δπως , έπι πλειον άπατώμενοι τρύχωνται • καΐ γαρ Οπα των υδάτων δεινώς έχαχοΰντο χαΐ άποσχεδαννύμενοι έπεβουλεύοντο. Ειτ' αδυνατούντες βαδίζειν ύπ* αυτών τών

1. Sur la Bretagne et les mœurs de ses habitante comp. Gœsar, G. G., V, 12 et ss.; Strab., IV, v, 2, dans notre t. I, p. 146-151 ; Diodor. Sic, Y, xzi-xxii, dans notre t. II, p. 364-371.

J. XIPHILIN, ABRÉGÉ DE DION, LIVRE LXXYI. 43

à la course et très solides pour tenir ferme [devant Fennemi]• Leurs armes sont un bouclier, une courte pique portant à Textrémité inférieure une pomme d'airain pour faire, quand on l'agite, un bruit qui effiraye leurs adversaires ; ils ont aussi des poignards. Ils peuvent supporter la faim, le froid, toute sorte de misères : ils ont, en efiet, le courage de rester plusieurs jours enfoncés dans les marais, la tète seule hors de l'eau; dans leurs forêts, ils se nourrissent d'écorces et de racines ; ils préparent aussi pour tous les cas une sorte d'aliment tel qu'ils n'ont qu'à en manger la grosseur d'une fève pour n'avoir plus ni faim ni soif^.

Telle est l'île de Brettanie ; tels sont les habitants de la contrée où nous faisons la guerre ; car c'est bien une lie, on l'a alors, comme je l'ai dit, clairement reconnu. Sa longueur est de sept mille cent trente stades, sa plus grande largeur de deux mille trois cent dix , sa plus petite de trois cents ; nous n'en possédons pas beaucoup moins de la moitié.

Xni (0). Sévère donc, voulant la soumettre tout entière, se jeta dans la Galèdonie ; il eut, en la traversant, des difficultés inexprimables, coupant les forêts, abattant les hauteurs, construisant des levées dans les marais, des ponts sur les rivières ; car il n'engagea point de combats, il ne vit pas même d'ennemis en ordre de bataille. Ses soldats enlevaient des moutons et des bœufs qu'on leur abandonnait à dessein pour que, trompés, entraînés au loin, ils s'usassent ainsi : les eaux leur donnaient un mal terrible, et, en se dispersant, ils étaient exposés aux embûches. Puis, ne pouvant plus marcher, ils étaient tués par leurs propres camarades

1. On trouvera plus loiiii p. 62-63, dans Hérodien quelques détails de plus sur les mœurs des Bretons.

44 lûANN. ΤΟΥ εΐΦίΛίΝΟΥ επίτομης βιβλ. ος".

οίχείων έφονεύοντο, ινα μή άλ(σχωνται, ώστε iç Tztnt μυριάδας δλας τελευτησαι. ΟΟ (livrot άκέστη γε πρΙν τφ έσχάτφ της νήσου πλησιάσαι, 8που γε τα [λάλιστα τήν τε του ηλίου -κοφάλλαξιν χαΐ τα των ή(χερων τών τε νυκτών καΐ τών θερινών καΐ τών χεΐ(Λερινών μέγεθος dbtptβέστατα χατεφώρασε.

ΚαΙ ό (jiv οδτω Sià πάσης ώς ειπείν της πολεμίας κομισθείς, — έκομίσθη γαρ ως αληθώς έν σκιμποδίφ καταστέγφ τινί τα πολλά δια τήν άσθένειαν, — ές τήν φιλίαν έπανηλθεν, ές δμολογίαν τους Βρεττανούς, έπΙ τφ χώρας ουκ ολίγης έκστηναι, άναγκάσας έλθεϊν

XV. Άποστάντων δέ τών έν τη νήσφ* αδθις, καλέσας τους στρατιώτας έκέλευσεν ές τήν χώραν αυτών έμβαλειν καΐ οϊς αν έντύχωσιν άποκτεΐναι, αυτά τούτο ειπών •

(Homère, Jliad., VI, 57 et 86.)

1. Gomp. Tabrègé de Zonaras, Ànn., ΧΠ, 10 : Σεουηρος δέ εΙς τήν Βρβττανίοίν έστράτευσεν, Γνα μήθ' 0( παίδες έχδιαιτώνται αύτοΟ, μήτε τα στρατεύματα νπ' αργίας έχλυοννται. Δύο δέ γένη τών Βρεττανών εΤσι μέγιστα, Καληδόνιοκ χάΐ Μαι&ται * χαΐ νέμονται έχάτεροι άγρια 6ρη %cà πεδία Ιρημα χα\ έλώδη, μήτε πόλεις ίχοντες μήτε γεωργοΟντες τήν γήν, αλλ' έχ νομής χα\ θήρας χαΐ άχροδρύιβν τα πρ^ς xh ζην ποριζόμενοι * ΙχθΟς γαρ χαίτοι παμπληθεϊς παρά .τ^ νήσω τυγχάνοντας ού σιτοΟνται. Σχηνήται δ' είσί, γυμνοί τε ζώσι χα\ ανυπόδετοι, χοιναΤς χεχρημένοι ταΐς γυναιξί, χα\ τα γεννώμενα πάντα έχτρέφοντες. ΔημοχρατοΟνταί τε χαΐ ληστεύουσι * χαΐ στρατεύονται hà αρμάτων, ίππους Ιίχοντες μιχρους χαΐ ταχείς, χα^ πεζοί * τρέχουσί τε οξύτοττα. "Οπλοις δέ χέχρηνται άσπίδι χα^ βρβχβΐ '^(vi δδρατι χαΪ έγχειριδίφ. Λιμω δε χαι ψύχει ταλαιπωρούμενοι χάΐ άλλαις χαχώσεσι φέρουσι, χα\ εις τα 2λη χαταδυόμενοι χαρτεροΟσιν έπι πλείους ήμέροις μόνην τήν χεφαλήν Ιξω του Οδατος έχοντες, χαΐ έν ταΐς δλαις τρέφονται ταΐς ^ίζαις χα\ τω φλοιφ. Σχευά-