Var. Πρεττανικήν, de même partout

4. Certains mss. donnent πολλαχοΰ après πανταχού : Coray rejette avec raison ce mot inutile.

assertion dans sa description des contours de l'Ibérie,

il ne fait plus nulle part mention des Galates

V. 8. Le Massaliote Pythéas mentionne, il est vrai, comme étant tout à fait à l'extrémité de la terre, une contrée de Thulé, la plus septentrionale des régions Brettanides, où le tropique d'été est le même que le

cercle arctique Le parallèle de Byzantium passant

à peu près par Massalie, comme le dit Hipparque sur la foi de Pythéas, — il dit en effet qu'à Byzantium le rapport de l'ombre au gnomon est le même que Pythéas indique pour Massalie, — et le parallèle du Borysthène étant éloigné de celui de Byzance de trois mille huit cents stades environ, d'après la distance de Massalie à la Brettanique, le cercle du Borysthène devrait tomber quelque part en cette dernière contrée. Mais ce Pythéas, qui partout trompe les gens, a ici encore fait quelque mensonge. Car la ligne qui, partant des Colonnes, court vers le Détroit, vers Athènes et Rhodes, est située sur le même parallèle, c'est un fait qui a été maintes fois reconnu ; il est reconnu aussi que la ligne qui passe entre les Colonnes et le Détroit coupe la mer par le milieu. Or, les navigateurs affirment que le plus long trajet de la Celtique à la Libye, à partir du golfe Galatique, est de cinq mille stades, que c'est là la plus grande largeur de la mer; donc la distance de la ligne en question au fond du golfe serait de deux mille cinq cents stades, et un peu moindre jusqu'à Massalie, attendu que Massalie est plus méridionale que le fond du golfe. Mais la distance de Rhodie à Byzantium est d'environ quatre mille neuf cents stades ; le parallèle de Byzantium est donc bien plus septentrional que celui de Massalie. La

πόσον αν τις θείη , ούδ' ει περαιτέρω έτι οικήσιμα έστιν , ουδέ δει φροντίζειν τοις επάνω λεχθεΐσι [προσέχοντας]1. (Cas., ρ. 115.)

19 Ειτ' οψις μεγάλου φαίνεται πελάγους. 'Ορίζεται δ' εκ μέν του δεξιού πλευρού τη Λιβυκή παραλία μέχρι Καρχηδόνος, εκ δε θατέρου τη τε 'Ιβηρική και τη Κέλτικη κατά Νάρβωνα και Μασσαλίαν , και μετά ταύτα τη Λιγυστική, τελευταία δε τη Ιταλική μέχρι του Σικελικού πορθμού. Το δ' έωον του πελάγους πλευρδν ή Σικελία εστί και οι εκατέρωθεν αυτής πορθμοί, δ μεν προς τη Ιταλία έπταστάδιος, δ δε προς τη Καρχηδδνι χιλίων και πεντακοσίων σταδίων. Ή δ' άπδ των Στηλών επί το έπταστάδιον γραμμή μέρος μέν έστι τής επί Ρόδον και τον Ταΰρον, μέσον δέ πως τέμνει το λεχθεν πέλαγος : λέγεται δέ σταδίων μυρίων και δισχιλίων ' τοΰτο μέν δή το μήκος του πελάγους, πλάτος δέ το μέγιστον δ'σον πεντακισχιλίων σταδίων το άπδ του Γαλατικου χόΧτιου μεταξύ Μασσαλίας και Νάρβωνος επί τήν κατ' αντικρύ Λιβύην. Καλουσι δέ το προς τη Λιβύη παν μέρος τής θαλάττης ταύτης Λιβυκδν πέλαγος, τδ δέ πρδς τη κατ' αντικρύ γη τδ μέν Ίβηρικδν, τδ δέ Λιγυστικδν, τδ δέ Σαρδδνιον2, τελευταΐον δέ μέχρι τής Σικελίας τδ Τυρρηνικον. Νήσοι δ' είσιν εν μέν τη παραλία τη κατά τδ Τυρρηνικδν πέλαγος μέχρι τής Λιγυστικής συχναί, μέγισται δέ Σαρδώ και Κύρνος, μετά γε τήν Σικελίαν (Cas., ρ. \%%-\ 23.)