XCV11C 01., 3e année, an do Home 363, av. J.-C

IV %

αύτοΐς δια το πλήθος, άνίσταται μοΐρα Κελτών των άμφί τον Ρήνον ικανή, κατά ζήτησιν ετέρας γης • οΐ τό τε "Αλπιον opoc υπερέβησαν, και Κλουσινοίς, εύδαίμονα γήν ίγουσι Τυρρηνών, έπολέμουν. Ου πάλαι δε οι Κλουσινοί Ρωμαίοις ενσπονδοι γεγονότες, επ' αυτούς κατέφυγον. Και οι Ρωμαίοι πρέσβεις συνέπεμψαν αύτοΐς, Φαβίους τρεις • οΐ τοις Κελτοΐς ε μέλλον προαγορεύειν ί , άνίστασθαι της γης, ως Ρωμαίων φίλης, και άπειλήσειν άπειθούσιν. Ύποκριναμένων 2 δέ των Κελτών ■ οτι ανθρώπων ουδέ να δεδίασιν, ούτε άπειλοϋντα σφίσιν, ούτε πολεμούντα ■ χρήζοντες δέ γης, ούπω τα Ρωμαίων πολυπραγμονουσιν ■ οι πρέσβεις οι Φάβιοι τους Κλουσινούς ένήγον 3 έπιθέσθαι τοις Κελτοϊς, τήν χώραν λεηλατουσιν άπερισκέπτως. Και συ νεκδη μουντές αυτοΐς, άναιρουσι τών Κελτών πολύ πλήθος εν προνομή, και τόν ήγούμενον εκείνου του μέρους αύτος δ Ρωμαίων πρεσβευτής Κοιντος Φάβιος άνεΐλε τε και έσκύλευε 4, και τα όπλα φορών έπανήλθεν εις Κλούσιον. (Ursin., Extr. VIII, Des Ambassades, p. 349.)

III. 'Οτι ô τών Κελτών βασιλεύς Βρέννος, τών Φαβίων τών Ρωμαίων πόΧΚους άνελόντων Κελτών, μή δεξάμενος τους Ρωμαίων πρέσβεις , επί τούτοις πρέσβεις έπιλεξάμενος ες κατάπληξιν, οΐ, Κελτών απάντων μεγάλων τα σώματα όντων, ύπερέβαλλον, έξέπεμπεν ες Ρώμην, αιτιώμενος τους Φαβίους, οτι, πρεσβεύοντες, παρά τους κοινούς νόμους έπολέμησαν, ήτει τε, τους άνδρας ες

1. Sic Ursin.; Β V, προσαγορεύειν ; Mendels. propose προσαγορεύσειν.

2. Leçon des mss. admise par Dubner (Didot) et l'édit. de Leipsig (Tauchn.), Schw.; Bekk., Mendelss., άποκριναμένων d'après une conject. de Schw. — 3. Vat. 141, άνήγον. — 4. Sic Β V, Bekk., Mendelss., έσκύλευσε.

APPIEN, fflST. ROM. L. IV. CELTIQUE. 19

bonne partie de ceux qui habitaient les bords du Rhèn en sortit pour aller à la recherche d'un autre pays. Ils franchirent les monts Alpies et firent la guerre aux Glusins qui possédaient chez les Tyrrhènes un fertile territoire. Il n'y avait pas longtemps que les Clusins s'étaient liés avec les Romains par un traité ; ils eurent recours à eux. Les Romains leur envoyèrent trois ambassadeurs de la famille Fabia, lesquels devaient signifier aux Celtes qu'ils eussent à quitter un pays ami des Romains, et les menacer en cas de refus. Les Celtes répondirent qu'il n'y avait personne au monde dont les menaces ou les armes leur fissent peur, qu'ils avaient besoin de terres, et ne se mêlaient point encore des affaires de Rome. Les ambassadeurs, les Fabii incitèrent les Clusins à attaquer les ennemis occupés inconsidérément à ravager le pays, et même se mettant en campagne avec eux, ils tuent un grand nombre de Celtes qui étaient au fourrage. Rien plus, l'ambassadeur Quintus Fabius tue le chef de cette troupe, le dépouille et revient à Clusium avec les armes qu'il lui avait prises.

III (0). Le roi des Celtes Rrennos, quand les Fabii de Rome eurent ainsi tué plusieurs des siens, non seulement ne voulut plus recevoir des ambassadeurs romains, mais il en choisit lui-même qui étaient de nature à frapper de terreur. Les Celtes sont de haute taille : il prit les plus grands d'entre eux et les envoya à Rome. Accusant ces Fabii qui, chargés d'une ambassade, lui avaient fait la guerre contrairement aux lois communes [de l'humanité], il demandait que les coupables lui fussent livrés pour être punis, si les Romains ne voulaient se faire leurs complices. Les Romains

δίκην έκδοτους οι γενέσθαι, ει μή θέλουσι Ρωμαίοι κοινον αυτών είναι το έργον. Οι δε Ρωμαίοι συνεγίγνωσκον μεν τους Φαβιους άμαρτεΐν ■ αίδοΐ δε οίκου διαφέροντος, χρήματα τους Κελτούς πράξασθαι παρά σφών παρεκάλουν. Ου πειθομένων ' δε, χειροτονουσι τους Φαβίους έπι τήν έτήσιον αρχήν χιλιάρχους, και τοις πρεσβεύουσι των Κελτών εφασαν ου δύνασθαι νυν ουδέν ες τους Φαβίους, άρχοντας ήδη ' του δ' έπιο'ντος έτους ήκειν αυτούς, αν ετι μηνιώσιν 2, έκέλευον3. Βρέννος δε και δσοι Κελτών ήσαν υπ έκείνω, νομίσαντες ύβρίσθαι, και χαλεπώς ένεγκόντες, ες τους άλλους Κελτούς περιέπεμπον, άξιουντες αυτούς συνεφάψασθαι τούδε του πολέμου. Και πολλών άφικομένων, άραντες ήλαυνον επί τήν Ρώμην. (Ursin., IX, D&s Ambassades, p. 350.)

IV. fO δε υφίσταται, γράμματα διοίσειν δια τών εχθρών ες το Καπιτώλιον. (Suidas, ν. Υφίσταται.)

V. "Οτι Καιδικιος, γράμμα φέρων άπο της βουλής περί της υπάτου αρχής, παρεκάλει τον Κάμιλλον, μηδέν εν τω παρόντι μηνίσαι τη πατρίδι της. ζημίας. Ό δέ έπίσχών αυτόν ετι λέγοντα, ειπεν ■ Ουκ άν εύξάμην έπιποθήσαί με Ρωμαίους, ει τοιαύτην ήλπισα τήν έπιποθησιν αύτοΐς εσεσθαι. Νυν δέ δικαιοτέραν εύχήν εύχομαι, γενέσθαι τή πατρίδι χρήσιμος ες τοσούτοι αγαθού, ες όσον κάκου περιελήλυθεν. (Val., Extr. Peiresc, Des Vertus et des Viees, p. 557.)