Ces., G. G., V, 34-37. — Comp. infr., CL

XXXI. Λόγου δ' άφνω ψευδούς ε (/.πεσόντος, δτι τάς "Αλπεις δ Καίσαρ ύπερελθών, επί τήν πόλιν έλαύνοι ■ θόρυβος τε πολύς ην και φόβος απάντων

XXXII. (Η. Est., ρ. 447.) Ό δ' άρτι τον Ώκεανόν εκ Βρεττανών διεπεπλεύκει, και από Κελτών των άμφί τον Ρήνον τα Ορη τα "Αλπεια διελθών συν πεντακισχιλίοις πεζοίς και ιππευσι τριακοσίοις , κατέβαινεν επί Ραβέννης ή συναφής τε ην τη 'Ιταλία, και τής Καίσαρος αρχής τελευταία Καίσαρι δ' (έδόκει) έτι πειράσθαι διαλύσεων. Τους ούν φίλους έκέλευεν υπέρ αύτου συμβήναι, τα μέν άλλα αυτόν έθνη και στρατόπεδα άποθήσεσθαι, μόνα δ' έ'ξειν δύο τέλη, και τήν Ίλλυρίδα μετά τής εντός "Αλπεων Γαλατίας, εως ύπατος άποδειχθείη 4

XXXIV. (Η. Est., ρ. 449.) Ό μεν δή πόλεμος εκατέρωθεν άνέωκτο, και κεκήρυκτο ήδη σαφώς. Ή δε βουλή, νομίζουσα Καίσαρι τον στρατό ν άπό Κελτών συν χρόνω

1. Cf. Suêton., C. J. César, XXX : fium adversariis autem pepigit, ut, dimissis octo legionibus Transalpina que Gallia, duae sibi logiones et Gisalpina provincia, vel etiam una legio cum Illyrico concederetur, quoad consul fieret.

à Pompée que les soldats de Cœsar étaient usés par les fatigues et le temps, qu'ils n'aspiraient qu'à revoir leurs foyers, qu'ils se donneraient à lui dès qu'ils auraient passé les Alpes. Ils parlaient ainsi par ignorance ou parce qu'ils étaient corrompus1

XXXI (0) . Un faux bruit courut soudain que Cœsar avait passé les Alpes et qu'il marchait sur la ville : il y eut alors un grand tumulte, une alarme universelle

XXXII (0). [Cœsar] venait de traverser l'Océan en revenant de la Brettanie, et courant de chez les Celtes des bords du Rhèn aux Alpies, il avait franchi ces montagnes avec cinq mille hommes de pied et trois cents chevaux ; il descendait à Ravenne, place qui confinait à l'Italie et se trouvait à la limite extrême de son gouvernement Il jugeait à propos de faire encore des tentatives pour un accommodement. Il engageait ses amis à traiter pour lui aux conditions suivantes : il abandonnerait les autres peuples, les autres armées : il n'aurait que deux légions et l'Illyride avec la Galatie en deçà des Alpes, en attendant qu'il fût nommé consul

XXXIV (0) . C'était dès lors de part et d'autre guerre ouverte et assez nettement déclarée. Le Sénat, croyant qu'il faudrait du temps à Cœsar pour faire venir son armée de chez les Celtes, et qu'il n'oserait pas lui-même avec si peu d'hommes se jeter dans une telle entreprise, ordonna à Pompée Cœsar, de son côté, avait

envoyé quérir son armée. Mais préférant toujours la

1. Sur toutes ces intrigues, comp. Plut., Cœsar, XXIX, dans notre t. III, p. 254-257 et les notes, Pomp., LV1-LVI1, ibid., p. 210-211.

iv 7

XXXV. Τους ουν λοχαγούς αυτών συν ολίγοις τοις μάλιστα εύτολμοτάτοις , ειρηνικώς έσταλμένοις, ποουπεμπεν έσελθεΐν ες Άρίμινον, και τήν πόλιν άφνω καταλαβεΐν * ή δ' εστίν 'Ιταλίας πρώτη μετά τήν Γαλατίαν. Αυτός δε περί έσπέραν, ως δή το σώμα ένοχλού μένος, υπεχώρησε του συμποσίου, τους φίλους άπολιπών ετι έστιάσθαι ■ και ζεύγους έπιβας, ήλαυνεν ες το Άρίμινον, επομένων οι τών ιππέων εκ διαστήματος. Δρομω δ' έλθών επί τον Ρουβίκωνα ποταμόν, δς ορίζει τήν Ίταλίαν, εστη του δρόμου * και ες το ρεύμα αφορών', περιεφέρετο τη γνώμη, λογιζόμενος έκαστα τών έσομένων κακών, ει τόνδε τον ποταμόν σύν οπλοις περάσειε