Ariovistus, dans Florus, II, iv
3. Peut-être τους ηγεμόνας, quicircum duces stabant, ou simplement duces ipsi.
POLYBE, LIV. II. LES GiESATES. 75
la guerre pour un salaire, Gsesates : — c'est le sens propre du mot1. A leurs rois Concolitan et Anèroëste on offrit tout de suite beaucoup d'or, et on leur montra dans l'avenir la grande opulence de Rome, l'abondance des biens qui seraient leur partage, s'ils étaient vainqueurs, pour les engager, pour les exciter ainsi à faire la guerre aux Romains. On les persuada aisément en leur donnant, outre ce qui a été dit, l'assurance qu'on serait avec eux dans les combats , et en leur rappelant la conduite de leurs propres ancêtres. Ces braves guerriers non seulement avaient combattu, vaincu les Romains, mais après le combat, ils avaient de prime abord occupé Rome elle-même. Devenus maîtres de tout ce qui s'y trouvait, ayant eu en leur pouvoir six mois durant la ville elle-même, à la fin ils l'avaient rendue volontairement et de bonne grâce, et, sans avoir éprouvé ni perte ni dommage, ils étaient revenus avec leur gain dans leur patrie.
En les entendant, les chefs qui les entouraient furent pris d'une si belle passion pour cette guerre que jamais hommes plus nombreux, plus illustres ni plus belliqueux ne sortirent de ces cantons de la Galatie. Vers ces temps-là les Romains, et par ce qu'ils entendaient dire et par ce qu'ils devinaient de l'avenir, étaient jetés en des craintes, en des alarmes perpétuelles; et c'était au point que tantôt on enrôlait des soldats, on faisait
1. Polybe tire ce nom du mot persan Gaza, trésor, de bonne heure grécisé. Am. Thierry, Hist. des Gaul. liv. III, ch. i, démontre la fausseté de cette étymologie généralement admise dans l'antiquité; du reste, Gœsatse avait été changé en Gazitœ. V. Étymol. Magn. et Etienne Byz. citant Euphorion (s. ν. Γάζα). Dom Bouquet
avait déjà relevé cette erreur. — Oros. IV, 13 : Gaesatorum, quod
nomen non gentis, sed mercenariorum Gallorum est.
γράφειν και σίτου και των επιτήδειων ποιεΐσθαι παρασκευάς, ποτέ δε και τας δυνάμεις έξάγειν έπι τους ορούς, ως ήδη παρόντων εις τήν χώραν των πολεμίων , ούδέπω κεκινηκότων εκ της οικείας των Κελτών. Ουκ ελάχιστα δε συνήργησε και Καρχηδονίοις τούτο το κίνημα προς το κατασκευάσασθαι τα κατά τήν Ίβηρίαν ασφαλώς. Ρωμαίοι γάρ, ως και προ'σθεν ήμΐν εϊρηται, κρίνοντες αναγκαιότερα ταύτα δια το προς ταΐς πλευραΐς αυτών ύπάρχειν, παροραν ήναγκάζοντο τα κατά τήν Ίβηρίαν, σπουδάζοντες πρότερον εν καλώ θέσθαι τα κατά τους Κελτούς. Διόπερ άσφαλισάμενοι τα προς τους Καρχηδονίους δια τών προς τον Άσδρούβαν ομολογιών, (Cas., ρ. 111.) υπέρ ών άρτι δεδηλώκαμεν, ένεχείρησαν ομοθυμαδόν έν τούτοις τοις καιροις προς τους κατ' αυτούς πολεμίους1, νομίζοντες συμφέρειν σφίσι το διακριθήναι προς τούτους.
XXIII. Οι δε Γαισάται Γαλάται συστησάμενοι δύναμιν πολυτελή και βαρεΐαν, ήκον, ύπεράραντες τάς "Αλπεις, εις τον Πάδον ποταμόν2, ετει μετά τήν της χώρας διάδοσιν ογδόω. Το μεν ουν τών Ίνσόμβρων3 και Βοίων γένος έμεινε γενναίως εν ταΐς εξ αρχής έπιβολαϊς, οι δέ Ούένετοι και Γονομάνοι4, διαπρεσβευσαμένων Ρωμαίων, τούτοις ειλοντο συμμαχεΐν. Διό και μέρος τι τής δυνάμεως καταλιπεΐν ήναγκάσθησαν οι βασιλείς τών Κελτών φυλακής
1. Ms. Vat. προς τους κατά τους πολεμίους, Casaub. et Did., προς τα κατά τους πολ. — Correct, de L. Dindorf.
2. TOUS les mss. portent ποταμον • Γαλάται δε ετει μ. — Schweigh. a retranché Γαλ. δέ.
3. Ίσόμβρων, Casaub. et Didot. Cf. supr. XVII, "Ινσοβρες, et les notes.
4. Casaubon ici, comme partout, Κενομάνο•., malgré l'autorité des mss.
