EN
Archives municipales de Bordeaux, ms. Delpit, f* 102 r°-v**, copie.
Bîasii Monluci, magni illius Monîuci, - Francise marescaîîi, nepotis
monument tim.
Etiam deos et heroas vel gementibus fatis vis immatura rapit. Blasius
envoyé, après l'assassinat de Henri IV, avec les présidents Cadillac et de Mons et le procureurgénéral Desaigues, pour porter les hommages du Parlement au roi Louis XIII et à la régente Marie de Médicis. Guy de Lestonnac mourut à Bordeaux le 14 janvier 161 3. Voir la notice que lui a consacrée Dast de Bois ville, La famille de la vénérable mère Jehanne de Lestonnac, baronne de Montf errand-Landiras , Bordeaux, 1891, in-S", pp. 28-29. I. Il faudrait peut-être corriger : haudfallor.
I yO APPENDICE
Monlucius, magnorum heroum nepos, filius, ipse héros, bello domestico, bello externe pariter clarus, ab ipsis militiae et primulae astatis rudimentis summi bellatoris et ducis fœlicibus palmis gloriam consecutus, dum Ardeam, Francise propugnaculum, invicta manu neque impari laude adversus Iberi Martis tuetur procellam, glande tormentaria ictus, lethi potitur. Hoc peracerbo fortissimi juvenum, fortissimorum imperatorum subolis casu, militaris virtus fracta, Ardea dedita, et res gallici nominis pêne interempta. Heu, nullo unquam bello tantum cladis acceptum.
XVI. — ÉPITAPHE DU MARÉCHAL DE BIRON (j602) \ Archives municipales de Bordeaux, ms. Delpit, 1° 95 r**, copie.
Mane, quisquis es, etiam si properas. Infœlix monumentum, adesdum, te revocat. Cineres et ossa Caroli de Gontau, ducis quondam Bironii, Franciae paris, tribuni militum, Burgundiae proregis, hic sita sunt. Qui, rébus adversus hostes prospère gestis, ad summum honoris fastigium subito evectus, fortunam diutius ferre non potuit. Vah ! in maxima fortuna, maxima licentia, pace, terra, mari, ubique parta. Impia perdundae Galliae consilia molitus, scelestam cum duce Alobrogum iniit factionem. At novis rébus infidelis Alobrox, victus bello, extorris finibus, vitio ingenii vehemens et impotens, virum alioqui memorabilem maie perdidit. Jam omnia parata et expedita in regni concordis excidium ; instructae hostium copiae in liminibus expectant signum, dum simulant reficiendo Belgarum exercitui praesto esse. Vicit tandem régis invicti prudentia, qui rem omnem sine tumultu fœliciter oppressit. En Bironius vocatur, cun-
I. On peut rapprocher de cette épitaphe répigramme et l'épitaphe suivantes d'Etienne
Pasquier :
In tnortem Caroli Gonialdi Binmii.
Sanguineas toties pugnas qui gesserat audax,
Vuhieraque adverse pectore pertulerat, Ad trepidam damnas mortem cum ducitur, ecce
Vinciri laqueo non tulit iile manus :
Fcedum et carniiicis contactum respuit, at non
Distulit atroci strenuas ense mori, Supposuitquc caput gladio, sic liber obivit : Non potuit tantum mors saperare dacem.
Epigramm, lib. VII, 60 (éd. Sonnius, p. 214).
Caroli Gonialdi Bironii, equiium niagisiri.
Afflictis patriae rébus fortissimus olim
Labentem patriam dux ego sustinui.
Pro meritis vario Rex me cumularat honore,
Et poteram summi filius esse Jovis.
At me nescio quae rapuit vesana libido,
AUobrogum satago dum gêner esse ducis.
Ambitiune meam volui qui perdere gentem,
Heu, maie consultus, ne pereat, pereo.
Sic statuit Princeps. et sic amplissimus ordo; . Sic patriae nostra est vitaque morsque salus.
Tumul. lib.y^4 {ibid.^ p. 298).
atur, advolat, in carcereni detenditur, reus peragitur, senatus ex veteri lore perduellionum judicant. Nec lictor uspiam damnato colligat manus, iod paulo ante fortiter pro patria pugnaverant, sed solutus ad supplicium roperat et capite plectitur. Vivit tamcn infamis Allobrox, Pœno pœnior, :elerum artifex, Bironii carnifex, parricida Galliae, vivit ; cujus imniorlis infamia etiam tum vivet, cum esse credet mortuam.
pXsTre Ta (iiXXovTa.