Voyez au commentaire pour l'établissement du texte

64 PORTII

plurimüm pro ablativo ponitur accusativus cum præpositione aro, ut «accepi à Petro tuas literas, ἐγὼ ἔλαξα ταῖς γραγαῖς σου ani τὸν Πέτρον, il habeo à te, € χω το ar ἐσένχ, et alia. Idem etiam præstari debet , Si verbum apud Latinos accusa- ; tivum regat et genitivum, vel ablativum sine ulla præpositione, ut empleo ollam denariorum, γελίζω τὸ :ζουκάλι amo τορνέσια, et (D. 149) émpleo vas aquá, γεμίζω τὸ αγγεῖον ἀπὸ woo. in quibus tainen sape sæpius reticetur aro, dicendo simpliciter τορνέσια et νερὸ.

10 De Constructione Verbi passivi, neutri, ac Deponentis.

Quemadmodum activae vocis verbum exigit ante se nominativum agentem, et post se accusativum patientem, ita é contra passivæ vocis verbum postulat ante se nominativum patientem, post se vero accusativum agentem uná cum

i5 preepositione απὸ, ut τὸ &uzzt τραθιζεται ἀπὸ τὰ dÀojx CUTTUS trahitur ab equis. Semper igitur in passivis casus personæ verbi activi, quum videlicet duplicem requirit casum post se, vertendus est in nominativum, manente altero immutato, Ut εγὼ σὲ uaÜziw τὴν yrauuarwry, passive redditur, ἐσν µαθαίνεσαι

20m ἑμένχ τὴν γηαμματικὴν, tu doceris à me grammaticam, etc. ut apud Latinos.

(P. 150) Ex verbis neutris, vel Deponentibus, quaedam absolute ponuntur sine ullo casu, ut Er vivo, πορπατῶ ambulo, στέκοµαι S00, οιμούμαι dormio : quidam vero requi-

2; runt post se aliquem casum, ut ἀρέσκει µου placet mihi, τὶ φαὐεταίσας, quid. vobis videtur, et alia, quie genitivum, aut accusativum postulant pro diversitate pr&sentis Grecis regionum, si eosdem casus, vel alios requirant Latinorum verba vel neutra, vel deponentia ; et tunc Constructio erit eadem

30 quam jam recensuimus in verbis activis.

De Verbis εἶμαι, φαίνοµαι, et aliis, tum de Verbo Impersonali, de Modis, Gerundiis, ac quibusdam loquutionibus.

Verbum εἶμαι sum duos habet nominativos ante, et post se,

ut ó Αοιστοτέλης ἅτονε μεγαλος φιλόσοφος, Aristoteles erat magnus 35 Philosophus. eodem modo construitur verbum φαίνομαι t ideor, λέγουαι dicor, «oxzopzt vocor, λογοῦμαι nun(P.151)cupor, et similia, quæ preeter illos duos nominativos admittunt etium genitivum, vel accusativum juxta supradictam loco-

rum Græciæ distinctionem, sicut Latina dativum, ut αὐτὸς pod εἶναι, Vel φαίνεταί µου καλοπίγερος ἄνλρωπος ipse mihi est, vel videtur vir idoneus. Vel etiam accusativum cum præpositione aro, si Latina regant ablativum cum praepositione à vel ab, ut justus ab omnibus vocatur, vel reputatur beatus, ὁ δίκαιος χράξεται͵ Y, κρατειέται µακάριος am’ 02095.

Verbum impersonale duplicis est speciei activae nimirum et passivæ. Utrunque impersonalis verbi genus, vel ponitur absolute sine ullo casu, ut βρέχει pluit, λέγουνε fertur ; vel cum aliquo casu ut apud Latinos, verbi gratia, pertinet ad me, ἐγγίζει µου, non licet vobis, δὲν σᾶς πρέπει, mon curatur de anima, δὲν ἐννοιάζεται διὰ τὴν ψυχήν. Ubi adverte verba impersonalia utpluri(P. 152)mum sumi à tertia persona plurali przesentis indicativi activi, ut pro scribitur dicunt γράφουνε scribunt, pro vivitur, ζοῦνε vivunt, et alia. Dixi ut plurimüm quia reperitur interdum, et quidem raro aliquod impersonale desumptum à tertia persona plurali presentis indicativi passivi, ut κοιμοῦνται dormitur.

Modorum usus pervius est unicuique ut apud Latinos. In usum tamen hi precipue veniunt indicativus, imperativus, 20 et subjunctivus, qui vicem gerit infinitivi, et exprimitur per particulam νὰ, ut Θέλω νὰ τὸ «auo volo illud facere : cui interdum praeponitur articulus τὸ, et ponitur loco nominis, ut τὸ vx χάμεις pro τὸ κάνωμα σου tuum factum. Similem loquutionem habent Græci literales, ut τὸ ποιεῖν pro ποίηυα, et Itali, 25 il fare, pro il fatto. Hujusmodi modus semper ponitur post aliud verbum, sicut infinitivus apud Latinos; vel alias resolvitur per ἔτι vel πῶς, (P. 153) ut scio te fecisse hoc, vulgo possumus dicere, ἠξεύρω πῶς, vel ὅτι τὸ ἔκαμες, quod ἔτι et πῶς videtur correspondere Italico che vel Gallico que. Ponitur 3o etiam zat pro ὅτι, ut λογιαζω vat τὸ ἔμαθες, pro ὅτι τὸ ἔμαθες, puto te illud didicisse. Jam quaenam particula, vel Conjunctio unicuique modorum tribuatur, et quomodo inter se discrepent, vide supra in Conjugationibus barytonorum.

Gerundiis caret utraque Greca lingua, fruitur vero Latina. 3; Ea autem sic in vernaculam Graecorum dialectum vertenda censemus. Gerundia in do, resolvuntur in participia, ut amando αγαπῶντας, dicendo λέγοντας, etc. Gerundia in dum exprimuntur aliquando per dix νὰ, si illa praecedat praepositio ad, ut ad habendum διὰ νὰ ëyr : aliquando per oz, vel 4o zyxuzgx onov, Si præcedat praepositio inter, ut inter ambulandum, σὰν ἐπορπάτουνα, id est dum ambularem : inter

60 PORTII

dicendum ἀνχμεσα ὁποῦ ἐμῶμε cum loqueretur, et similia. et ali(P. 154)quando per πρέπει, si à Latinis efferantur absolute sine ulla praepositione, ut faciendum mihi est, πρέπει νὰ άνω, tObis agendum, πρέπει vx Ἰάμετε, etc. Hic modus 5 loquendi non aberrat à modo loquendi Italorum, vel Gallorum, dum dicunt, mi bisogna fare, il me faut Jaire, cum hoc tamen discrimine, quod in dictis linguis verbum consequens est infinitivi modi, et nunquam mutatur, at in Graeca vulgari verbum quod subsequitur πρέπει est sub-

10 junctivi modo, variatürque ac construitur cum personis, quie comitantur gerundia in dum, ita ut si persona sit singularis, et prima, verbum etiam erit primæ persone numeri singularis, et sic de reliquis. Tandem gerundia in di, simpliciter efferuntur per vx cum subjunctivo, ut lempus est

i5 und, 22160; εἶναι yx naue! sciendi sum cupidus, επιθναῶ va µεθω, etc.

Veniamus jam ad peculiares, quasdam loquutiones. Quum Latine dici(P. 155)mus, quod tibi scripserim, vernaculo Graecorum sermone sic efferemus, διὰ τί σοῦ £yoxlx, vel ὃτι σοῦ

ο0 ἔγραγα, Vel τὸ vx σοὺ Eyux pz, Vel ἔστοντας καὶ νὰ σοῦ ἔγραφα, prior et secundus loquendi modus conformior Latinæ loquutioni videtur.

De nonnullis adverbiis, ac particulis, quæ vel nominibus, vel Verbis præjfiguntur.

a; Uttotum communis Grece linguæ syntaxeos absolvamus tractatum, brevibus precurremus nonnullas voces, quarum notitia non parum juvatur is, qui aditum sibi fieri vult ad hujusmodi linguæ Græcæ svntaxim. Dicamus ergo prius de Xunoes inam, quod adverbium est optandi, ponitürque

s) unà cum νὰ, et constituit in verbis peculiarem modum, qui dicitur optativus, reperitur cum perfecto, et imperfecto, ut ἄμποτες νὰ τὸν ἔκραξες, utinam. illum. vocasses, ἄμποτες νὰ τὸν ἔθλεπα, utinam illum viderem.

(P. 156) ‘Av, vel à fit à Græcoliterali sw, sé, ac pariter regit

3; subjunctivum, tempus amat id, quod nos in verbis barytonis diximus habere indifferentem quandam, ac indeterminatam significationem, ut ἂν σὲ πιέσω δὲ te capiam, non & σὲ πιάνω : ἂν σὲ εὑρήσω δὲ Le. reperiaan, non ἂν σὲ εὑρίσκω. Conjungitur præ-

1. Certainement pour πάμενε] voyez page 159 de l'original, plus loin p. 68, 1. 7 sqq.

terea cum omnibus preeteritis, ut xv &xux δὲ feci, ἂν ἔγραφε, δὲ scribebat, ἂν θέλει 2ώσει δὲ dabit, et reliqua.

Aro, quanvis praepositio significans a vel ab, in compositione tamen alicujus verbi, vel nominis non semper eandem retinet significationem; nam interdum denotat perfectionem, ut arocs)swm perficio, τελειώνω quippe simplex füure tantum significat, sed cum aro perfecte finire, utque Latini dicunt, rem reddere omnibus numeris absolutam. interdum vero finem quodammodo præ se ferre videtur, ut αγοτοώγω finem. comedendi facio, unde adverbia αποφαγχ post pran(P. 151)dium, et απόθειπνα post canam. ct tandem penitus, seu de, ut anses penitus amputo, et ἀποχεφαλίδω decollo, et alia.

*A; adverbium hortandi, si ponatur cum imperfecto efficit modum optandi, ut a: ἔθλεπα utinam viderem; caeterum ας nota est imperativi, seu potius subjunctivi, ut 2; κάμη faciat. Videtur autem derivari à Græcoliterali ἄφες, unde per syncopen z:. quare quum dicimus 2; 1% idem valet ac sine ne, ut videam, qui quidem loquendi modus frequens est in sacris paginis, praecipue in Evangelio, ds: ἴδωμεν, εἰ ἔργεται Ηλίας σώσων αὐτὸν, quem imitati Græci- -vulgares dicunt, a; ἰδοῦμεν ἂν ἔρχεται ὁ Has διὰ νὰ τὸν ἐλευβερώσῃ.

Adverte tamen hujusmodi ἄς, non poni in secunda persona imperativi, sed tantum in prima, et tertia. Quia videlicet, aptior imperandi persona videtur secunda, non prima, et tertia, unde et Itali quum magnates alloquuntur solent obsequii, et revereniP. 15K)tiæ causa uti tertia persona, ne loquentes secundá persona, videantur aliquomodo illis imperare. Est igitur a4; subjunctivi potius nota, quam imperativi.

A&, vel 3. deductum fortasse fuit ab se ablata diphthongo ου. Dicitur autem 05», quum ponitur ante vocales et " diphthongos, imo οἱ ante aliquas consonantes, videlicet ante B, 7; ὃ, 0, 4.0, 7,9, y : d vero ante reliquas consonantes. Regit indicativum tantum, quia in reliquis modis non utimur οὲν, sed uz», vel uz, ut uz» κάµης ne facias.

Να aliquando est adverbium demonstrandi, et regit genitivum si praecedat pronomina primitiva numeri singularis, ut νά σου ecce tibi, accusativum vero si sint numeri pluralis, et ante alia nomina, ut vx σας ecce vobis, νὰ τὸν Mézos» ecce Petrum. Aliquando est conjunctio causalis, ab ἵνα deducta, unde ut illa subjunctivum expostulat, qui, ut diximus, vicem etiam gerit (P. 159) infinitivi. Atque hinc fit, ut aliqui dicant

68 PORTII GRAMMATICA

conjunctionem vz signum esse, ac notam infinitivi. Verum quo firmo, stabilíque nitantur fundamento non video. Interdum denique νὰ solet esse particula repletiva, et ornatus causa maxime apud Chios, qui dicunt ἐκεινὰ pro exi, τουτονὰ

5 pro τοῦτον, quam etiam replicantes satis molliter sonant &xewavz, et τουτονανα.

Νε item particula est quæ nihil significat, et tantum ad ornatum ponitur orationis, idque duntaxat à Chiis, non in quibuslibet nominibus, sed tantum in articulis et pronominibus

ιο masculinis et foemininis, ubi reperiatur finalis litera v, ac in prima, secunda, et tertia persona verborum numeri pluralis, ut pro εἴλατιν, εἴδατηνε Dro τοῦτον, τούτονε, DTO τούτων, τουτωνῶνε, pro γράφοµεν, γράγομενε, pro λέγετε, λέγετενε, et sic de reliquis.

Ωσάν demum vel ox, aut ez, idem significat quod Latine

i5 CUm, vel post(P. 160)quam, ac postulat subjunctivum, ut σὰν yox|yn; cum scripseris, σὰν ἔλθω postquam venero, et similia.

Interjectio ὄχου, veloiusvx hei mihi regit accusativum, ut ὀϊμένα τὸν xaxouooy heu me infelicem. At ὦ modo requirit

so nominativum, vel vocativum, ut ὦ πεγχλη duoruyix Ó magnam calamitatem, ὦ καλὲ ἄνβρωπε Ó bone vir, modo vero genitivum, et tunc vim habet admirationis, ut à τοῦ θαύματος Ó rem admirandam, idest Papæ.

Atque haec de Syntaxi linguæ Græcæ communis, metho-

ο” dicáque ejusdem institutione, majore qua potui dilucidäque brevitate, ac studio ad Dei omnipotentis gloriam, Fidei Catholicae propagationem, Proximorum utilitatem, nec non ad φιλογλώσσων περιεργείαν.