I. Episcopi est quamlibet recens natam sodalitatem non prius
i;riDE CANONIQUE. 32
4 '.ix Appendice.
in dioecesim recipere, quam leges eiusconstitntiooesque coguorit itemque probarit ; si videlicet neque fidei honestative niorum, neque sacris canonibus et Pontifîcum decretis adversentur et si apte statut» > fini conveniaut.
II. Donins nulla novarum sodalitatum iusto iure fundabitnr, nisi aunuente, probante Episcopo. Episcopu.s vero fundandi veniam ne impertiat, nisi inquisitione diligenter acta quales sint qui id poscant : an recte probeque sentiant, an prudentia praediti an studio divinae gloria, suaeque et alienae salutis praecipue ducti.
III. Episcopi, quoad fieri possit, potins quam novam in aliquo génère sodalitatem coudant vel approbent, utilius unam quamdam adsciscent de iani approbatis, <juae actionis institutum profiteatur adsimile. — Nullae fere, ni forte in Missionum regionibus, probentur sodalitates, quae, certo proprioqne fine non praestituto, quaevis universe pietatis ac beneficentia opéra, etiamsi penitns inter se disiuncta, exercenda amplectant ur.
Episcopi sodalitatem condi ullam ne sinerint, quae redditibus careat ad sodalium victum uecessariis. — Sodalitia, quae siipe collaticia vivant: item muliebres farnilias, quae aegrotis, domi ipsorum, interdiu noctuque adsint, cautissime, quin eîiam difficulter comprobent. — Si quae autem nova feminarum sodalitas eo spectet ut suis in aedibus valetudinaria aperiat viris promiscue nmlieiïbusve excipiendis ; vel similes domos excipiendis sacerdotibus, qui Sororum cura atque opéra aegrotantes leventur; eiusmodi proposita Episcopi ne probe nt, nisi maturo adhibito severoque consilio. — Praeterea Episcopi religiosarum donius, ubi viris feminisve peregre advenienribns hospitram victusque accejiT.o pretio suppeditetur. aeqnaquam permittant.
IV. Sodalitae quaevis dioecesana ad dioeceses ;tli;i- ae transgrediutnr. oiei consentiente ojtroqae, Episcopo, mm loci onde excédât, tum loci qno velit oommigrare.
V. Sodalitatem dioecesanam >i ad dioeceses alias propagari accidat, nihil de ipsius n;itur;i ci legibns mntari lioeat, nisi - Qgnlornm Bpiscoporam consensu, quorum in dioecesibus ; habeat.
Const. Gonditae. éQd
VI. Semel approbatae sodalitates ne extinguantur, nisi gravions de causis, et consentientibus Episcopis, quorum in ditione fuerint. Singulare tamen domos Episcopis, in sua cuique dioecesi, tollere fas est.
VIL De puellis habitum religiosum petentibus, item de iis quae, probatione expleta, emissurae sint vota, Episcopus singulatim certior fiât : eiusdem erit illas et de more explorare et, nihil si obstet, admittere.
VIII. Episcopo alumnas sodalitatum dioecesanarum professas dimittendi jtotestas est, votis perpetuis aeque ac temporariis remissis, uno dempto (ex auctoritate saltem propria ) colendae perpetuo castitatis. Cavendum tamen ne istiusmodi remissione ius alienum laedatur ; laedetur autem, si inscris moderatoribus id fiât iusteque dissentientibus.
IX. Antistitae, ex constitutionum iure, a Sororibus eligantur. Episcopus tamen, vel ipse vel delegato munere, suffrages ferendis praeerit : peractam electionem confirmare vel rescindere integrum ipsi est pro conscientiae officio.
X. Dioecesanae cuiusvis sodalitatis domos Episcopus invisendi ius habet, itemque de virtutum studio, de disciplina, de oeconomicis rationibus cognoscendi.
XL Sacerdotes a sacris, a confessionibus, a concionibus designare, item de sacramentorum dispensatione statuere munus Episcoporum est, pro sodalitatibus dioecesanis pariter ac pro ceteris ; id quod incapite conséquent (num. VIII) explicate praefinitnr.
Alterum praescriptionum caput, de Sodalitatibus, quarnm Apostolica Sedes vel leges recognovit vel institutum commendavit aut approbavit, haec habet servanda :
I. Canclidatos cooptare, eosdem ad sacrum habitum vel ad profitenda vota admittere, partes sunt Praesidum sodalitatum; intégra tamen Episcopi facultate, a Synodo Tridentina tributa, ut, quum de feminis agïtur, eas et ante suscipiendum habitum et ante professionem emittendam ex officio explont. Praesidum similiter est fainilias singulas ordinarc, tirone- ac professos dimittere, iis tamen servatis quaecumque ex instituti legibus pontificiisque decretis servari oiiortet. — Demanda ndi
500 Appendice.
mimera et proeurationes, fcnm quae ad universam sodalitatem pertinent, tum quae in domibns singulis exercentnr. Conveutus Ben Capitula , et Consilia propria ius habeut. In muliebrium autem sodalitatirm Conventions ( -V. — Chapitres et 'élections) ad munerum assignationem, Episcopus, cnius in dioecesi habentur, per se vel per ;ilinm praeerit, nt Sedis Apostolicaedelegatns.
IL Coudouare vota. Bive ea temporaria sint sive perpétua, nnins est romani Pontifias. Immutandi constitntiones, ntpote qnae probatae a Sede Apostolica. oemini Episcoporum ius datnr. Item regimen, quod pênes moderatores est sive sodalitatis nniversae sive farniliarnm singnlarum ad constitutionum normam. Episcojiis mutare temperare ne liceat.
III. Episcopi >rum B«mt iura, in dioecesi cninsqne sua, permittere vel prohibere novas domos Bodalitatnm condi : item nova ali illis templa excitari, oratoria seu pnblica seu semipublica aperiri, sacrum fieri in domesticis sacellis, Bacramentnm augustum proponi palam venerationi tidelinm. Episcoporum si militer est solemnia et supplicationes, quae pnblica siut. ordinale.
I V. Domussudalitatum huiusmodi si clausura episcopali utantnr, Episcopis iura manent intégra, qnae de hac re a pontifions legibus tribuuntur. Si quae autem clausuraj ut mqmxmtfpartiali, ntantnr, Episcopi erit curare ut rite Bervetur, et quidquid in eam irrepat vitii cohibere.
V. Alumui alumnaeve Bodalitatum liarum. ad forum internum quod attinet, Episcopi potestati snbsnnt. lajbro autem exU eidenj subsunt quod spectat ad censuras, reservationem dasunm, votornm relaxationem quae non siut uni summo Pontifiai reservata, publicarum precum indictionem, dispensationee
t. ius, quas Antistites sacrorum fidelibns suis imperi ire queant.
VI. Si qui vero ad Bacroa ordines promoveri postulenl Episcopns, etsi in dioecesi di . citiare caveat, niaihisce conditionibus : ut :i moderatoribns quisqne Buis proponantnr; ut qnae ■ in Bancita Bunl de litteris d bus vel testimoniaUbus sinl rite impleta; ut titulo
careant, vel légitime eximantur ; ut theologiae stu
Const. Gonditae. 501
operam dederint, secundum decretum Auctis admodum, die da-
tam iv novembris mdcccxcii.
VIL In sodalitates, qnaeniendicato vivant, ea Episcopis stent iura, quae habet decretnm Singulari quidem, a sacro Consilio Episcopis et lîeligiosorurn ordinibus praeposito promulgatum die xxvn martii anno mdcccxcvi.
VIII. In iis quae ad spiritual ia pertinent subduntnr sodalitates Episcopis dioecesium in quibus versautur. Horum igitur erit sacerdotes ipsos et a sacris designare et a concionibus probare. Quod si sodalitates ninliebres sint, designabit item Episcopus sacerdotes a conf'essionibus tum ordiuarios tum extra ordiuem, ad normani constitution is Pastoris curae, a Benedicto XIV decessore Xostro editae, ac decreti Quemadmodum, dati a sacro Consilio Episcopis et Religiosorum ordinibus praeposito, die xvn decembris anno mdcccxc : quod quidem decretum ad virorum etiam consociationes pertinet. qui sacris minime initiantur.
IX. Bonorum, quibus Sodalitia singula potiuntur, administratio pênes ^loderatorem supremum maximamve Antistitam eorumque Consilia esse débet : singularum vero familiarum redditus a praesidil>us singulis administrari oportet, pro instituti cuiusque legibus. De iis nullam Episcopus rationem potest exigere. Qui vero fundi certae domui tributi legative sint ad Dei cultum benefîcentiamve eo ipso loco impendendam ; horum administrationem moderator quidem domns gerat, référât tamen ad Episcopum, eique se omnino praebeat obnoxium : ita nimirum ut ueque Praeposito neque Antistitae sodalitii universi liceat quidquam ex iis bonis Episcopo occultare, distrahere, vel in alienos usus convertere. Talium igitur bonorum Episcopus rationes accepti impensique, quoties videbitur, cxpendet : idem ne sortes minuantur, redditus ne perperam erogentur. curabit.
X. Sicubi sodalitatum aedilms instituta curanda adiecta sint. utigynaecea, orphanotrophia, valetudinaria, scholae, asyla pueris erudiendis ; Ei)iscopali vigilantiae ea omnia subsintqnod spectal ad religiouis magisteria, honestatem m<»rum, exereitationes pietatis, sacrornm administrationem, integris tamen privilegiis,
502 Appendice.
quae collegiis, seliolis, institntisve ciusraodi a Sede Apostolica sint tributa.
XF. In quarumlibet Bodalitatum domibus vota simplicia profitentium, Episcopis cuinsque dioecesis ius est invisendi templa, sacraria, oratoria pnblica, sedes ad sacramenrum poeuitentiae, de iisqne opportune statnendiiubendi. — In presbyterorum sodalitiis, de conscientia ac disciplina, item de re oeconomica uni praesides cognoscent. In consociationibus vero lemiiiaruin, aeqne ac virorum qui sacerdotio abstinent, Episcopi evit inquirere num disciplina adlegum norraam vigeat, num quid sana doctrina morumve probitas detrimenti ceperit, num contra clausuram peccatum. num sacramenta aequà statâque frequentiâ. suscipiantur. — Reprehensione dignum si quid Episcopus forte olîenderit, ne décernât illico : moderatores uti proscipiant moneat, qui si neglexerint, ipse per se consulat. Si quae tamen maioris momenti occurrant quae moram non exceptent, décernât statim : décret ni n vero ad sacrum Concilium déférât Episcopis ac Religiosorun dinibus praepositum.
Episcopus, in visitatione potissimum, iuribus, quae supra diximus, utatur suis qnod spectat ad scholas, asyla cetereque niemorata iustituta. — Ad rem vero oeconomicam quod attinet muliebrium sodalitatum itemque virorum sacerdotio careiitium. Kpiscopus ne cognoscat nisi de fnndorum legatornmve admiuistratione, quae sacris sint, attributa. vel loci aut dioecesi- incolis iuvandis.
His porro, quae hattenus ediximus saneivimus, nihil penitnderogari volumus de facultatibns vel privilegiis, tnm Nôstro ant quovis al i<> Sedis Apostolicae decreto coucessis, tnm immemorabili aut saeculari consuetudine confirmatis, tuin etiam quae in alicuius Sodalitatis legibns a romano l 'ontifice approbatis contineantnr.
Praesentes vero litteras etquaecumque in ipsis habentur oallo unqnain tempore de Babreptionia aut obreptionis sive inteution i s Nostrae vitioaliove quovisdefecto ootari \<'l impugnari p se<i sempei validas et in sim robore fore el esse, atqneabomnibne < • 1 1 1 1 1 s \ isgradus el praeeminentiaeim iolabiliter in iodicioet extra obserrari debere decernimus : irritum qnoqae el inanede-
Questionnaire sur le rapport triennal. 508
clarantes si secus super his a quoquam. quavis auctoritate vel praetextu, scienter vel ignoranter contigerit attentari ; contrariis non obstantibus quiljascumque.
Volunius autem ut harum litterarum exemplis, etiam impressis, manu tamen Notarii subscriptis et per constitutum in ecclesiastica dignitate virum sigillo munitis, eadem habeatur ficles. quae Nostrae volnntatis significationi his praesentibus ostensis haberetur.
Datum Romae apud Sanctum Petrum anno Incarnationis dominicae millesirno noningentesimo, sexto idus décembres, Pontificatus Xostri vicesimo tertio.
