SUR LA CHAMBRE NOIRE

Porta, dans son Traité de la magie naturelle (1), décrit de la manière suivante la chambre noire et ses applications :

' quemdam enarrabimus usum, non pa-

rum jucundum et admirabilem ex quo maxima Natura secreta nobis illucescere possunt. Veluti

Ut omnia in teneòris conspicias,

quœ foris a sole illustrantur

cam suis colorions

Cubiculi fenestras omnes claudas oportet,proderitque si spiramenta quoque obturentur, ne lumen aliquod intro irrumpens, omne destruat : unam tantum tenebrato, et foramen palmare aperito palmaris longitudinis,etlatitudinis supra tabellam plumbeam, vel œneam accomodabis et glutinabis, papyri soliditatis, incujus medio foramen aperies circulare digiti minimi biagnitudine, e regione parietes albos velpapyrum, vel alba lintea appones. Sic a sole foris illustrata omnia, et déambulantes per plateas, uti antipodes spectabis: quaeque dextra, sinistra, commutataque omnia videbuntur, et quo longius a foramine distabunt tanto majorem sibi adsciscunt formam. Si papyrum vel al-

(i) Jo. Baptistae Portae neapolitani, Magia naturalis, libri vigiliti, Bannoviae, Typis Wechelianis, MDGXIX.

Iram tabulara appropinquabis , ea visuntur minora clarioraque : aliquantisper tamen immorando, non enim illico simulacra apparebunt : quia simile validum maximam cum sensu nonnunquam efiicit sensationem, taîemque invebit affectionem, ut non solum quum sensus agunt sensoriis insint, eaque lacessant, sed etiam quum ex operibus discessere diutius immorentur, quod liquide potest perspici : nam per solem déambulantes, si ad tenebras convertimur, comitato nos affectio ea, ut nil, vel segerrime cernamus quum adhuc in oculis servetur affectio ipsa a luniine facta inde paulatim evanescente dare in tenebris aspicirnus. Nunc autem enunciabo quod adhuc semper tacui lacendumque putavi. Si cristallinam lentem foramini appones jamjam omnia clariora cernes, vultus hominum deambulantium, colores, vestes, actus, et omnia, ac si propiusspectares,videbistam maxima jucunditate ut qui viderint nunquam satis mirari possint. Àt si vis

Majora omnia et clariora videre.

Eregione spéculum apponito, non quod disgregando dissipe t, sed colligendo uniat, tam accedendo recedendoque, quousque ad suam verse imaginis quantitatem cognoveris, debita centri appropinquatione ) et attentius cognoscet inspectator volantes volucres, cœlum nubibus dispersum cyanei coloris, longe distantes montes, et in parvo papyri circulo (qui supra foramen accomodetur) quasi compendiosum orbem videbis, quod ubi vides, non parum laetaberis : obversa omnia, quia speculi centro vicina sunt, si extra centrum