ŒAP. LV. TRAITÉ DE MOSCOU , DE
mutuo studcat bono , ncc prabcat ansam , unde inimicitia? , bel la, profusio sanguinis, devastatio ulrarumque ditionuin exoriri possent, sedchrislianam aflectando Iranquillitatem omnibus dissidiis occurrat.
Art. 23. Pari modo unanimi conslituimus oonsensu , ul magni domiui 88. Czareœ MM. , ob aelernam Ormitatem et robur hujusec perpétuas pacis lam ex parte noslra, quam vero ex parle S. R. H. magnorumet plcna polestate pradilorum legatorum scripto propositum contractum , coram sacro sanclo Evangelio, in prasentia noslrorum iutimorum consiiiariorum et secrclarioruin, neenon S. M. R. rcique public») polonae supradiclorum legatorum juramento conlirmarc dignarcnlur, cui aelui magnus dumiuus 8. R. M. , respondendo , eundem perpétua} pacis contractum per magnos dominos SS. Czarcas MM. , jam confirmatum, ex parle sua quoque coram legatis SS. Czarearum MM., ad 8. R. M. cum litleris conlinnatoriis cxmittendis , in perpeluum roborabit, et coram sanclissimo Evangelio absque interprète juramento confinnabil; praslilo autem tali juramento, eadem H. H. legatis SS. Czarearum MM. conlirmalorias regio polonico inagnique ducatus Lilhuania» opertas sigillo litleras iisdem Czareis MM. consignât!das tradet, cosque ad magnos dominos SS. Czareas MM., absque omni mora dimittet , quorum disecssus de more consurto pt»r p ravie exmissum cursorem significandus crit.
Art, 26. Ultro quoque convenimus et instiluimus, ul legati primi ordinis {ambassadeurs dicli) ofllcia sua in utraque parte obeuntes , tain coram magnis dominis SS. Czareis MM. , quam magno domino S. R. M., obcmiuenlcm corum dignitatem inlcrto capitcappareant,qui, ut cl hifcrioris ordinis legati, corumque cursores publici, ex utraque parte bouc cxcipietidi , et cum honore ofllcio corum debito , absque omni rclardalionc bénévole dimitlcndi sunt. l'ro subsislcnlia verohorum ulriusque ordinis Icgalorum, corum cursorum publicorum, nmion totius eorumdem comilalus , tam in ditiouibus russicis , quam vero in regno Polonia? et magno ducalu Lithuaniac , a tempore eorum ad limites advenlus usque ad reditum, adsignandi sunl, et quidem legato primi ordinis 400, secundi 150, cursoribus vero 30 rubliones per septimanam. Eodcm modo pro subsidio vcclura legatis primi ordinis dandi sunt 1150 cqui, secundi 80, cursori vero 30; ad hœc tam bibcrnali , quam sslivo tempore , iisdcm legatis corumque cursoribus ligua, quantum opus lucrit, adsignaudasuul, et aqua suppedilanda. Cum aiitcm hisec legatis , aut corum cursoribus , ob qua?dam negotia pro more eorum ad magnos dominos prolicisci couligeril , co lum iis pravie signilicandum, quod ■ 1 ■ i omnibus suslenlalioni eorum necessariis rebus , ut cl cquis provisi . et pr<»ut in ilincrc , ila
quoque durante eorum tempore legationis apnd principes, ad quos missi sunt, omni iisdem eonvenienti honore lum in adventu, cum vero in dtscessn, absque ulla diminutione ad limites usque prosequendi crunt.
Art. 27. Cum ejusmodl vero legatis liceat roercatoribuscum mercibussuis in utramqueditionem, et quidem usque métropoles earum , ulpote 6S. Czarearum MM. sedera, urbem Mosquam, 6. autem R. M. et magni ducis Llthuaniac pracipuas civitates, Cracoviam, Leopolim et Varsoviam proQcisci , ubi i II * usque ad discessum eorumdem legatorum merces suas palam, non autem clam, divendentes, discessuris diclis legatis in minimum non morari, sed cum iisdem in patriaro suam îter susciperc lenentur; caeleri vero cjusmodi legationis comitatum componentes viri nullius generis ho mi ries allicerc, aut secum abducere, attentent, alias illc, qui hue in puncto dcfcccrit, promerilas daturus est ptrnas; mercalores vero prohibitas merces , prout herbam nicociariam et vinum adustum ,in ditiones russicas inveherc nequaquam prssumant.
Art. 28. Spe autem ducli mutute, utriusque roagnorum dominorum noslrorum vicinis dilionibus inservientis utilitalis, praveniendo vero noxias fors extrancorum inimicorum molitioues, assecurando commercium inercaluram exercentium hominum, aliasque Deo acceptas actiones flrmnndo, unanimiter constiluimus , ut ex una ditione in aliam cum litleris commealus liber securusque liât transitas, et quidem ila, ul ex regno Polonia; magnoque ducalu Lilhuaniaî per ditiones SS. Czarearum MM. cum litleris S. R. M. usque ad Pcrsiam et ullra, et dilionibus vero SS. Czarearum MM. , et ex loti Magna Russia per regnum Polonia; magnumque ducalum Lithuania: cum cjusmodi lilteris in varias regioncs pervenire , et ex illis cum omnibus non prohibitis rebus et niercibus,erga paratam vecturic et usilali vecligalis solutionem, ex loco in locutn absque omni mora secure redire liberura sit.
v*r<.29.Quoniam autem utriusque ditionis magnorumque dominorum noslrorum multum interest, quo sxpius et celcrius omni in casu, prsserlim vero ralionc communis contra infldcles auxilii, cl augendi inter utrasque dilioncs commercii, perferrcnlur nuncii , conscnticntcs inter nos decrevimus, ut inposlcrum potius per veredarios , quam vero cursores , qui adeo tardi crant, relalioncs negotia status conccrncntes ferantur eamque ob causam inilium ponendo in eo loco, ubi S. A. M. residerc solct, per totas cjusdem ditiones, usqac ad oppidum Kadin, in flnibus woivodatus Msteslaviensis posituin, stationcs dislocanda? sunt, ex qao oppido omni septimana semel veredarius litteras et responsa lum regia , si quaj crunt , lum vero mercalorum in ditioncm SS. Ctarcarum MM. ad oppidum Miguovitsch in woivodatu Smolcnsk silum
PIÈCE JUSTIFICATIVE
transportabil, ibique constiluto a SS. Czareis MM. postarum magistro in lac ta et inviolata tradet, qu« dictas raagistcr per urbem Smolensk quo cclcrius Mosquam exmilterc tenebilur : c diverso litterae et raponsa tum Czarea , si qu® erunt , cura eliam mercalorum, Mosqua asque ad Mignovitsch et inde kadini missa , ibidem a S. R. M. constitulus poslaram magister percipiens, quantocius co, ubi S. R. M. residet, perferri curabit. H«tc aulem ex n traque parte suscipienda liltcrarum transvectio ita inslitui pôles t, ut, exceplis rebus et liltcrîs publie! negotja solum concernentibus , pro mercantium lilleris, atque scriptis mercaturam eorum tangenlibus , ad excraplum aliarum ditionum sobendum sil, quod eo facilius in cfTcctum deduci )>osset , quod si scrio prohibilum foret, nulla alia occasionc quam per inslilutam postam litteras exmilterc, quae apud inagistrospostarum iuscribendsc surit.
Art. 30. Itidem vero decreviraus , ut si , Deo volente, ulrique magni domiui nostri hanece per|>cluam pacetn inviolabilem et intégra m couservaturi coufirmaverint , vicinis principibus, cum quibus tfternam, vel vero tcmporalem colunt pacetn, data occasionc per legalos suos litterisamicabilibus <le confirmalionc cjus signincent , idquc efficiant , quo mercalorum commercium cum circuinjacentibus ditionibus augeri possit.
Art. 51. Quodsi autem permissione divina cuidam ex magnis dominis ex hac vila ad œleruam beatiludiucm transirc acciderit , eo tum successori ejusdem magno domino de proclivi cjus in amicitiam aninio , et propensa conservandaî bujusec perpétua: pacis vol un ta te aliura dominum per legalos suos instruere necesse crit , quod et aller magnas dominus itidem ex parle sua prxstabit, Ultqae modo perpetuum bocce fœdus cum confirmatoriissuis lilleris uterque ratiOcabit, ut nulla inUrmationis , sed potius corroboralionis dicti fœderis causa remaneat.
Jrt. 32. Casu quo vero bic œlcrnaî pacis contractas syugrapho conlirmalus in alterutrius dilionis canccllaria, vel vero autc consiguationem
eidem cancellarias inlerierit , eo tum illud excmplar hujusce contractas, quod in alia ditioneexstat, candem vim habilurum , et ulrisque magnis dominis eorumque ditionibus comniunilcr inserviturum , hanece ob causam inslilula ba;c pax sancla cl inconcussa est mausura.
Art. 33. Ob perfectam vero et flrmissimam hujusce conslitulionis nostrai assecuralioucm , cl quodomniailla, quac inlcrnos, SS. CzarearumMM. intimos consiliarios et scerctarios, Suxque R. M. et rcipublica* poloiire magnes et plcna poteslate praulitos legatos collata, inslituta et dcQuila sunt, a serenissimis et polenlissimis magnis duminis noslris, Dei gralia Czaris et magnis ducibus Jobasue Alexievitsch et Petro Alexievitsco , lotius Magna?, Parv» et Albaî Russiœ aulocratoribus , mullarumquealiarum orientalium et scplcntriuualium ditionum et (errarum , avilicarum et paternarum pruviuciarum successoribus , dominis et dominaluribus , SS. Czareis MM. , nec non fuluris eorum successoribus, uiagnis dominis Czaris et magnis ducibus Russiac, ut et a serenissimo ac potentissimo magno domino Johajpse tertio , Dei gralia rege Polonia: magnoque duce l.ilhujimc , Russiae, et rcliquorum, S. R. M. ejusque fuluris successoribus, magnis dominis regibus Puloniie magnîsque ducibus Lilhuaiii.r, lotaquc republica, tant ecclcsiastici , quam vero sccularis slatus hominibus , inlegra et iutacta in pcrpclua lempora conservala erunt , hujusque aslerni froderis constitulio firma et inconcussa permansura sit, quam decisionem cl coustilulioncm nos, SS. CzarearumMM. inlimicousiliarii et sccrclarii, propriarum manuum nostrarum subscriptione , et sigiili apposilionc, nec non corain sacro sanclo Kvangclio prxslito juramcnlo, ex ulraque parte corroboravimus, earumque excmplaria cum S. R. M. reique public» polonae plena |ioteslalc pra;ditis legalis commutavimus. Aclum in residentia SS. Czarearum MM., Mosqua1 , anno a mundo condito 7194 , mense aprilis i6 die, juxla vêtus, a nalivilale vero Domini nostri Jcsu Christi anno 168(5 , mense maii 6 die, juxla novuin Calcndariuiu.