Voir ci-dessus, p
5. Voici le langage tenu par Philippe de Medicis, archevêque de Pise, dans sa ha-
rangue à Louis XI, le 30 décembre 1461 : « Caroli itaque Regis tempora sua virtute et
prestantia felicissima fuere, ubi justitiain, fortitudinem, temperentiam, que maxime Regi conveniunt, coluit et observavit; tantum enim hic glorie, tantum fame et conditionibus apud nfortales Sue Majestati prestiterunt, ut cum gloriosis Regibus et genitoribus suis maxima virtute certaverit; nam, ubi pacis tempora fuerunt, nullus mitior, ubi vero belli aullus firmior atque constantior fuit. Consideravit namque Regis justi et fortis esse propulsare injurias, magnanimi vero et mansueti ignoscere deliquentibus ; et cum regnum ejus dilaniatum et fractum et undique scissum atque divisum, cum teneram ageret ætatem, conspiceret, relicta adolescentia, tantum regnum, tantam civium, incolarum et subditorum multidudinem, quos varii fluctus, diverseque tempestates circumquaque gentium dixtraxerant atque jactarant, mirabili celeritate unum in corpus redigit, composuit, confirmavit, et priscorum more, omnia jure, omnia legibus juste et æque factitantem, se in omnes facilem, humanum, clementem, liberalem atque magnificum et subditorum salutis ac quietis vigilem et studiosum prestavit. » Desjardins, Négociations diplomatiques de la France avec la Toscane, ti. I, p. 119-20.
6. « Aymé tant de ses subjectz comme des nacions estranges. » (Baude, p. 13.) — « Cremu et redouté en tous ses environs. » (Chastellain, t. 11, p.183.) — « Craint et doubté de ses voisoins. » (Le Fèvre de Saint-Remy, p. 559.) — « Le plus puissant Roy, le plus craint, le plus amé et le plus redoubté de tous les aultres Roys et haulx hommes, tant de la universelle chrestienté comme aussi de toutes les aultres regions et nacions barbares... » (Histoire du comte de FPE ms. fr. 4992, f, 101.)