ka-fô
JUSTITIflATIVES. — 20
qnae ad rictam qaotiriianum babebat , ariditatein nnturalcin meliori ooodilioae et freundiori mulare salubre elegit. Couudcns ni niagniludine bracliii sui et spem ponens in rege suo qui Kullv vocabatur, pauperrimis et sterilibus Buibus suis in spiiiiu vehemenli prxsumpsil egredi et foitissimum regnum Fra«co»um quod omni fecunditale «t jucundilale gloriafur tentavii aggredi. Ytxdictus vero rex illius tain contrarius crat religioni, quam privaius omni bona volunlate. Non enim in Cbristo irgencratus , iuûJelitatis tenebris obcascabalur , et rerum lumen quod Cbristu* est extremis oc u lis adspicere non polcrat. Raliooi obvius , naturse conirarius, pagaiiitatis legibus obstrictus tenebatur, ita ut multos Deos crederet et eos in diversis simulacris adoraret. Nurncn verum et sternum biaspbemabal et ejus jugum suave et levé ferre detrectabat. Tant us eral illi feivor circa culluram dxaiooioruni , quanta animosiUs cordis.
Et quoniam superbia et avaritia oculos ejus obeaecavrrant, inter sanctum et profanum, inter malurn et bonum Jiscerneie non poterat. Gloriam au te m suain in ore bominun», non in Ueo, uec m bona conscienlia posucrat et in bumani cruoris effusione gloiiabatur. Denique , mores huraanos exuens et bel luit» os induens, bclluara vivebaL Kibil commune cum hominibus babebat, propter naturam quam adeo pravis opeiibua corruperat nt vis aliquid de homine prater effigiem sibi retincret. Fas nefasque confmidebat, et ut taotum modo ferocitatem animi sui explerct intenius «rat. Ilk rero gentîs s«ik voluutate cognita , oonsilk) inito , navigium préparât , omni atmalur* nui u il us. Barbara gens et more bestiali vivens, quamvis et natura rationalls eifere usu irratioualis esset, tamen regem suum ubique locorum se secuturam promittit, et marinis et terrenis laboribus propter amorem ejus, ac si ia ▼erba jurasset , sese exponit. Et quia nec voluiitalem nec spem repatriandi habebant , de omni supellectili sua nibil relinqui faciunt, quin uxores parvulosque eorum secum adducunt. Sic classibus diligeuter prasparatis foi ton* maris se commitlunt.
Cumqne diu per mare laluin et spatiosum navigarent , aspirantibus prosperis venlis, ad provinciam Rolbomageusrm qua* tune I^eustria vocabatur appulrrunt. YiJentcsvero regionrtn vicinilnle maris ctsjrlvarum opacilate idoneain, placuit in oculis eoium ri «am sibi in perpétua in mansionem elegerunt. Uabiiatores illius
f,00 ni; ces
alios in gladii orc occiJcrunt , alios dirersorum génère forment»mm affcterunt. Quicumquc vcro praesidio fugjc cvadcrc potuerutjt felici >rcs se reputarunt quam si Crœsi opes acquisisscnt. Tanto cnim vita plus diligilur, quanto inagis mors timclur. Tantus lerror circumjacentcs provincias aflfecit ut publiée in processionibus et missarum soleronii* dévolus clerus et humilia populus corde et voce ail Commun» clamarcnt : A gLidio Aormannorum libéra nos. Domine.
Prssdictus vero lyrannus, corarnunicato consilio coin primaitbus suis, autiqmim nomen provincias illi mutavit et novum coinposuit. Antea quippe Neuslria vocabatur et composilum nomen, scilicet iïormanniam , adinvenit. Est en ira composttum nomen ex M an quoJ vcrLo dicitur Homo, et Sorweia que est remolissiina insu li. Normannia, secundum intcrprclationetn nomiois patrii, est hoininura qui de Norwcia venerunt, Norraannusde Norweia homo. El tune rautatum estantiquura nomen et novum impositum. Gens il la bcllis assucta, decipieiuti edocta , tain gladio quam astutia , provinciam illam sibi acquisivit, et acquisitam usque hodic posaidet j et faciès illius totutn nobilc Francorum regnum cipavit et, ut supeiius praslibavimus , divinum ausilium ( quoniam huinanum non suificicbal ) cura gcinitu et lacrymis iroploravit.
Translata sunt il lis diebus multa corpora sanctoruin et , ne ab illis occuparcnlur , ad remolissima loca sunt delata. Inter qu« , corpus S. Philibctti abbatis, de Gcraetico, in fiurgundia videlicet in pago Cabilloncnsi ad locum qui dicilur Trinorchium (super Ararim fluvium in margine regni situs cat locus) est delatum y ibi cuin magno honore adorai ur, etc.. . etc..
Ea tempestate , quidam de or (line cleri , fidei perfcctie plcni + religione locupletali , operibus bonis insignes , mira devotione circa Taurinum ferven les, corpus illius oroni sibi thesauro carins in loculo grslatoiio decenlissime ornalo posuctunt ; et eu m eo Jquilini confessoris pignora t qui post eum Ebroicensrm rexit ecclcsiam collocaverunt j Floienliœ quoque virginis corpus ctijp lus doobus confessoribus composite condiderunt. Intentio corum erat ut sanclum Dei a cauibus et roargaritas omni prelio pretiosioresa porcis, id est a Normannis, non conculcarentur. Ut quaulo ▼chementiori amorecirca sanctos praediclos Dei detinebantur, tanto mclioM studio ad eus conservandos accingebantur. Prardicti
jusTtriCATivns.— 20 601
kerocs et tibi et corporibus sanctorum providentes , non solum longe a Nonnannia , scd cliam extra Franciam exire et intra Arvernia provinciam , apud Laudosum honorabile castrum , ubi nu 11 us timor, nolla nentio Norraaunorum babebatur , abirc utile crediderunt, et maxime quia episcopos Ebroics civitalis, qui corpora prsefota secum fupitando ferebit , indigena ejus provincia* esse videbatur. Ibi itaque corpora sanctorum, post mortem prasdicti episcopi, miraculis coruscanlia , per multa annorum curricula, permanserunt.
Utpostquam miseralione divina terra Normanniœ ad pacem dcducta est , cultus fidei Christianitatis ibi abundavit , ut compererunt pro certo incola Ebroicas civilatis , quod proprii ac primi patroni corpore , cum aliis pignoribus sanctorum diu per longa tempora esscat vidnati, mœrore nimio non imnierito afîlcicbantur. Qua de re , consilio inter se kabito , très clcricos elegerunt quos magis in tota itla patria astutia et callidilatc imbutos esse arbitrai sunt. Hos in provincia Arvernensi dircxcruut , quanlenus corpora sanctorum satpc dicta quoquo modo indc asportare et ad proprium locum, quia ri non poterant, furtim tentarent reducere* Qui venienlcs apud jam dictum castrum Laudosum, quasi dicendt gratia, diu ibi permanserunt et omnes ibidem manentes, maxime canonicos qui ibi Deo serviebant , ad amorem sui in tantum provocaverunf, ut unum ex ipsis qui in litteris et in omnibus qua: ad sxculum pertinent ernditus esse videbatur, canonicum euiccrcnt. Et postca ecclesîse in qua corpora jam dicta recondita erant,cus> todem constituerunt. Exindc très clerici solliciti inter se dispo* ncre cceperunt qualitcr hoc pro quo vénérant ad effectuai perdu ccrent. Tandem nocte quadam in ecclesia ingressi , ad cancellos ubi sanctorum corpora manerc diligenter didicerant , accedentes et eos confringentes invcncrnnt tria corpora , licet in uno loco tamen sigiilatim posita : tum duo in sacculis de corio diligenter consutis et tertium in serico sacculo de pallio Coostaotinopolitano posita invenerunt, in quo tertio invenerunt titulum : Hic requietcil bealut Taurin us ptimus Ebroicœ civilatis episcopus, quod clam in sarcopbago ipsius tempore suas révélation is scriptum repertom est. H*c videntes magno gaudio sunt replcti, et siogula corpora in singulis portellis, quas diligenter adkocpraeparavcrant, mittenlcs , unusquisque eorum onus suave acmuhum sibi levé
PliXRS
super coll.» imponmtcs , quo celerius potucrunt , Je i(>sa villa et parria in tempe»! ivo noctis silentio recesserunt. Bl ne ab inscquentihus comprehemlcrentur , iler Normanniam tendens reliiiqueotcs, ad ortum solis ubi nemo cos pergere cstimaret, iter arripucrunt , magis nocle quam in die pergentes ; et hoc non sine naagno timoré , et inter fortissimo montuosa loca Burgundûe in quibus nullus timor , nulla mentio Normannorum babebatur , abire Telle crediderunt. Cumque piscosum fluvium qui dicilur Arar, qui nunc temporis dividit Kegnum ab Imperio Romanoruin, transissent Deo annuenlc 9 ad locum qui vocalur Gigniacus aUigerunt.
CAPUT SICURCT/M.
lidcm, lri».th i miraculo mot/, corpus illud abbaii Giguiacenù tradual.
In illo loco Berno abbas, vir genuinas nobilitatis, eorporis roentisque luce conspicuus, basilicam in honore beatorum apostolorum Pétri et Paiili et habitationes ordini monasttoo congruentes asdi- 6cabat. Ule plus ahbat#»m operibus quam verbis ostendebat; pins requam voceofticitim abbatis gerebal.Nibil illide monacho superbia usurpabat; de abbate negligentia nibil iUi auferebat; raonicbus vita, of ère abbas erat. Et quia multarum virtutum charisma te plenus erat, attamen super candelabram et ctvitas supra montem sita erat. hlubuni personam illius humilitas, que monacbalis babilus oroamentum est, commendabat. Vigilantia circa gregem sibi coinmissuoi nomen ci Donum invita pr «senti, qtiod radius est quam divitiw rouit*, et mercedem bonam in asterna patria acquirebat; et sicut praeibat aliis dignitate, sic prccellebat operatione. Primus ad oui ne bonum, tanquam aries dominions, gregem ovium per diversa bonorum ope ru m eaercitia post se trahebat. Tanta gra vitale, quas abbati oongruit, plenus erat ut nullus dubitaret qui viderct, ipsum esse pastorem gregts.
Tanto zelo reli^iouis fervebat ut Heliam vel Phinees in resecaodis viiin referret. Adeo misericordiai visceribus circa poenitentes afiluebal ut sanclum Ni col au m pene redolcret. Quanto iUque erga delinquentes austerus erat, tanto benignus erga emendatos. Unde auslcrilate misericors, et misericordia non remissa pene bominem escedebat. Sic itaque quos auctoritate Christo lucrifacere non poteiat t misericordia competenti ad Christum
cor»
rerocabat. His duobus modis nullam orent !n ovili sw> pcsitam aberrare sinebat.^Evolabat Francia ad ejus magtsterium; virtulum ipsius inslgnit Anglia odorabatur; Burgundia pcndcbat ad rjus arbitrlum et manum soam ferul» ejus poncbat; .Alcmania mirabatur sub ejus fa m a qnae longe major erat re quam opinione ; Itatia nutrix sapicntum sapietitiam illius vidcre desidcrabat, et omnia alia régna Bernonem su! temporia décorera et honorera affirmabant. Unde miruin videtur quid caus» extiterit, cum opua et nomensanclitatis habuerit, qnod ut festum ejus in terra cclcbretur non obtinuit. Multos infrrinres in bumaniîate, patientîa, religione et aliarora virtutum dotibus Irgimus, quorum festa eclebramus. Sancta propter mérita et bona opéra quts sanctus efficitar, profecto cum magni apud Deum meriti et apud homincs prieclari nominis Berno sit, non immerito sanctus puUtus.
Undesub dispositione sua, dum mundanum militera induerct, multa m on aster ta regend* susceperat, videlicet Cluniarum monasterium, tooe propter sui exordium tenue et exiguum, nunc propter soi religionera et m on a st ici ordinis rigorem omnium montutcriorum monmsterium , Bal même quoque, Elienst et multa alia quorum longe est enumerare seriem.
Gignùtci\ocus ad quem corpora pradietorum sunt ereeta sanctorum, situs *st inter Logdunensem prorinciam qum prima est Galliarum et Bisuntinam quss nobilis est inter prorinciis cisalpinas. Ibi namque et n ter que arebiepiscopatus Lugdunensis et Vesontîonensis 6nem facientes, terminum quem de jure transgredinon possunt, pre6xerunt. Locus illc positione sua decorus, aquarum et fontium meatu jucundus, opacitate silrarum amœnus, cleraentia aeris saluber, religioni col end a? idoneus erat et est , et Deo propitio semper erit.ln eo bajala tores pretiosorora corporum, prima die adventus sui, in domo cu|usdam pauperis hominis, jucundam inrenientes rcqniem, noctem il la m féliciter transegerunt.Mane autem facto, valedicentes hospiti suo, et omnia prospéra loco tmprecantes, ipsumque omni benedictione prosequentes, tota die ambulantes, adveniente crepusculo, ad domuro de qua exierant sunt reversi , et credentes se errasse et ob hoc rectam viam prastermisisse , errorem qui in humanis actibus plerumque ▼ersatur detestari cœperunt. Dominas domûs pauper, sed dives bona Toluotate, non tîmens fures quia non habebat unde posset
P I t CES
caspoliari, eos non tanquam bospiies et advenus , sed fanquam cives et tlomesticos gratanter recepit. Cumque pro sua facultate, eis ta m dévolu m quant gratum cxbibuisset couvivium. quietem noctis in eodem quo prius eis paravit loco.
Hefictcntes itaque sornno artus, factoque m a ne de lecto surventes, qua pergere doberent, omni diligentia inquisîerunt. Auditif rrgionum vocabulis et terrarum proprictatibos, diemtotam frustra ambulando consumpserunt, quoniam , eo advesperascente, ante fores jam dicta: doraus se posilos invenerunt. Atloniti autem et ultra qua m dici pouet admirantes, valde tlmuerunt : jam voluntatem sanctorum quorum eorpora gestabant, aliquanlulum susplcantes, non tamen pene agnoscentes, velle eos ibi requiescere crediderunt. Paupcr bospes eis obviant procède ns rrplctus gaudio, « En, inquit, benedieti a Domino, gratias Deoct vobis, quia c ad hospitiuin m eu m itérant diverti dignati estis. Non privabor « benedictionc, quia gratanter volui vos susoipere. Benefecit m ibi « Dominus, quia recepi vos; melîus mihi faciet, quia diligo vos. « Modicas opes rnese non sont propter vos atténuât» sed a u gin en c Utas; panciu quem dedi vobis Dominus mibi reddtdit, et dittor « sum bac bora quam qua ad me intrastis. Videor mibi videra m quod Dominus est vobiscum, quoniam in adventu vestro mihl « et rébus meis alacritas et sospitas provenit. Quseso, manete mec cum, quoi diebus vobis placuerit, et ego vobis comitabor et « ducam ad locum optatuin. Forte gestatis aliquid pretiosi de c quo Um aalutifer odor émanât, qui pro intellect» meo omnium « specierum vires exuperat, cuietiam cum tanto timoré et revec rentia astatis. Si vero aliquid vobis timon est , in me tu ta m c repcrietisûdem si mesecreti vestriconscium efficere digneraini.» « Non, inquiunt, o hospes; ibi non timemus ubi non est timor; « quin potius de Domini misericordia praesumentes qui, de remotis < partibus per di versa pericula nos corn salute conducens , ad « locum quem oplamus perducet ; cras discedemus, tibique et c haeredibus tuis vicem amoris et servitii rependere desiderabi- « mus. »
Rcccdente nocte et aurora prasvia, die adveniente, invocato nomins Salvatoris , et signo crucis frontibus suis imposito, confidentes in patrocinio Sanctorum quorum deferebant eorpora, viam arripiunt. Quid plura ? A mane uique ad vesperam, arreptam
via m «arpentes, post crepusculum, in atriolo pradicti hospitis sui. non sine admiratione , se translatas viderunt. Jam cis res apcilc claruit, et quod Sancti Dci, quorum secum Labcbant corj'ora, locuro illumin quo requicscerent, clegeruot, pro repelitione trinas reversionis sux ad domuro, quasi pcr ostensionein Irini mlraculi, eis innotuit. Rêvera miraculom erat, ut pote insolitum et contra cursum naturas cxbibilum, ut tribus dicbus iler agentes, non posscnt a domo sa?pe dicta clongari.
Inlerroganl quis csset locus ille, quo nomine cenicretur abbas, cujusmodi bonitas et perfectio in grege sibi commisso esse crcderetur. Bespondctur eis quod ad placitum exportons : < Locus ille Gigniacus appellatur, mirumque si i psi soli Bernoncm abbatem non cognoscerent, cujus famaet religio fcrc ubique tcrrarum nota erat. Adjunclum est quod sicut sol illuminai terra m, sic ipse sapienlia sua et rclîgtone lotam illuminarct patriara, vixquc eî secundum in universa moruui bonestate posse reperiri. Monacbi ejus similes angelis, in terra corpore positi/cœlum mente inbabitabant. Nihil eis commune cum hominibus nisi natura ; internis perfeeti, ex ternis irrépréhensibles crant; Cbristum in corde habebant ; Cbristum in ore sonabant ; Cbristum osteudebant in opère j terrena omnia respuebant et tanquam lutum platcarum calcabant; bominls vires in vigil»ndo, in jejunando, in orando transierant, Begulam S. Bencdicti quam professi erant ad unguem servabant. In roeliuf operando, quidam illorum magnarum virtutum pleni, prsecepta Begutae transcendebant, adjtcientcs sibi ad laborem, tanquam eis non suffieeret Béguin observantia. Oralionibus eornm inclinabatur Dominus ; inseusibilia obediebant elementa, cum ad preces eorum pluviae diflunderentur, et serenrtas rursus pro opportnnitate cœlum et terras laetiGcaret j non esse aliquem tantis criminibus irrelitum qui ad jussum et admonitionem eorum non respiceret et exemplo eorum sese non castificarct. »
Accedentes itaque ad praefatum abbatem, cum omni mansuetudine et humilitate qui essent, unde venirent, quid g es tarent; quomodo detinerentur , scriatim narraverunt. Pater ille, audito quam impretiale prelium servis suis de longinquis regionibus de- [ ferri voluisset, repletus gaudio, cl perfusus ora lacryrais, pectusque pro derotione tundens, empit in voce m laudit divins et cum
Psuliniata cortlc et voce cxclamavit : Domine , Deus viriulum , L'eau omnes oui sperant in le; non privaùis boni» eos qui ambulant in ttquiUiU ; in scecula soeculorum Luudubunt le. Dr iode convocans univcrsum cœtutn fratrum , qualitcr cos Dominas io beuedictionibus dulcedinis prwcnissetjdiligenter expouil. Pérorai tanquam facundus rbctur misciicordiam Salvatoris, mérita Sanctoru m quorum corpora in prsesenlia eorum consislebanl, voiuntatem eoium cui resisli imposaibilc eratj pronuntiat desidcrio suo salisfactum, orationes eorum di? initus exauditas, cnn prcliosas reliquias baberenl,sub quarum patrocinio tu ta m deincepi et quietam agerent vitara. Videbat illas ores dominicas nova caotica pras lastitia frequentare, insolitam jubiUtioncm ostendcre : credebat eas Spiritu sancto replctjs quoniam magniluUincm earum laudum praefcrebant quas bumana via mens caperc potetat.
Tota TÎIla vettitur in jubilum; fclicem locum, felicem palriam proclamabat cui Dominas tam pretîosa corpora Sanctorum suorum largiti dignatus sit ; extcndit pal mas a«I coelum , Salvatoris magnalia laudans; doloris etmœroris deinceps nesciam se futuram pronuntiat. Uterque seaus mulierum et virorum , infanlum quoque iromaluritas certalim irruunt in terram super quam Sanctorum corpora dt-lata sunt;loculuin in quo contincbantur tam amore quam veneratione osculantur. Suscipiunlur a devotis fratribus prrtiosae reliquias; ponunlur in ecclcsia rccens sedificata; patronus et advocalus loci illius ex tune usque modo et in asternum beatus Taurinus constituilur.
Quanta miraculaad deelaranda Sanctorum mérita divina ibi pietas ostendcre dignata sit, non est nostrx facullalîs evolvere, etc
Postea locus isle a fulgurc, a tem postale rt peste fuit immunis. Paupcrcula domus et lignea in qua Sancti Dei tribus noclibus requieverunt, vix potuit vctuslate cousumi, cum omnia vetustas consumât. Saspc in medio fl a m ma ru in , cum circumpositae domus ardèrent , illatsa permansit. Locus il le qui continuit cos, in signum fuit poputorum. Si vir vel mulier irreverenter eum inlravit, statim divino judicio correpta pœnas luit; si brutum animal teligit, cœcitatc oculorum vel inGrmitate membrorum divinitus est percussum ; plcrumque sub obscura nocte visai sunt candelas ardere, audit» sunt roecs suavitatb et dulcedinis replet», etc..
JLSTiriGATIVES.—