CONFIRMATION PAR GUY DE SAULGBS DES DONS FAITS PAR LUI

A l'abbaye de la couture.

In nomine Domini. Ego Guido do Deo et S. Petro de Cultura ccclesiam S. Pétri de Salgia, sicut tenebat Vitalis presbyter. Do etiam presbyterium S. Marie matris ecclesic , co tenore ut monachi mittant presbyterum in ecclesiam ; et ego Guido requiram servitium ecclesic a monachis, sicut prius rcquirebam a presbytero. Et si monachi forfecerint, emendent aut omnia perdant. Do etiam duas partes festi sancte Marie Purificationis; tertia eritpresbyteri, et eam tenebit a monachis; medietatem festi S. Symphoriani, et explcti totius anni totum, excepta moltura. Do etiam habitationem ad opus monachorum, sicut designavi prius corn abbate Ascelino. Do etiam ccclesie S. Joannis et S. Cyriaci sanctique Martini , totum expletum , excepta moltura. Do etiam sylvam de Salgia que est de Charnia, ad opus monachorum et suorum hominum, et etiam receptatorum qui pro hoc opus vcnerint, pasnagium et omnia necessaria corum , excepte dono et venditione , et ccram etiam de prefata sylva ad opus ccclesie et aquam Arvam concedo eis ad piscationem. Do quoque eis de Plessiaco ad habitationem, tali tenore ut prius constituant domos in

piano, et cum opus fiierit, in prefata sylva ; meorum quoque data et yenditione , excepto toto casamento , et si monachi habuerint in mëo feTO molendinum , moltura suorum hominum que monachis. Hec omnia pro bénéficie et fraternitate loci S. Pelri de Gultura cum uxore et filiis ; et cum mortuus fuero, aut in Cenomanico, aut in Ândegavo pago, apud Gulturam sepeliar. Terram.etiam quam dédit Pontius factus monachus concedo, 00 pacto ut et monachi tantumdem terre acquirant Salgie. Goncedo etiam babitationem Jofifridi Rufi, quantum in me est , quam si habuerint dono , seu emptione , ego quoque ex mea parte mox do eis ascham que est juxta. Testes prime donationis : Guillelmus de ^algia, Gedelinus Thebaudus de Monte Guidonis, Fulcoius de Salgia, Herbertus Longus, Harduinus Tardus. Hec omnia annuit Hugo, de Silliaco apud Evam de Cautelo, assistentibus eodem Guidone et Guillelmo de Vemia. ( Compendium histortœ abbatiœ Culturœ. )

GEOFFROY DE BRULON FONDE LE PRIEURE DE SAINT-PIERRE DE BRULON EN FAVEUR DE L*ABBATB DE LA COUTURE.

In nomine sancte et individueTrinitatis. Ego Gaufridus, filius Burchardi, de castello Bruslonis , memorie presentium atque futurorum mandari dignum duxi , quoniam pater meus Burchardus et mater mea Adelais prebendas quatuor canonicorum in ecclesia sancti Pétri que sita est in codem castro Bruslonis Deo servientium , cenobio beati Pétri de Gultura dono dédit. Quod ego Gaufridue et meus frater Burcbardiis annuimus , tali tenore ut dum ex ipsis canonicis aliquis obiret , prebenda ejus in dominium monachorum deveniret. Pro duabus igitur prcbendis meus jam dictus patef xx libras denariorum accepit, quoniam jam duo ex prefatis obierant canonicis. Postquam vero meus abiit genitor. a supradictis monachis altéras xx denariorum libras accepi, qualenus aJ^sque calumnia, post mortem duorum canonicorum qui adhuc viyebant , prebendas que restabant ut priores possiderent. Ego aùtem bas quatuor prebendas, fratre meo annnente, cum burgo et terris pertinentibus, ad jipsum locum sancti Pétri Gulture cenobio, sicut meus pater possedit et ego , scilicet et omnibus consuetudinibus , id est vicario , theloneo, fernayo, banno, corvaria et moltura, si tamenin meo fevo molendinum habuerint. Quod si homo sancti Pétri molturam reddcre neglexerit, clamor ad monachum qui donatus ipsum locum fuerit ▼eniat, et negligentem distringens forfactura sit sua, et roihi plane reddatur moltura. Retineo etiam telonem cursarii mercatoris per viam terre monachorum gradientis, ita yidelicet , ut si inibi aliquid yendiderit

aut emerit , theloneum meum sit. De omaibiu aatem aliU hominibus quicumquc emerint aut comparaverint , tbeloneum reddatur sopradictis monacliis; si vero mercator cunariiu vel iina nocte in terra iBonachorum Jacuerit, theloneum eorum sit. Sic de omnibus aliis qui in terri eorbm aliquid vindiderint , theloneum eorum monacborum sit , excepto theloneo a média die ii ferie usquc ad noctem m ferie qnod nûhi retiueo. Rixa vero si facta fuerit intcr meos et mOnachornm homines in via publica terre S. Pétri quam obtincre yidentur ipsi monachi, tonfactura mei hominis emendetur supradictis monacbis . Si qais antem ex nostro beneficio fevatus dare aut vendere supraseripte ecclesie

cisdem S. Pétri Culture monacbis senrientibus beneficio Toluerit ,

ego et frater meus Burchardus libenter annuimus ; tamen partem, non totum, ut non meum perdam servttium. Hoc igitnr donum et donationis scriptum annuentes corroboraruut et confirmaverunt incUtns rex Anglorum Wilielmus et ejus ûlius Robertus, comes Genomanensis nobilissimus, Robertus quoque Burgundus meus dominus, illorum fidelissimus , Philippo rege Francorum régnante , anno ab Incarnatione Domini 106ft. Indict. xiii. Quicumque igitur hanc chartam nostre eleemosyne de nostris hcredibus calumniaverit , yel de istis rébus quas damus et annuimus minnere presumpserit , a Deo maledictus et excommunicatus sit , usquequo Ycniat ad satisfactionem et integram emendationem. Testes hujus rci sunt domnus abbas Ascelinus, Guillelmus Hermandus, etc. Laici autem hi sunt : Gauzfrcdus qui hoc fieri preceptum jussit, Burchardus frater cjus, Defensor, Hcrbertus de Fruinniaco, Drogo cjos nepos. Orricus Bastardus , Rotbertus filius Guitemi , Liziardus de Gaudiaco , Theodericus filius Guidonis , Briardus , Herbertus frater Drogonis , Ito de Mata Bruslonis , Gauzfrenus Fraganus , Roscelinos , Wilielmus filius Constantini, et Robertus Restivinus Pbr. (Cotnpendium histnriœ CuUvriP.)

liEOFFROy DE MAYENNE CONFIRME A I/ABBAYE DE SAIKT-VINCBNT LA

POSSESSION DE l/ÉGLISE DU LORODER.

Notum esse volumus cunctis ecclesie tidelibus , quod t^aufridus de Meduann fecit douum sancto Vincenlio de Laboratorio de omnibos rébus que illi ecclesie date fuerint de suo fevo, et quodcumquc monachi jure adquirerc potuerint seu donc seu emptionc iirmitcr habendum concessit. Hoc factum est in caméra Ernaldi, episcopi Genomanensis, in «lie festivitatis sancte Scolasticc , présente Arnaldo episcopo, Raginaldo abbatc, Pctro monaoho, Gerscndc comitissa, Hcrbent'o de Wirchia,

Willelmo Passavant, Ingelberto cantore, Herberto de Scmraur canonico, Waudelberto canonico , Witerno canonico , Fulcredo canonico , Gislebertô presbytero , Algrino vicario , Rogerio vicario , Atranno de Porta, Ernuifo famulo monachorum. Ipso vero dié in eadem domo factum est judicium de Huberto, filio Johanni's de Wircbia, qui transacta die fuerat occisus^ et apud ecclesiam sancti Pétri Culture, calumpniantibus monachis sancti Vincentii, fuerat sepultus. Hoc ergo judicavit Gaufridus de Mcduanaquod injuste iUic fuerat sepultus , et quod apud ecclesiam sancti Vincentii non solum ille , sed etiam omnes qui de casamento episcopi tenent, sepeliri debuissent. Hoc autem judicium .auctorizavit Emaldus episcopus, et audierunt Tiri qui rétro scripii sunt. ( Cartulaire de Soint- Viocent, à la Bibliothèque Impériale , n» 5444, charte 247. )

L'ÉVâQUB AKNAUD ET LE CHAPITRE DU MANS FONT DIVERS DOKS A

L'ABBATE de saint- VINCENT.

' Duos arpennos vinee quos habet Garengodus apud Bonumgenium', émit, ipse ii annos, antequam duceret nxorem Witburgam suam priàiam femînam , et v annos post ipsius Witburge mortem , émit . ipse Garen^ godus a Roberto Grammatico ipsam terram in qua plantavit vineam que est super molendina sancti Gervasii. Molendinum qiloque quod habet in Sarta émit in tempore Ermensendis sue secunde uxoris , et ipsa Ermensendis donavit sancto Juliano suam partem illius molendini, et Garengodus suam partem Deo et sancto Vincentio, et ipsam partem quam ipsa Ermensendis donavit sancto Juliano, dédit postèa domnus Emaldus episcopus sancto Vincentio per voinntatem et Cavorem canonicorum suorum. Hec omnia calnmpniabatur injuste Arimburga , filia ipsius Garingodi , nata de Witburga prima femina ejus. Unde ipsam Arimburgam vocavit domnus Ernaldns episcopus et Hubertus Deria ad placitum et ad rectum judicium m idus aprilis; sed quoniamsequi noluit quod universa curia judicavit , judicaverunt ibi omnes barones qui affnerunt , quod ulterius non deberet inde respondere ill abbas Sancti Vincentii sen monachi qui eadem edificia tenent dono Garengodi. Hi autem sunt qui illi judicium in curia episcopi confirmaverunt : Emaldus episcopus, abbas Raginaldus , Hubertus de Ria, Hilbertus Ribola , Ranulfùs vicecomes, Robertus de Sordone^ Waudelbertus canonicus, Sabinus sacerdos , Landricus Pulcinus, Hubertus decanus, Gomus clericus , Viventius filius Beringerii, Rammundus, Godefridus filius Hugonis de Montibus, Seginfredus, Haringodns, Albericus Bastardus, Hugo clericus Àbrincensis , ^adulfus cubicularius. (Cartulaire de Saint- Vincent. )

HBMBaT DB LA GUIBRCHE CONFIRME A L'ABBATB DB SAIHT-VINCENT

CBGLISE de SAINT-CORimiLLE.

Notum esse volamus tam futnris quam presentibus , qood Jokannes de Guirchia, anauentibus fratribus suis et filiis omnibus filiabosque, donavit sponte sua Deo et sanctis ejus martiribus Yincentio atqne Laurentio ecclesiam sancti Ck)roelii , absque ornai senricio , et absque omni seculari querela, et ob hoc accepit a fratribus loci xl. solidos denariorum et duos porcos lecticios , tali ratione ut ipse cum uxore soa Emma et anima patris matrisque suc et uxoris sue Guiburgis defoncte et fratres et filii et filie ejus in yita et in morte participes sint omni tempore beneficii et orationufn fratrum loci hujus; et talis conventio est ut si quando forte , quod fore non credimus , calumpnia surrexerit, fratribus loci sancti Vincentii de ipsa ecclesia , Johannes et post eom heredes ejus adquietent eam Deo et sanctis ejus martiribus Yincentio f t Laurentio , et quietam ab omni calumpnia faoiant solutam. Si ?efo ipsam ecclesiam sancti GornelU forte ita adquietare nequiverit, con- Tenientia talis est, ut ecclesiam sancti Audoeni de Monte Busoti donet pro ea Deo et sanctis martiribus Yincentio et Laurentio. Donum aotem hoc posuit Dominus Johannes super altare sancti Yincentii, presentibus et Tidentibus testibus multis quorum hic conscripta sunt nomina : Dominus Ernaldus episcopus, Ra^inaldus de Secusa, Johannes de Guirchia , Gunberius frater ejus, Savaricus filius vicecomitis Radulfi, Willelmus et Robertus tilii Hervei de Doscella , Fulcodius de Orta , et Fulcodius de Truncheto , Rogerius de Scalaris , Willelmus Passavant, Hugo Lancelinus, Wido Scoriator YiLlani, Letardus filius Constantini, Raimundus Tanssartanus , Constantinus , Milo , Arduinus , Gaudricos et Rainaldus de Janua , Christianus Picotus , Witernus canonicus , Tedoinus , Umbertus , Mainardus canonicus sancti Pétri , Lambertus clcricus, Lambertus cubicularius episcopi, Odo episcopi clericus, Ro* geriusde Co/omï«, Warneri us Burgundus, Rainaldus, Stephanus presbiter, Herbertus et Wauterius filii Fredesendis, Wauterius Bramedener, Andréas , Qaufridus clericus, Hugo filius Widonis Bastardi , Raginaldus de Bus, Herbertus filius Johannis de Guirchia et fratres ejus, Hugo Wido, Rogerius natus de Normannay Agnes uxor Salomonis de tracta Vaiie, Fremhurgis et Guiburgis sorores eorum, Landricus de Curcesbat, Hugo illiusnepos, Airardus qui liabet uxorem Odonis Borni. Signum Herberti filii Johannis. (Cartulaire de Saint- Yince ut, charte 116.)