MAGNO SUI GREGIS DAMNO ET TOTIUS GALLI.E MOERORE OCCUBUIT
(1) Mss. de Gaignières, n° 170, fol. 323. Il y a quelques variantes avec la version donnée par Le Corvaisicr, p. 871.
Claude d'Angennes fut sincèrement regretté dans le diocèse du Mans; et Henri IV lui-même se montra reconnaissant envers sa mémoire. A la mort du cardinal d'Ossat, évêque de Bayeux (1 604) , le roi nomma à ce siège Jean d'Angennes, neveu de notre prélat, déclarant qu'il faisait ce choix pour récompenser les services qu'il avait reçus de l'évoque du Mans. Jean d'Angennes mourut avant d'avoir occupé cet évêché , qui fut donné à Jacques , son frère cadet, jeune gentilhomme qui portait alors les armes en Italie pour le service de la France.
Hicobiit bone memorie pater et pastor Gaufridus de Capella,quondam hujus Ecclesie pontifex, de Capella sancti Albini oriundus, qui in suis temporibus vir magni concilii, videlicet utriusque juris peritus, in cenomanica curia advocatus solempnis primitus existens. Et demum hujus Ecclesie canonicus et in ecclesiaslica curia officialis, et in ipso oflicio circunspectus. Eamdem curiam cenomanensem laudabiliter ordinavit, et ad ultimum sede vacante per mortem pie recordationis Guidonis de Lavalle, quondam hujus Ecclesie episcopi, ad pontificalem apicem, ex consensu omnium canonicorum in electione assistentium, extitit sublimatus. Et quia memoriam justi cum laudibus facere decet, et licet saltem post mortem quando nulla sibijlocum vindicat adulatio* nec laudatum tcmptat clacio; fuit idem Gaufridus inter ceteros sui temporis amator pauperum., circa afflictos pia semper gestans viscera et se exerçons in operibus pietatis. Unde tempore magne famis in suis diebus ingruente, omnia blada sua in magna copia pauperibus erogavit et vinum. Rexit pacificc suam cenomanicam Ecclesiam et dyocesim. Inter ei subditos clericos et laicos verum judicium exhibens, simplices et humiles diligens, et juridictionem ecclcsiasticam scrvans in spiritualibus. Ad honorem Dei et lotius curie celestis diebus solempnibus et aliis, prout decebat et ejus eral possibilitas, curiosins divinum officium cclcbrando. In temporalibus vcro prout bonus paterfamilias per se et suos bcne regens. Magnarum vestium ornatum et cetera que ad seculi pompas pertinent, sui tamen status honore semper in humilitate servato, pro viribus declinavit, et in timoré Domini semper emenso duodecim annorum spalio ab hac luce migravit, et in hujusmodi ecclcsia requiescit in capella pro ipso fonda la ad altare sanctorum Mauricii, Fiacri , quam nobiliter et sumptuose edificari et construi fecit vir magne scientic , circonspectionis et rccolendc Pctrus de Foresta, nepos et hères suus in solidum , condam cancellarius Francic cl demum in romana curia, basilice duodecim Apostolorum cardinalis; quorum manibus propitietur
638 histoire ue l'église do m ans.
Dominai noster Jésus Christoi. Dequd liquident domino Gaafrido quidam sic versificavil :
Primo causidicus bonus et post oflicialis ,
Indequc canonicusct postea pontilicalis.
Hic, toti ville per sensuni profuit illc
Hune plebs dilcxit, quia multum se benc rexit ;
Nam dum vivebat plebs sub se pace manebat.
Blada, merum, genti carnes dabat esurienti.
Pro Dominoque bona dispersit per sua dona ;
Dct Deus huic requiem, perpeluamque diem. Amen,
Prcsul araabilis, onfciibus ulilis, intumulatus
Hic jacet omalas moribus ac humilia.
Is Cenomannis ter tribus annis pontilicavit ,
Mcndicos pavit, discordes pacilicavit.
Jure ori Stella radiens, G. deque Capclla
Dominus justicie cullor, honor patrie
M, C. ter. X. quater 0). t. bis et V. tune régula cleri
In Margarete festo carnis pajùete
Fracto decessit. Deus illi mie requiessit. Amen.
Hec ctiam legata et bona prediclus dominus Gaufridus fecit hujusmodi ecclesie. Dédit enim casulam , tunicam , dalniaticam albi coloris seminatis ad cervos et ad alia animalia aurum. Item duas cappas albas ad flores lilii. Item et duos pannos sericos aureos ejusdem coloris ad serpentes volantes super campum rubeum. Preterea et pro suo anniversario solempniter utmoris est perpetuo in hujusmodi ecclesia eelebrando, et quod annis singulis celebratum fuit et debebit de cetero solempniter perpetuo celebrari die penultima mensis Julii. Dédit huic Ecclesie très centum libras turonenses (parisienses) in emplionem reddituum convertendas, de qua pecunic summa postmodum empte fucrunt et acquisite a Guillelmo Buret milite, domino de Plesseyaco, res que. sequuntur, videlicet unum feodum vocatum de Courfeceu situm in parrochia de Piaceyo, et unum aliud feodum nuncupatum de VUlete situm in parrochia de Flaceyo, cum ipsorum feodorum justicia, jurisdictione et aliis pertinenciis quibuscumque. Et una cum hoc nonnulli redditus siti in feodo de Fontaines in parrochia de Rouesseyo. Que feodi et res in eis contente tradite fuerunt in assignationem et siluationem vigenli trium librarum turonensium annui et perpetui redditus, prout per litteras curie senescaliaris cenomaniCnsis quas apud nos babemus potest plenius apparere. Et que premissa omnia et singula exceptis jurisdictione et emolumentis ipsius jurisdictionis modo tenet magister Pctrus de Fovea, vir concanonicus,pro vigenli libris turonensibus ab eo nobis seu officinrio arpentaric noslre Ecclesie solvendis quolibet anno quamdiu viïerit in bumanis. Et sic celebrantibus dictum anniversarium débet et debebit fieri distributio undecim librarum cum decem solidis cenomancnsiluis annis singulis
1) 3 bis. D. Hriant, Cenomania.
perpetuo ab argentario hujus Ecclesie solvcndarum , prout per libros capituli,Officiura dicte argentarie extitit obligatum. Cursum ab exequuloribus ipsius defuncti domini Gaufridi videlicet a majistris Johanne de Baugejo et Guillelmo Pavonis fuit fundatum secundum solempne annivcrsarium pro anima dicti defuncti die xvi mensis maii celebrandum perpetuo. Pro hocque ipsi exequutores dederunt de bonis dicte exequtionis hujusmodi Ecclesie sex V vigenti florencias de Florericia boni auri et legitimi pondcris, ad edificationera molendinorum capituli de Ponte Meyreti, in quorum recompensacionem tenentur canonici et persone hujus Ecclesie celebrare secto unurn secundum solempne anniversarium in choro ut est moris distributione propter hoc facienda canonicis prescntibus de una librata panis albi, et capellanis et clcricis chori continue residentibus in choro in \igilia et missa. Ac sacriste et sonitoribus cuilibet de uno pane magno aut duobus parvis panibus capituli officio panetarie et bonis ipsius officii ad hoc per li Itéras specialiter obligato. La fin manque. ( Martyrologium capituli Cenomanensis , fol. 110 et 111.)
Sic obiit recolende memorie dominus Gaufridus de Capella quondam canonicus et demum episcopus Cenomanensis, cujus anniversarium est solempne et valet cuilibet canonico presenti dup. lib. panis albi, et cuilibet capellano et clerico ad dictum anniversarium ejus celebrandum durante tam in vigilia quam in missa presens et continue in clioro erit, nec non sacriste et sonitoribus cuilibet unus magnus panis albus aut duo p. vini. Et scicndum est quod ejus anniversarius bis celebratur
in anno solempnifcr, primo videlicet in kal. Augusti quo die dictus dominus Gaufridus dicatur decessisse , et secundo ista die xvi maii quo die fuit electus in episcopum. Et ad hujusmodi anniversarium officium panetarie est pluries obligatum, cui officio soin ta fuit per executorcs dicti defuncti summa sex vigenti francorum auri et quinquagenla llorcntianorum Florentie, prout hec et alia in isto libro pastorali, m kal. Augusti predicti largius exprimuntur. Cujus anima requiescat in pace. Amen. {Martyrologium capituli Cenomanensis , fol. 66 v.)
TU
De fundatione et ordinalione anniversarii bone memorie magistri Gaufridi de Capella quondam Cenomanensis episcopi in ecclesia parro-
