XXXVI. — De ordine fratrum exeuntium foras et

REVERTENTIUM ET DE LEGE EXEUNTIUM DE INFIRMARIA.

Cum frater exit de monasterio, cujuscumque ordinis vel status sit quando exit, ejusdem omnimodo est cum revertitur, ut verbi gratia si quis exierit juvenis vel infans de monasterio et moratus extra etiam usque ad œtatem senilem (63) tandem redierit, in eamdem custodiam de qua exierit revertitur. Simili modo, si elevatur extra monasterium, id est ut fiat prior vel aliquid hujusmodi, semper, cum redierit, in ordinem revertetur in quo exivit monasterium, nisi in ipso monasterio confirmetur coram conventu ipsa elevatio. Eodem modo prior vel aliquis propter aliquam obedientiam elevatus, mox ut de ipsa obedientia absolu tu s erit, statim debet ire in ordinem in quo prius erat.

Sciendum etiam quod die ilia qua fratrum aliquis exierit de infirmaria, nec quilibet facere debet clamorem de eo in capitulo nec ipse de alio; et si comedat carnem, non debet cantare die ipsa in conventu majorem vel minorem missam ; private vero potest facere ; verumtamen, antequam cantet et exeat capitulum, debet ire ad confessionem. Nec debet ea die quoquam exire, nisi taie quid acciderit quod, si non iret, multum grave damnum inferret monasterio et toti conventu i, sicut de placito vel hujusmodi negotio. Pro tanta namque necessitate etiam de ipsa infirmaria exiret in hortum, sed nullatenus in ilium [locum] quo eum equitare necesse esset. Verumtamen tune non egrederetur per claustrum, sed paucis (illis videlicet qui deberent scire) scientibus, educeretur per aliquem locum secretum cajlide, per quem expleto negotio iterum reverteretur in infirmariam.

XXXVII. — De rasura fratrum et qua hora rf.sarciant SI QUID HABENT AD RESARCIENDUM.

Sonata tabula post capitulum eundum est ad radendum. Famuli infirmarii debent aquam calidam præparare de qua fratres raduntur. Et est sciendum quod non debent radi fratres nisi his diebus quibus locutio est in claustro. Dum aliquis raditur, in froco debet esse; sub capillis autem debet esse unusquisque rasus et in media aure tonsus. Si qui non potuerint ante primum signum horæ radi, possunt expectare secundum. Si quis post horam radendi supervenerit, non raditur nisi cum licentia vel post nonam. Et sciendum quoniam ea die qua raduntur fratres non sunt in tanta districtione quanta in aliis ; loquuntur enim stantes ubi raduntur, quod in aliis diebus minime licet cuiquam. Infirmi autem prius uno die raduntur [quam conventus], nisi vel propter duodecim lectiones vel propter defunctum qui insepultus remaneat. Vices et termini radendi subscribuntur : ante vigiliam Nativitatis Domini; inde usque ad Septuagesimam, quia diverse modo nunc plures nunc pauciores septimanæ contingunt (64), nullus terminus est omnino præfixus, sed prior debet

videre quomodo competentius fieri possit; veniente Septuagesima de vice ad vicem très septimanæ interponuntur; in tertia feria ante Pascha est radendum ; post Pascha ante illam dominicam Misericordia Domini ; ante Rogationes in quinta feria, si tamen nulla festivitate duodecim lectionum interveniente impeditur ; ante Pentecosten in sexta feria ; de quo die, quia rursus diversæ eveniunt septimanæ usque ad Nativitatem sancti Johannis Baptistçe, rasura consistit in deliberatione prioris.

Si quis etiam habet aliquid parvum in pannis suis vel vestimentis, (nam si magnum est illud, resarciendum est a camerario) ante primam in æstate et ante tertiam in hyeme, et dum locutio fit in claustro, et post prandium usque ad vesperas in diebus jejunii in ilia trisantia in qua fratres radi soient, vel in dormitorio ante lectum suum, quando habet mutare pannos suos, licet ei resarcire. Pratum autem claustri cum opus est sequatur, dum prima et matutinalis missa cantantur, et hoc pertinet elemosinario; suum est enim fenum ad necessariam invenire.

XXXV11I. — De subcellario et de hebdomadariis

COQUINÆ.

Subcellarius debet habere omnem curam et sollicitudinem de coquina ; debet etiam esse sollicitus ut pulmentum fratrum congrue condiatur. Sed ut hoc possit melius adimplere, habet sub se famulos in hoc officio expertos qui debent fratrum cibaria præparare et etiam custodire coquinæ utensilia et lavare. Qui subcellarius debet cum servitoribus reficere et ad mensam principalem in sinistra parte sedere.

Præterea sciendum est quod hebdomadarii coquinæ notantur in sabbato in tabula scilicet sacerdos magnæ missæ, diaconus, subdiaconus et unus famulorum ; et ii debent servire in refectorio hebdomadasequenti. Ipsi autem servitores hanc diligentiam debent habere ne scutellas ita basse portent ut intus valeant anhelare, et ne fundus sordidus sit prævideant, et ne digitis intus intingant caveant.. Debent autem deferre coquinam hoc ordine. In omnibus festis duodecim lectionum et in omni tertia, quinta feria et sabbato, si generale cum coquina propinatur, incipiunt a novissimo, et tune ministrant per ordinem ; ad ultimum vero sacerdos portât ad mensam principalem ; deposita vero scutella vadit ad nectam et inclinans petit licentiam cum signo a præsidente pulsaturus scillam ; quo annuente iterum inclinât, et ad scillam veniens finem alicujus versus lectionis expectat. et tamdiu sonat (65) ut singuli deglutire possint quod in ore habuerint et sint expediti ad respondendum benedictioni ; data benedictione, facit ante et rétro ubi prius inclinavit. Aliis autem diebus non pulsatur generale, nisi fiat convivium, et tune incipiunt servire a mensa principali . Die dominica post matutinum dicto Benedicamus, ipsi ad gradum presbyterii accedentes dicunt ter hune versum Benedictus es Domine Deus qui adjuvisti me, et conventus repetit eumdem ; sacerdos vero dicit Salvos fac servos tuos cum versu et collecta ; hoc facto subsequuntur alii hebdomadarii dicentes eodem modo Deus in adjutorium meum. Omne generale a novissimo incipit administrari, pitantia vero a primo.