TOTUM CIRCULUM ANNI

Notandum quod si festivitas sancti Andreæ occurrerit die dominica protelabitur usque in feriam secundam, et si occurrerit feria secunda vesperæ erunt die dominica de sancto Andrea. Resp. duodecimum reincipitur, et hoc tenetur in omnibus festivitatibus quæ fiunt in cappis vel majoris dignitatis. Officium ad missam Mihi autem nimis; resp. Constitues eos , ail. ; offert. Mihi autem ; comm. Venite post me. Post missam pulsantur omnia signa de choro. In refectorio plenariam et festivam procurationem debent habere, quam providet elemosinarius et facit. De collatione itur ad caritatem in refectorium.

Innatali sanctorum Crisantii, Mauri ctDariæ. — Introit. Sapientiam sanctorum ; coll. Beatorum martyrum quam sequitur coll. de sancto Agerico episcopo Da quæsumus omnipotens Deus ; epist. Expeclatio justorum ; resp. Exultabunt sancti, ail. Sancti tui; evang. Ecce ego mittovos; offert. Mirabilis Deus; comm. Ego vos elegi de mundo .

De sancto Nicolao. — Ad vesperas hymnus Iste confessor, et dicitur f. Ad sacrum c"“ nec dicitur de aliquo confessore nisi de isto. In festivitate sanctissimi Nicolai confessoris et episcopi, quæ fit in albis, ad missam introit. Statuit, ei Dominus; epist. Ecce sacerdos magnus qui in vita sua; resp. Inveni David, ail. Juravit, prosa Congaudentes ; offert. Veritas mea; comm. Fidelis servus.

De sancto Ambrosio. — In evang. ant. Iste est qui ante Deum. Postea fit commem. de octava sancti Andreæ cum ant. Dignum sibi, coll. Protegat. Ad mat. invit. Adoremus, hymnus Jesu Redemptor; octo lectiones sunt de vita ejus; sextum resp. Iste est qui ante, octavum In medio ; ad cantica fit de sancto Andrea cum ant. Dignum sibi, evang. Postquam traditus, responsoria Oravit. Vir iste. Expandi. Beatus Andréas. Ad laudes ant. Dilexit et aliæ ; ad Bcnedictus ant. Concédé nobis; post Benedicamus fit [commem.] de sancto Ambrosio cum ant. In medio ecclesiæ. Ad horas capit. Dédit Dominus. Missa matutinalis de sancto Andrea : introit. Mihi autem; coll. Protegat nos Domine; epist. Corde creditur ; resp. Constitues, ail. Dilexit An-

dream; evang. Postquam traditus est Johannes ; offert. Mihi autem ; comm. Venite post me. Major missa de sancto Ambrosio : introit. In medio ecclesiæ ; coll. Deus mundi auctor; epist. Dédit Dominus confessionem ; resp. Os justi, ail. Iste est qui ante Deum; evang. Vos estis sal terræ ; offert. Inveni David ; comm. Fidelis servus. Ad vesperas post Magnificat fit commem. de sancto Ambrosio cum ant. O Ambrosi.

Conceptio beatissimæ Mariœ virginis. — Duplex est per omnia. Ecclesia cortinis et tapetis in directum paratur. Altare meliori pallio et omnibus textis ornatur. Sanctuarium totum et très cruces aureæ apponuntur. Ad utrosque vesperos et ad matutinum dupliciter pulsatur, et de luminaribus et de omnibus aliis fit sicut in Ascensione Domini, excepto cjuod processio [non exit foras]. Ad processionem post vesperos resp. O Maria, f. Ave Maria, coll. Supplicationem (165) ; in nocte resp. Celebris dies cum praîdicto f. et coll. Missa matutinalis cadem est quæ et major, et canitur ad altare beatæ Virginis. Aliud evangelium potest dici secundum dispositionem cantoris. Major missa in cappis solemniter canitur. Officiumad missam Gaudeamus omnes; coll. Famulis tais; epist. Dominus possedit me ; resp. Tollite portas, ail. Conceptio gloriosæ ; evang. Liber generationis ; offert. Ave Maria; Credo in Deum ; [prœfatio] Quia per incarnati Verbi mysterium ; comm. Dominus dabit. Finita missa omnia signa in choro pulsantur. In refectorio festivam et integram procurationem debent habere quam debet facere ille qui ventas recipit. Ad mensam leguntur Miracula beatissimæ virginis Mariæ. De collatione itur ad caritatem in refectorium.

De beata Lucia. — Ad missam introit. Dilexisti justitiam; resp. Dilexisti justitiam ; offert. Offerentur régi Virgines ; comm. Diffusa est.

De sancto Thoma apostolo. — Capit. Benedictio Domini et alia. Invit., hymnus, ant. et resp. sicut de uno apostolo. Ad Benedictus ant. Misit digitos. Ad vesperos in evangelium Quia vidisti me. Ad missam introit. Mihi autem; resp. Nimis honorati sunt, ail.; offert. In omnem terrain; comm. Mitte manum tuam et cognosce.

De sanctis Stephano, Johanne, Innocentibus, Thoma, Silvestro supradiximus post Nativitatem.

In Circumcisione Domini post secundas vesperas fit commem. de sancto Eugendo, deinde de octavis sancti Stephani cum ant. Tu principatum et coll. Danobis. Lectiones Beali sunt servi illi. Ad cantica ant. Jérusalem Jérusalem, evang. Dicebat Dominus, resp. Lapides torrentis. Impii super. Stephanus servus. Patefactæ sunt. Ad laudes ant. Lapidaveruni et aliæ, capit. Stephanus autem, hymnus Sancte Dei pretiose. Missa matutinalis de eo : totus eantus et collecta, epistola, evangelium sicut in natali ipsius. Major missa de sancto Eugendo : introit. Justus non conturbabitur; coll. Intercessio ; epist. Beatusvir qui in sapientia morabitur ; resp. Os justi, ail. Disposui; evang. Nemo accendit; offert. Desiderhim ; comm. Beatus servus.

Ad vesperas ant. Virgam et aliæ. Capit. de octavis sancti Johannis Qui timet Deum. Processio vadit ad ejus altare, cum resp. Sic eum. Invit. in albis est; lectiones de homilia evangelii Dixit Jésus Petro, incipientes ab eo loco ubi legitur Beatus Johannes apostolus et evangelista in Actibus apostolorum cum ceteris apostolis flagellatus invenitur. Responsoria singuli singula. Resp. duodecimum

Sic eum volo. Laudes eædem sunt quæ et in priori festivitate; ad Benedictus ant. Iste est Johannes. Tune sacerdos in alba adolet incensum. Ad omnes horas dicuntur ant. de matutinis laudibus; ad vesperas Johannes apostolus et aliæ. Major missa de eo. Totus eantus cum officio suo sine prosa, sicut in natali ipsius.

[Ad vesperas] capit. de sancto Gregorio, cujus festum fit in albis. Octo primæ lectiones de sancto Gregorio Lingonensi sunt. Tertius vero nocturnus de sanctis Innocentibus : cantica Populus gentium cum antiphona et ultimis quatuor responsoriis. Ad laudes ant. Herodes (166) iratus et aliæ. Prima et horæ aliæ de sancto Gregorio. Ex quo minor missa cantata est nulla mentio fit de Innocentibus. Missa matutinalis de eis : totus eantus, coll.. epist. et evang. sicut in natali eorum. Major missa de sancto Gregorio Lingonensi : introit. Sacerdotes Dei; coll. Da quæsumus omnipotens Deus ; epist. Omnes pontifices ; resp. Juravit, ail. Amavit; evang. Vigilate ; offert. Veritas; comm. Fidelis servus.

In natali sanctorum Luciani, Maximiani, Juliani. — . Introit. Loquetur Dominus; coll. Deus qui nos concedis ; epist. Expectatio justorum ; resp. Justorum animæ, ail. Te martyrum ; evang. Elevatis Jésus; offert. Exultabunt ; comm. Posuerunt.

Festivitas sanctæ Paschasiæ fit sicut in duodecim lectionibus. Octo primæ sunt de homilia Gregorii, incipientes ab eo loco ubi legitur Quinquefatuæ virgines, et quatuor posteriores de eadem evangelii homilia. Ad missam introit. Vultum tnum; coll. Beatæ martyris tuæ Paschasiæ ; epist. Qui gloriatur ; resp. Diffusa est, ail. Specie tua; evang. Simile est regnum.

In octavis Epiphaniæ ad minorera missam, post primam coll. dicitur coll. de sancto Viventio Adesto Domine populo tuo : ipsa die octavarum Epiphaniæ est festum sanctorum Ililarii [et Viventii], et de sancto quidem Hilario differtur celebritas usque in erastinum post octavas

Cujus festivitas in albis fit. Ad vesperas capit. Dédit Dominus, et alia; resp. Sancte Hilari, ÿ. O sancte ; ad Magnificat ; Iste est qui ante. Post Benedicamus fit mentio de Epiphania, et postea de sancto Felice in Pincis, de quo etiam canitur missa matutinalis. Invit. Adoremus Christum regem; resp. sextum Iste est, octavum In medio, duodecimum Sint lumbi vestri. Lectiones octo de vita ejus. Evang. Vos estis sal terræ. Ad laudes in evang. In medio. Ipsa die ad laudes incipit item commemoratio de sancta Cruce. Et sciendum quia si octavæ Epiphaniæ accidunt in sabbato, ad secundos vesperos non vadit processio ad Crucem sed ad Sanctam Mariam; in erastinum autem, id est in dominica, non ad Sanctam Mariam sed ad Crucem Missa matutinalis de sancto Felice in Pincis. Os justi meditabitur ; resp. Juravit Dominus, f. Dixit Deus, ail. Disposui; offert. Gloria et honore ; comm. Posuisti Domine. Major missa de sancto Hilario : introit. In medio ecclesiæ ; coll. Præsta quæsumus Domine mentibus nostris ; epist. Dédit Dominus ; resp. Inveni David, ail. Iste est qui ante, prosa Rex regum ; evang. Vos estis sal terræ ; offert Justus ut palma; comm. Fidelis servus.

In natali sancti Mauri. — Introit. Os justi; coll. Intercessio; epist. Justus cor s uum ; resp. Domine prævenisti, ail. Justus germinabil ; evang. Dixit Simon Petrus ; offert. Desiderium; comm . Amen dico vobis quod vos qui reliquistis.

Marcelli papæ. — Statuit ei Dominus ; resp. Inverti David, f. Nihil proficiet, ail. Amavit eum ; offert. Veritas mea ; comm. Domine quinque.

De sanctis Geminis fit festum in albis. Ad primas vesperas duo infantum eantant resp. Sancti tui Domine; ant. in evang. Hæc est vera fraternitas ; post Benedicamus fit commem, de sancta (167) Leonilla. Invit. Adoremus regem magnum ; lectiones octo de passione eorum ; resp. duodecimum Concédé nos ; evang. Cum audieritis ; ad Benedictus ant. Cum audieritis. Missa matutinalis de sancta Leonilla : introit. Dilexisti justitiam ; coll. Exaudi nos Deus salutaris noster ; epist. Sapientia vincit malitiam ; resp. Diffusa est, ail. Specie tua ; evang. Simile est regnum cœlorum thesauro ; offert. Diffusa est gratia ; comm. Simile est regnum cœlorum. Major missa de sanctis Geminis : introit. Multæ tribulationes ; coll. Quæsumus omnipotens Deus ut nos geminata ; epist. Quis nos separabit ; resp. Ecce quam bonum, ail. Vox exultationis , prosa Agone triumphali ; evang. At tendit e a fermento ; offert. Gloriabuntur ; comm. Et si coram hominibus.

In crastinum fit festum sancti Antonii. Octo lectiones sunt de ipso, ultimæ quatuor de sancta Prisca. Missa matutinalis de sancta Prisca : introit. Loquebar de testimoniis luis; resp. Specie tua, ail. Adducentur régi ; offert. Filiæ regum ; comm. Feci judicium. Missa major de sancto Antonio : introit. Juslus ut palma ; coll. Intercessio ; epist. Beatus vir qui in sapientia ; resp. Justus non conturbabitur , ail. Disposui ; evang. Nemo accendit ; offert. Veritas ; comm. Beatus servus.

De sancto Sebastiano. — Festivitas sanctorum Fabiani et Sebastiani in albis est. Ad primas vesperas cap. Beatus homo ; resp. Sebastianus Del cultor ; hymnus Deus tuorum militum ; versiculi et psalmi sicut de uno martyre ob venerationem sancti Sebastiani, cujus etiam cantica. Ipsa festivitas in albis fit. Coll. Deus qui beatum Sebastianum. Post Benedicamus fit mentio de sancto Fabiano. Lectiones octo de passione sancti Sebastiani. Ad magnam missam introit. Intret in conspectu; prima coll. Deus qui beatum Sebastianum, secunda Infvrmitatem nostram, et dicuntur sub una conclusione; resp. Gloriosus Deus , ail. Sancti tui, prosa Résulté! tellus ; offert. Lætamini in Domino; comm. Multitudo languentium. Ad omnes horas capit. et coll. de uno martyre. Ad secundas vesperas, post Benedicamus, nulla fit mentio de sancto Fabiano, sed de sancta Agnete, cujus festivitas privata est.

Agnetis vh’ginis. — Me expectaverunt peccalores ; resp. Diffusa est, f. Propter veritatem, ail. Specie tua ; offert. Offerentur régi ; comm. Quinque prudentes.

In natali sancti Vincentii martyris. — In albis. Lætabitur justus ; resp. Posuisti Domine, ail. Beatus vir qui timet, prosa Præcelsa ; offert. Gloria et honore; comm. Qui vult venir e.

In natali sancti Urbani episcopi Lingonensis. — Ad vesperas Iste conf essor. Introit. Sacerdotes tui; coll. Da quæsumus omnipotens ; epist. Plures facti sunt; resp. Ecce sacerdos, ail .Inveni David; evang. Sint lumbivestri; offert. Inveni David; comm. Fidelis servus.

De sancto Paulo. — Conversio sancti Pauli in albis est. Evang. Homo quidam erat dives et habebat villicum ; homilia Dives qui habebat villicum. Ad utrosque vesperos et ad laudes dicitur hymnus Doctor egregie. Sit Trinitati ;

ad nocturna Exultet cœlum. Ad missam introit. Scio cui credidi cum toto officio suo in Conversione ipsius ; prosa Stans a longe.

De sancto Polycarpo. — Ejus festum (468) in albis fit. Passio ejus legitur ad matutinum ; evang. et ant. sunt de uno martyre ; coll. Deus qui nos beati Polycarpi. Ad missam introit. In virtute tua; coll. Deus qui nos beati Polycarpi annual epist. Justum deduxit; resp. Domine prævenisti, ail. Lætabitur, prosa Adest namque ; evang. Si quis vult ; offert. Posuisti Domine ; comm. Qui vult venire.

De sancto Præjecto. — Introit. Lætabitur ; coll. Da quæsumus ; epist. Justum deduxit; resp. Beatus vir, ail. Posuisti; evang. Si quis venit ad me; offert. In virtute; comm. Posuisti.

De sancto Johanne abbate. — Privata festivitas duodecim lectionum fit. Octo primæ lectiones sunt de vita ejus ; tertius nocturnus est de sancta Agnete : ad cantica ant. Jam corpus ejus, resp. Jam corpus ejus. Ipsi sum desponsata. Amo Christum. Omnipotens adorande; evang. Simile est regnum cœlorum thesauro. Ad laudes ant. Ingressa Agnes et aliæ ; in evang. ant. Ecce quod cupivi. Minor missa de ea est : introit. Vultum tuum ; resp. Specie tua, ail. Adducentur; offert. Diffusa est ; comm. Simile est regnum. Major de sancto Johanne : introit. Os justi ; coll . Intercessio ; epist. Juslus cor suum ; resp. Justus ut palma, ail. Justus non conturbabitur; evang. Dixit Simon Petrus; offert. Justus ut palma ; comm. Amen dico vobis vos qui reliquistis.

De sancto Eustadio. — Duodecim lectiones. Octo primæ lectiones Sanctorum virorum; evang. Nemo accendit ; coll. Adesto Domine populo tuo ut beati Eustadii (Require in natali sancti Nicomedis). Introit Justus ut palma ; coll. Adesto Domine populo ; epist. Beatus vir qui in sapientia ; resp. Juslus non conturbabitur, ail. Disposui ; evang. Nemo accendit lucernam ; offert. Desiderium ; comm. Beatus servus.

De sancto Ignatio. — Très lectiones. Ad missam introit. Lætabitur justus; coll. Da quæsumus omnipotens Deus ut qui beati; epist. Justus si morte; resp. Gloria et honore, ail. Posuisti; evang. Si quis venit ad me ; offert. Gloria et honore; comm. Posîiisti Domine.

De sancto Blasio. — Solemnitas ejus duplex est.' Passio ejus legitur. [Introit. In virtute tua; resp. Domine prævenisti, ail. Lætabitur ] si ante Septuagesimam evenerit, [alias] tractus canitur Ecce vir prudens, prosa Adest namque ; offert. Posuisti ; comm. Magna est.

Festivitas sanctæ Agathæ, duodecim lectionum, est sicut quævis privata festivitas. Passio ejus legitur. Evang. Simile est regnum cœlorum decem virginibus. Duodecim lectiones de passione. Ad missam, Gaudeamus omnes ; resp. Adjuvcibit eam, si ante Septuagesimam evenerit ail. Adducentur, [alias] tractus Qui semblant in lacrymis ; offert. Offerentur ; comm. Qui me.

De sancta Scholastica. — Fit ut de una virgine quæ non fuit martyr. Ad vesperas hymnus Virginis proies de quo dimittitur ille versus Inde nec mortem, quia non fuit martyr. Et quia de hymnis mentio se intulit, sciendum quod de illis sanctis feminis quæ martyrium non tulerunt in aperto quanquam (169) omnes martyres exstiterunt in occulto, prædictus versus semper omittitur. Ad missam introit. Dilexisti justitiam ; coll. Deus qui sanctæ Schola-

sticæ animant ; epist. Qui gloriatur in Domino; resp. Dilexisti, tractus Qui seminant [vel ante Septuagesimam] ail. Diffusa est ; cvang. Simile est regnum cœlorum ; offert. [ Offerenlur ]; comm. Diffusa est.

In cathedra sancti Pétri. — Ad utrasque vesperas et ad laudes dicitur hymnus Jam bonc Paslor. Sit Trinitati. Ad nocturna Exultet cœlum; lectiones octo de sermone ita incipiente Gaudeo dilectissimi ; evang. Verni Jésus, cujus homilia secundum Bedam ipsa die ad mensam legi debet, quia in aliis ejus legi non potest festis. Ad missam introit. Statuit ei Dominus; resp. Exaltent eum, tractus Tu es Peints ; offert. Constitues eos ; comm. Tu es Petrus.

De shncto Mathia. — Ut de quovis apostolo celebratur festivitas. Invitatorium in albis canitur. Quee si post Septuagesimam accidit, in primo nocturno hoc ordine dicuntur antiphonæ, propter eas quæ habent alléluia : prima Vos estis qui permansistis, secunda Tollite jugum, tertia Vos qui secuti, quarta Jugum enim, quinta Ego vos elegi, sexta Tradentenimvos. Tractatus de eodem apostolo ad mensam legi tur. Ad missam introit. Milii autem ; resp. Nimis honorali sunt, tractus Qui seminant ; offert. In omnem terram ; comm. Ego vos elegi.

De sancto Gregorio. — Sunt lectiones octo et responsoria omnia a Leone papa édita de vita ipsius : quee vita si hic legi non potest ad mensam propter alias probabiles scripturas, in Ordinatione ejus legenda est. Ad missam introit. Sacerdole s Dei; resp. Juravit Dominus, tractus Beatus vir ; offert. Veritas mea ; comm. Fidelis servus.

In transitu beati Benedicti. — De ipso fit sicut in dominicis præcipuis, et [ad] ultimum pulsatur major campana in primis vesperis, in secundis, in laudibus et missa. Invitatorium in albis est ; lectiones octo de vita ejus, très posterions deevangelio, duodecimade sermone qui commendat mérita ejus. Ad missam introit. Os justi meditabitur ; resp. Domine prævenisti, tractus Desiderium animx ejus ; Offert. Veritas mea; comm. Beatus servus.

De Annuntiatione Dominica. — Cum hujusmodi gaudium festivitatis in capitulo pronuntiatur, in vigilia dictæ festivitatis, omnes de sedibus exsurgentes, genibus in terrain positis, vel potius toto prostrato corpore, divinæ visitationi grates rependimus, divinam misericordiam adoramus cum summa devotione. Ad hanc veniam dicitur Ave Maria et Ave maris Stella, nec debent surgere de venia quousque ille qui sedet in sede principali surgat ; non tamen aliam orationem facimus, sed venia petita statim resurgimus. Et est sciendum quod scilla capituli debet tam diu pulsari quod omnes obedientiarii (170) possint venire de officinis ad veniam capiendam. Ipsa festivitas duplex est. Quæ. si infra septimanam post Palmas evenerit, scilicet feria quarta [elapsa], differtur usque ad quintam feriam post Pascba, et tune fit eo modo quo ipsa dies Paschæ, excepto quod caret octavis et processione; Primæ octo lectiones sunt de homilia ipsius, dici incipientes ab Ingressus angélus; psalmi de una virgine ; cantica Ecce Dominus in fortitudine. Ad missam introit. Borate cœli desuper; resp. Tollite portas, ail. tractus A ve Maria, prosa Salve porta: comm. Ecce virgo concipiet.

In natali sancti Ambrosii. — Ad vesperas, capit. Dédit Dominus confessionem ; ad Magnificat ant. Isle est. Si in Quadragesima evenerit, post vesperas dicitur Placebo, post laudes Exultabunt sine antiphona. Octo primæ lectio¬

nes de vita ejus ; sextum resp. Iste est, octavum In medio, duodecimum Sint lumbi ; quatuor posteriores lectiones de homilia evang. Vos eslis sal terrx. Ad Benediclus ant. In medio ecclesice. Ad secundas vesperas ant. in evang. 0 Ambrosi. Si vero post Pascha evenerit, ad vesperas in evang. ant. Iste est qui ante Deum. In primo noct. resp. Beatus vir. In memoria. Juravit; in secundo noct. resp. Eccesacerdos. Iste qui ante Deum. In medio; in tertio noct. Ego sum vitis vera. De ore prudentis. Ecce virum. Sint lumbi. Ad Benedictus ant. In medio, ad Magnificat ant. O Ambrosi. Ad missam introit. In medio ecclesiæ ; coll. Deus mundi auctor; epist. Dédit Deus confessionem sancto suo ; resp. Os justi, ail. Iste est qui ante Deum; evang. Los estis sal terrx; offert. Inveni David ; comm. Fidelis servus et prudens.

Sanctorum Tiburtii, Valeriani et Maximi. — Introit. Sancti tui Domine; ail. Gaudete justi, ail. Sancti lui Domine; offert. Lxtamini in Domino; comm. Gaudete justi.

De sancto Georgio. — In albis fit. Si post Pascha evenerit, invit. Alléluia; lectiones Si manseritis ; evang. Ponite in cordibus veslris. In primo noct. resp. Beatus vir qui metuit. In memoria. Posuisti Domine. Beatus vir [qui sufferl ]; in secundo noct. Lxtdbitur juslus. Desiderium animx. In diadematc. Posuisti Domine ; in tertio noct. Ego sum vitis verci. Corona aurea. Filiæ Jérusalem. Gloria et honore. Ad laudes [ad Benedictus] ant. Hic est vere martyr. Ad vesperas [ad Magnificat ] ant. 0 quanta est. Ad missam introit. Protexisti me Deus; ail. Beatus vir qui suffert, ail. Lxtdbitur justus, prosa Adestnamque, et cantor debet viginti solidos conventui pro pitantia facienda in die; offert. Confitebuntur cœli; comm. Lxtdbitur justus.

De sancto Roberto. — Ad vesperas, ant. Beatus vir. In primo noct. resp. Beatus vir qui metuit. In memoria. Iste cognovit. Justum deduxit ; in secundo noct. Beatus qui inventas est. De ore prudentis. Sanctissime. Amavit eum ; in tertio noct. Ego sum vitis vera. Docete filios. (171) 0 beati viri. Juslus ut palma. Ad Benedictus, ant. Sanctissime. Ad vesperas [ad Magnificat] ant. Iste cognovit justUiam. Ad missam introit. Os justi meditabitur; coll. Intercessio ; epist. Juslus cor suum ; ail. Disposai , ail. Justus germinabit ; evang. Ego sum vitis vera; offert. Veritas mea; comm. Ego sum vitis vera.

De sancto Marco evangelista. - Ad vesperas capit. Jam non estis hospites ; in evangelio. ant. Ecce ego Johannes. Invitatorium in cappis canitur; psalmi de evangelistis; lectiones octo de passione ejus; evang. Designavit ; in primo noct. resp. Virtute magna. Ibant gaudentes. Candidi facli sunt; in secundo noct. Lux perpétua. Gaudete justi. Vidi portam; in tertio noct. Ego sum vitis vera. Docete filios. Filiæ Jérusalem. Audiebam; in evangelio antiphona In medio ecclesiæ. Ad vesperas, antiphona Tua sunt hæc Christ e opéra.

De sancto Philippo et Jacobo. — Festivitas in cappis fit. Lectiones Non turbetur cor vestrum ; resp. ut antiphonarius indicat. Ad laudes, super psalmos ant. Domine ostende nobis et aliæ. Ad horas, ant. Alléluia. Ad missam introit. Protexisti me; coll. Prxsla quæsumus ; tertia collecta est de sancto Amatore Da quæsumus omnipotens Deus; epist. Memor esta ; ail. Beatus vir qui timet ; evang. Ego sum vitis vera; offert. Repleli sumus ; comm. Lxtdbitur juslus. Major missa de apostolis : Exclamaverunt ad te Domine; ail.

Stabunt justi, ail. Non vos me, prosa Clare sanctorum [senatus Apostolorum ]; offert. Confitebuntur; comm. Tanto tempore.

[De sancto Athanasio]. — Ad missam introït. Protexisti me; coll. Præsta Domine precibus nostris; epist. Justum deduxit; ail. Iste est qui unie Deum ; evang. Vos estis sal terræ ; offert. Confitebuntur cceli ; comm. Lætabitur justus in Domino.

De Inventione sanctæ Crucis. — Ad vesperas hymnus Salve Crux sancta. Cantica Domine audivi. Numquid in fluminibus. Egressus es. Psalmi ad nocturna et ad secundas vesperas, sicut in Exaltatione notantur. In primo noct. hymnus Implela sunt. Arbor décora. O Ceux ave. Beata cujus. Te summci. Ad laudes, hymnus Crux fidelis. Flecte ramos. Sola digna. Gloria et. honor Deo. Ad primam, ant. Oportebat ; ad tertiam, Dulce lignum; ad sextam, Nonne sic Alléluia; adnonam, Mille manum Alléluia. Ad missam matutinalem, de sancto Alexandro, Eventio et Theodulo : introit. Clamaverunt justi; ail. Exultabunt sancti; offert. Replet i sumus; comm. Justorum animæ. Major missa de sancta Cruce : Nos autem gloriari ; ail. Dulce lignum, ail. Nos autem, prosa Laudes crucis, alia prosa Salve crux, alia prosa Nunc crucis; offert. Protégé Domine; comm. Per signum crucis.

.lohannis ante portam Latinam. — Ad vesperas resp. Diligebal ; ad Magnificat, ant. In fervent! $ olei. In primo noct. resp. Virtute magna. Ibant gaudentes. Candidi facti sunt. Diligebal autem ; in secundo noct. resp. Vidi portam. Hic est discipulus. Ecce puer meus. Sic eum volo. Ad laudes, ant. Propter insuperabilem. Ad vesperas, ad Magnificat, Occurrit beato Johanni . Capitula et .cetera omnia ut in natali ejus ; orationes ad sextam et ad (172) nonam ut in octavis, scilicet Beati Johanni s. SU Domine. Ad missam, introit. In medio ecclesiæ ; coll. Deus qui conspicis quia nos ; epist. Qui timet Dominum ; ail. Prima s ad Sion dicet, ail. Hic est discipulus, prosa Trinitatem reserat ; evang. Dixit Jésus Petro ; offert. Justus ut palma ; comm. Exiit sermo. Finita missa pulsantur omnia signa in choro.

Gordiani et Epimachi. — Sancti lui; ail. Sancti lui; offert. Mirabile; comm. Justorum animæ.

De sancto Gengulpho. — In primo noct. resp. Beat us vir. Inmemoria. Posu isti Domine. Gloria et honore: in secundo noct. Lætabitur justus. In diademate. Filiæ Jérusalem. Posuisti Domine ; in tertio noct., de sancto Maiolo : resp. Ego sum vitis vera. De ore prudent is. O beati viri. Justus ut palma. Missa matutinalis est de sancto Maiolo : introit. Os justi; coll. Intercessio ; epist. Beat us vir qui in sapientia ; ail. Justus non conturbabitur ; evang. Ego sum vilis ; offert. Veritas ; comm. Ego sum vilis. Major missa de sancto Gengulpho : introit. Protexisti me; coll. Præsta quæsumus ; epist. Memor esto ; ail. Beatus vir qui suffert, ail. P osuisti ; evang. Ponile in cordibus ; offert. Repleti sumus; comm. Lætabitur justus.

Sanctorum Nerei, Achillei atque Pancratii. — Ecce oculi; ail. Confitebuntur : comm. Gaudele justi.

In natali sanctæ Potentianæ virginis. — Introit. Dilexisti ■ coll. Præsta quæsumus Domine mentibus nostris ; epist. Qui gloriatur ; ail. Diffusa est; evang. Simile est regnum cœlorum decem ; offert. Offerentur; comm. Diffusa est.

De sancto Desiderio episcopo. — In primo noct. resp.

Beatus vir. In memoria. Posuisti Domine. Gloria et honore ; in secundo noct. Lætabitur justus. Desiderium. In diademate. Posuisti Domine ; in tertio noct. Ego sum vitis. Corona aurea. Filiæ Jérusalem. Justus ut palma ; ad Benedictus, ant. Stola jucunditatis ; ad Magnificat, ant. Beatus vir qui suffert. Ad missam, introit. Protexisti me Domine; coll. Deus qui nos annua ; epist. Omnis pontife x; ail. Lætabitur ; evang. Ego sum vitis; offert. Repleti sumus; comm. Lætabitur justus.

Urbani papæ et martyris. — Sacerdoles lui, ail. Amavit eum, offert. Veritas mea, comm. Fidelis servus.

De sancto Germano. — Si ante Pentecosten evenerit, ad Magnificat ant. Amavit. In primo noct. resp. Beatus vir. In memoria. Juravit. Justum Jeduxit ; in secundo noct. De ore prudentis. Cognovit eum. Elegit eum. Amavit eum; in tertio noct. Ego sum vitis. Ecce virum prudentem. Sacerdoles Dei. Justus ut palma; ad Benedictus, ant. Exige; ad Magnificat; Justum deduxii. Ad missam, introit. Statuit ; coll. Dci quæsumus ; epist. Ecce sacerdos, r). Juravit, Amavil ; evang. Sint lumbi ; offert. Inveni David ; comm. Domine quinque talenia.

Nicomedis martyris. — Ad missam, introit. Lætabitur justus; resp. Posuisti Domine, ail. Beatus vir qui timet; offert. In virtute tua; comm. Posuisti Domine.

Sanctorum Marcelli et Pétri. — Ad missam, introit. Clamaverunt ( 173) ; resp. Clamaverunt justi, ail. Mirabilis Dominus in sanctis; offert. Lætamini; comm. Justorum animæ.

In natali sancti Medardi. — Ad missam, introit. Sacerdoles ; [epist.] Omnis pont if ex ; resp. Ecce sacerdos, ail. Inveni David ; evang. Videie vigilate; offert. Veritas; comm. Beatus servus.

Primi et Feliciani martyrum. — Ad missam, introit. Sapientiam sanctorum ; resp. Exultabunt, ail. Sancti lui Domine; offert. Mirabilis Deus ; comm. Ego vos elegi.

In natali sancti Barnabæ apostoli. — Ad missam, introit. Mihi autem; coll. Quæsumus omnipotens Deus; epist. Verbum Domini crescebat ; resp. Nimis honorai i, ail. Per manus autem ; evang. Facta est contentio ; offert. In omnem terrain; comm. Vos qui secuti.

Basilidis, Cirini, Naboris et Nazarii martyrum. — Ad missam, introit. Intret inconspeclu ; resp. Vindica Domine, ail. Mirabilis Deus ; offert. Exultabunt ; comm. Posuerunt mortalia.

In natali sanctorum Cirici et Julitæ. — Introit. Judicant sancti; coll. Deus qui nos concedis; epist. Reddidit Deus ; resp. Exultabunt; ail. Sancti tui ; evang. Elevatis Jésus oculis ; offert. Lætamini in Domino ; comm. Beati mundo.

Antidii episcopi et martyris. — Introit. Lætabitur ; coll. Deus qui nos annua ; epist. Justum deduxii; resp. Domine prævenisli, ail: Posuisti ; evang. Si guis vult ; offert. Gloxia et honore ; comm. Magna est.

Marci et Marcelliani. — Ad vesperas, ant. Hæc. est vera fralernitas. Ad missam, introit. Salus autem justorum; resp. Confitebuntur cœli, ail. Vindica Deus ; offert. Anima nostra ; comm . Amen dico vobis .

Gervasii et Protasii. — Ad vesperas, ant. Hæc est vera. Ad missam, introit. Loquetur Dominus; resp. Justorum animæ, ail. Te martyx'um; offert. Lætamini in Domino; comm. Beati mundo.

In natali sanctorum martyrum Achacii sociorumque

ejus. — Introit. Salas autem; coll, Deus qui nos concedis; epist. Justi in perpetuum ; resp. Vindica Domine, ail. Exultabunt s ancli ; evang. Videns turbas Jésus ; ofïert. Exultabunt sancti; comm. Ego vos elegi.

In vigilia sancti Johannis Baptistæ. — Ad vesperas super psalmos una tantum anüphona dicitur, Descendit angélus, qui non alii sunt quam feriales ; hymnus totus dicitur, ad nocturnum prima pars, ad laudes posterior, seu Non fuit vasti, quæ et dicitur ad vesperas quotidie usque in octavam diem ipsius, et canitur ut de uno martyre.

Ad processionem in die ad suum altare ant. Pro eo quod non creclidisti. Per octavas, invit. Regem Præcursoris, ambrosianæ, ad nocturnos ant. Priusquam et aliæ : ad laudes et ad Benedictus ant. Elizabeth et aliæ ; ad horas et ad Magnificat, antiphonæ de nocturno. Ilæc collecta Concède quæsumus omnipotens dicitur per octavas ad laudes, ad tertiam, ad missam et ad vesperas. Dominica infra octavas, in primo noct. ant. Priusquam, resp. Descendit. Gabriel. Ipse præibit. Elizabeth Zachariæ ambrosianum ; in secundo noct. ant. Dominus ab utero, resp. Innuébant. Priusquam te. Ecce constitui. Reges videbunt [ambrosianum] ; in tertio noct. ant. Inter natos, resp. Fuit homo. Præcursor. Inter nalos. Ecce dedi verba mea. Ad laudes, ant. Elizabeth sola : ad Benedictus, ant. Ex utero. In octavis dicuntur resp. sicut dominica infra octavas. Ad primas (174) vesperas, ad Magnificat ant. Ingresso Zacharia; ad nocturnos et ad laudes dicuntur omnes antiphonæ : ad Benedictus, ant. Apertum est: ad horas, ant. de laudibus; ad vesperas, super psalmos ant. Priusquam et aliæ; ad Magnificat, Factum est. In die octava, si festum in dominica occurrerit, ad processionem resp. Descendit. Gabriel; ad ingressum chori, Inter natos.

In vigilia apostolorum Pétri et Pauli. — Missa matutinalis est de sancto Irenæo sociisque ejus : introit. Justi epulentur; coll. Deus qui nos concedis, item Deus qui beatum Leonem, et dicuntur sub una conclusione; postea sequuntur consuetæ collectæ.pro defunctis: epist. Rememoramini ; resp. Clamaverunt , ail. Mirabilis ; evang. Ecce ego mitto vos ; offert. Anima nostra; comm. Dico autem vobis.

Ad vesperas, super psalmos ant. Beati eritis, psalmi de feria dicuntur, hymnus Félix per omnes. In primo noct. hymnus Exultet, et per omnes octavas ; ad laudes, Aurea lucc, qui similiter dicitur per octavas. Ad processionem in die, resp. Quodcumque. Postvesperas fit commemoratio de sancto Leone cum ant. Iste est qui ante Deum et coll. Deus qui bealum Leonem. Missa matutinalis Mihi autem nimis; coll. Deus qui hodiernam diem ; epist. Consenserunt scribæ; resp. Nimis honorati sunt, ail. Per manus autem; evang. Hoc est pneceptum meum ; offert. In omnem terrant ; comm. Los qui secuti. Major missa N une scio vere cum toto officio suo. Ad secundas vesperas, super psalmos ant. Virgam. Collocet. Pretiosa. Confortatus est; hymnus Petrus beatus. Quodcumque. Non impar. O Roma. Los ergo. Gloria Deo, et dicitur ad vesperas per omnes octavas. Antiphona de evangelio ad vesperas et ad laudes bis dicitur. Iste versus Vos sccli juSti judices additur hymnis omnium horarum per octavas.

In commemoratione beati Pauli. — Hymnus in primo noct. Exultet, ad laudes Doctor egregie. Post Benedicamus fit commemoratio de sancto Petro cum ant. Beatus Petrus, coll. Deus qui beato Petro aposlolo ; ad vesperas cum ant.

Dixit angélus et prædicta collecta. Ad vesperas, super psalmos ant. Juravit , hymnus Doctor egregie. Per octavas apostolorum dicuntur capitula Jam non esfis liospites et alia, et in octava die similiter. Istæ collectæ Deus nui nos annua apostolorum tuprum Pétri et Pauli et Deus qui nos per beatos cipostolos tuos Petrum et Paulum dicuntur alternatim ad laudes, ad tertiam, ad missam et ad vesperas per octavas.

Dominica infra octavas apostolorum dicuntur responsoria sicut de pluribus apostolis cum ambrosianis, et per hebdomadam diebus feriatis. In primo noct. ant. Tollite jugum; in secundo noct. ant. Jugum enim meum ; in tertio noct. ant. Tradent enim vos ; ad laudes ant. Hoc est præceptum, ad Benedictus ant. Majorent ; ad horas, Hoc est præceplum meum et aliæ. Cetera omnia fiunt sicut de pluribus apostolis. Vel dominica infra octavas, vel in octava, si dominica evenerit, ad processionem resp. Cornélius ; ad ingressum chori, resp. Ilonorande. Per octavas, ad nocturna, super psalmos ant. Tollite jugum meum. Tradent enim, nisi sit psalmus qui habeat propriam antiphonam de pluribus apostolis. Ad laudes et ad Benedictus, ant. Hoc est præceptum et aliæ ; ad vesperas, super psalmos et ad Magnificat ant. Petrus cijiostolus. Isti sunt duæ olivæ. Gloriosi. Inseparabilis. Steterunt, nisi sit psalmus, etc. Cetera omnia fiunt sicut de pluribus apostolis. Dominica infra octavas apostolorum introit. Mihi autem; epist. Consenserunt ; resp. Constitues eos, ail. Per manus; evang. In viam gentium; offert. Constitues (175) eos; comm. Los qui secuti estis.

In octava sancti Johannis Baptistæ. — Missa matutinalis est de apostolis : introit. Mihi autem; coll. Deus qui nos per beatos cipostolos ; epist. Jam non estis ; resp. In omnem terram, ail. Stabunt justi ; evang. Hæcmando vobis; offert. Constitues eos ; comm. Vos qui secuti estis me. Major missa est de sancto Johanne : introit, De ventre et cetera sicut in die Nativitatis ejus, excepto quod prosa non canitur et collecta est Concédé queesumus omnipotens Deus ut qui beati Johannis, quæ etiam per omnes octavas dicitur ad laudes, ad tertiam, ad missam et ad vesperas.

Sanctorum Processi et Martiniani. — Ad missam, introit. Judicabunt sancti; resp. Exultabunt, ail. Vox exultationis ; offert. Gloriabunlur ; comm. Anima nostra.

In Translatione sancti Martini. — Ad vesperas hymnus ita canitur Iste confessor Domini sacratus Sobrius ccistus etc. In primo noct. hymnus Rex gloriose; ad laudes, hymnus Martine. Ad horas, antiphonæ de laudibus ; ad vesperas, super psalmos Juravit et aliæ, hymnus Martine. Ad missam, introit. Stcituit; coll. Deus qui populo tuo ; epist. Ecce s cicerdos; resp. Ecce scicerdos, ail. Inveni David ; evang. Sint lumbi ; offert. Inveni David ; comm. Ficlelis servus.

In octava apostolorum. — Introit. Sapientiam sanctorum ; resp. Juslorum animæ, ail. In omnem ; offert. Exultabunt sancti; comm. Juslorum animæ.

Sanctorum septem fratrum. — Ad Magnificat ant. Hæc est vera ; ad Benedictus, Dixit quidam ad Jesum. Ad missam introit. Laudate pueri ; resp. Anima nostra, ail. Fulgebunt justi; offert. Anima nostra; comm. Quicumque feccrit voluntatem.

In Translatione sancti Benedicti. — Ad vesperas, super psalmos ant. Gloriosus, hymnus Cliriste sanctorum qui totus dicitur. In primo noct. hymnus Cliriste sanctorum

cum divisione ; ad laudes, hymnus 0 Christe ; et sic dicitur per octavas. Antiphonæ et responsoria dicuntur sicut in alia festivitate. Ad missam, introït. Os justi meditabitur ; resp. Domine prævenisti, ail. Vir Domini, prosa Organicis canamus; offert. Veritas; comm. Beatus servus. Octavæ similes sunt octavis apostolorum Pétri et Pauli. Lectiones ad cantica leguntur diebus feriatis in Dialogo. Collecta ad vesperas et ad laudes et ad tertiam et ad missam Intercessio. Dominica infra octavas invit. Justus florebit ; in primo noct. ant. Vitam petiit a te, resp sicut in die ; in secundo noct. ant. Fuit vir; ad cantica, Hic ilaque, quæ similiter dicitur in octavis acl cantica; ad laudes, ant. Beatus vir Benedictus; ad Benedictus, Erat vir. Ad horàs, ant. de laudibus. Ad vesperas, ant. Pater sanctus. Ad missam, introit: In medio ecclesiæ ; epist. Beatus vir qui in sapientia; resp. Justus ut palma, ail. Iste est qui ante Deum ; evang. Nemo accendit lucernam; offert. Justus ut palma; comm. Beatus servus. In octavis fit sicut in die.

Margaritæ virginis et martyris. — Ad missam, introit. Loquebar ; epist. Domine Deus meus ; resp. Specie tua, ail. Adducentur ; evang. Simile est regnum cœlorum decem virginibu s; offert. Offerentur ; comm. Diffusa est.

Praxedis virginis. — Loquebar de testimoniis ; resp. Dilexisti, ail. Diffusa est ; offert. Offerentur ; comm. Simile est regnum.

(176) Mariee Magdalenœ. — Ad vesperas, hymnus Hujus obtentu et ad laudes. In primo noct. hymnus Hujus o Christe mentis. Coll. Sacratissimam dicitur tantum ad primos vesperos et post pronuntiationem evangelii et ad processionem post laudes et ad sextam ; reliquæ ad alias horas. Ad nocturna et ad vesperas psalmi sicut de una virgine. Ad missam, introit. Dilexisti justitiam ; resp. Dilexisti justitiam, ail. Optimam, partem, prosa Manc prima sabbati ; offert. Diffusa est; comm. Diffusa est.

Apollinaris martyris.— Ad vesperas, super psalmos ant. Almi, resp. Sancte Apollinaris, f. O sancte; ad Magnificat, arit. Ave pater. Ad processionem in die, Laudemus Dominum ; ad processionem in nocte, Beatissimus vir. Invit. Regem sempiternum ; resp. quartum Laudemus, resp. octavum Beatissimus vir; ad cantica, ant. Martyr Domini; resp. nonum Ora pro nobis, decimum Miles Christi, undecimum Sancte Apollinaris f . dicitur Aperi, duodecimum Vir inclitus. Ad Benedictus, ant. O summe martyr. Ad vesperos, in evangelio O quanta. Cetera omnia sicut de uno martyre. Ad missam, introit. Sacerdotes Dei; resp. Inveni David, ail. y. Juravit, prosa Adest namque ; offert. Veritas mèa ; comm. Semel juravi. Per octavas, ad nocturna ant. Qui mihi ministrat. Qui odit. Certamen forte. Cibavit, nisi sit psalmus qui habeat propriam antiphonam, ut ad vesperas Dirupisti Domine. Dominica infra octavas invit. Regem vitæ ; in primo noct. ant. Posuisti; in secundo, Qui mihi; in tertio, Qui odit; ad laudes, Qui me confessus; ad Benedictus, Qui sequitur me. Ad processionem per claustrum Sancte, item Laudemus Dominum ; ad ingressum chori, Vir inclitus. Ad missam, introit. Lætabitur justus ; epist. Justum deduxit Dominus ; resp. Posuisti, ail. Lætabitur ; evang. Si quis vult post me ; offert. Gloria et honore ; comm. Qui vult venire. In octavis sicut de uno martyre ; ad processionem ad vesperas Beatus vir ; ad laudes Gloria et honore.

In natali sancti Jacobi apostoli. — Missa matutinalis de

sancto Christoforo : introit. Gloria et honore ; coll. Præsta quxsumus; epist. Nemo militât; resp. Beatus vir qui timet, ail. Justus non conlurbabitur ; evang. Si quis vult; offert. In virtute tua; comm. Qui vult venire post me. Major missa de sancto Jacobo, et canitur in albis : introit. Mihi autem nimis; epist. Benedictus Deus; resp. Nimis honorati sunt, ail. In ornnem, prosa Clare sanctorum; evang. Accessit ad Jesum; offert. In ornnem terrain; comm. Ego vos elegi.

In natali sanctorum Nazarii, Celsi et Pantaleonis. — Introit. Sapientiam sanctorum ; coll. Omnipolens sempiterne Deus dcipopulo ; epist. Lingua s ap i ent ium ; r e s p . Exultabit, ail. Sancti lui; evang. Dicebat Jésus turbis pharisæorum ; offert. Mirabilis Deus ; comm. Posuerunt mortalia.

Simplicii, Faustini et Beatricis. — Sacerdotes ejus , epist. Vidi ostium; resp. Sacerdotes ejus, ail. Exultent justi ; evang. Ecce ego mitto vos ; offert. Exultabunt sancti ; comm. Juslorum animæ.

Abdon et Sennes. — Tntroit. Intret in conspectu ; epist. (177) Sancti per fidem. ; resp. Gloriosus Deus, ail. Gaudete justi; evang. Videte ne quis vos; offert. Mirabilis Deus; comm. Posuerunt mortalia.

In natali sancti Germani. — Introit. Statuit ; coll. Deus qui hodiernam diem ; epist. Ecce sacer dos ; resp. Inveni David, ail. Amaviteum ; evang. Sint lumbi ; offert. Veritas mea; comm. Fidelis servus.

Sancti Pétri ad vincula. — Ad vesperas, hymnus Petrus beatus. Post Benedicamus fit commemoratio de Machabæis cum ant. Hæc est vera et coll. Fraterna nos Domine. In primo noct., hymnus Exultet cœlum ; ad laudes, Jam bone pastor. Missa matutinalis de Machabæis : introit. Loquetvr Dominus ; coll. Fraterna nos Domine, secunda collecta est de sancto Petro Deus qui beatum Petrum a vinculis, quam sequitur collecta de sancto Eusebio Deus qui.nos cmnua beati Eusebii martyris tui clique ponlificis; epist. Sancti per fidem; resp. Justorum animæ, ail. Te martyr um ; evang. Cum audieritis ; offert. Lætamini in Domino; comm. Amen dico vobis. Major missa est de sancto Petro et canitur in albis : totum officium est sicut in natali ejusdem, Nunc scio vere.

Stephani papæ et martyris. — Sacerdotes Dei ; epist. Justum deduxit; resp. Ecce sacerdos, ail. Inveni David; evang. Homo quidam nobilis ; offert. Inveni David; comm. Domine quinque talenta.

In Revelatione sancti Stephani. — Ad vesper.as hymnus Sanctorum meritis, versus tamen iste Cæduntur gladiis non dicitur. In primo noct. hymnus Rex gloriose; ad laudes, resp. Sancti tui Domine, hymnus Sancte Dei pretiose. Missa matutinalis Intret in conspectu; coll Deus qui es sanctorum tu or um ; epist. Hisunt viri misericordiæ ; resp. Justorum animæ, ail. Mirabilis; evang. Nihil opertum ; offert. Exultabunt ; comm. Et si coram. Major missa de sancto Stephano et canitur cum toto officio suo sicut in natali ejusdem. Ad vesperas psalmi sicut plurimorum martyrum, resp. Sancti tui, hymnus Sancte Dei pretiose.

Sixti, Felicissimi, Agapiti. — Salus autem; epist. Benedictus Deus; resp. Vindica Domine, ail. Sancti tui; evang. Ecce ego mitto vos ; offert. Gloriabuntur ; comm. Ego vos elegi.

In natali sancti Donati. — Lætabitur; coll. Deus qui es sanctorum tuorum ; epist. Justum deduxit; resp. Posuisti,

ail . Beatus vir qui timet; evang. Si quis venit acl me; offert. Gloria et honore ; comm. Posuisti Domine.

In natali sancti Cyriaci sociorumque ejus. — Timete Dominum; epist. Becàushomo ; resp. Timete Dominum, ail. Exultabunt sancti; evang. Nihil opertum ; offert. Lælamini in Domino; comm. Signet eos qui crediderint.

In vigilia sancti Laurentii martyris. — Dispersit dédit; evang. Si quis vult; offert. Oratio meci ; comm. Qui vidt venir e.

In die natali ejusdem. — Ad missam matutinalem, Confessioet pulchritudo, cum toto cantu suo; coll. Excita Domine in ecclesia tua spiritum ; epist. Beatus vir (178) qui inventus est ; evang. Nolite arbitrciri. Major missa canitur in cappis : Confessio ; epist. Qui parce séminal ; resp. Probasti Domine, ail. f. Levüa Laurentius, prosa Laurenti; evang. Nisi granum; offert. Confessio et pulchritudo ; comm. Qui mihi ministrat.

In natali sancti Tiburtii. — Missa matutinalis de saneto Taurino : introit. Sacerdotes Dei. ; coll. Dct quæsumus omnipotens Deu s ; epist. Plures facti sunt ; resp. Juravit Dominus, ail. Disposai; evang. Videte vigilate; offert. Veritas mea; comm. Beatus servus. Major missa de saneto Tiburtio : introit. Justus utpalma; epist. Gratins agere debemus ; resp. Justus ut palmci, ail. Justus ut palma ; evang. Si quis vult; offert. In virlute; comm. Amen dico vobis quod vos.

In natali sanetæ Radegundis. — Missa matutinalis de saneto Hippolyto sociisque ejus : introit. Justi epulentur ; epist. Dilectus Deo ; resp. Clamavcrunt, ail. Confitebuntur ; evang. Attendite a fermento ; offert. Anima nostra; comm. Dico autem vobis. Major missa de sancta Radegunde et canitur in albis; introit. Dilexisti ; coll. Exaudi nos Deus ; epist. Sapientia vincit; resp. Dilexisti , ail. Diffusa est, prosa Organicis; evang. Simile est regnum cœlorum thesauro ; offert. Filise regum; comm. Diffusa est.

In vigilia Assumptionis beatæ Mariæ. — Missa matutinalis de saneto Eusebio : introit. Os justi meditabitur ; post primam collectam sequuntur collectæ quæ soient dici privatis diebus ad magnam missam ; epist. Beatus vir qui inventas est ; resp. Os justi, ail. Inveni David; evang. Vigilate; offert. Desiderium animæ ; comm. Beatus servus. Major missa ita solemniter canitur sicut in vigilia Natalis Domini ; ecclesia tota paratur, phylacteria appenduntur, quinque luminaria ante altare et duo super altare ob honorem sanctuarii accenduntur; hebdomadarius in cappa régit chorum; sacerdos pretiosis induitur vestimentis. diaconus et subdiaconus dalmatica et tunica induuntur; qui cantant resp. vel alléluia, si in dominica evenerit, in cappis sunt; qui postquam cantaverint statim cum hebdomadario in medium chorum vadunt et ad finem missæ induti stant in medio chori, donec oratio de nona fuerit terminata. Introitus ad missam Salve saneta parens cum toto officio suo.

Ad vesperas, super psalmos ant. Sancta Maria; psalmi feriales dicuntur. Ad processionem, ant. Ascendit Christus, coll. Concède misericors Deus, quæ etiam dicitur diebus feriatis per hebdomadam ; hymnis omnium horarum additur versus Memento salutis. Ad matutinum canitur prosa super duodecimum responsorium, scilicet Gaude Maria; post evangelium dicitur coll. Veneranda, quæ et dicitur ad secundas vesperas ad processionem. Ad omnes processiones quæ fiuntpost vesperas dicuntur (179) responsoria per

ordinem. Missa matutinalis eadem est quæ et major; collecta est Concédé quæsumus omnipotens Deus ad beatæ Mariæ, quæ etiam dicitur per omnes octavas ad missam et ad laudes et ad tertiam et ad vesperas et ad processionem quotidie. Cantata tertia, vel ante tertiam si est dominica dies, paratur processio principaliter et incensato altari et sanctuario imponitur resp. Stirps Jesse et itur ad Sanctam Mariam ; versic. Exaltata est sancta Dei Genitrix ; sequitur collecta, præmissa salutatione, Veneranda nobis Domine; deinde eunte processione per claustrum cantatur qnt. Ascendit Christus super cœlos et ant. Anima mea, et si opus fuerit resp. Beala es Virgo ; ad Corpus sanctum non descenditur, nisi fuerit dominica dies : ad ingressum chori ant. Tota pulch.ru es ; tune pulsantur omnia signa. Missa solemniter canitur; præfatio Quia per incarnait ad utramque missam dicitur et in die octavarum. Ad magnam missam, introitus cum toto officio suo Gaudeamus; fînita missa pulsantur omnia signa in choro. In refectorio debent habere plenariam et festivam procurationem, quam debet providere præpositus de Valle. Ad mensam legitur sermo beati Ilieronymi presbyteri, cujus initium est Cogitis me o Paula et Eustochium ; ad collationem sermo qui ita incipit Fratres ccirissimi cum aliquid, et itur ad caritatem in refectorium. Per octavas leguntur alii sermones qui sunt de ipsa festivitate.

Octavæ istæ simplices sunt excepto quod duo majora signa de choro pulsantur ad matutinum et ad vesperas in classico, et ad laudes et ad horaS unum. Missa est quotidie de sancta Maria, et dicuntur ad primam septem psalmi cum letania diebus feriatis et officium mortuorum. Ilæc collecta Concédé quæsumus omnipotens Deus ad beatæ Mariæ dicitur semper ad missam, ad laudes, ad tertiam et ad vesperas per hebdomadam et in octavis similiter. Notandum vero quod si festum duodecim lectionum per has octavas evenerit, ad primos vesperos qui sunt de sancta Maria dicitur coll. Veneranda ; ad commemorationem quæ fit de sancta Maria post Benedicamus, dicitur coll. Concédé quæsumus omnipotens Deus ad beatæ Mariæ. Per hebdomadam diebus feriatis dicitur invitât. Laudemus Virginis natum ; ad nocturna et ad vesperas et ad Magnificat, ant. Ecce tu pulchra es et aliæ ; ad laudes, Assumpta est et aliæ; ad Benedictus, Beata Dei genitrix; ad horas, Optimam pcortem et aliæ. Per istas octavas, ad missam, quæ de sancta Maria est, introit. Salve sancta parens cum toto cantu suo; coll. Concédé quæsumus omnipotens Deus ad beatæ Mariæ ; epist. In omnibus requiem quæsivi; ail. Assumpta est. Ista duo evangelia Intravit Jésus in quoddam castellum et Extollens vocem quædam mulier leguntur alternatim, verbi gratia ut unum legatur uno die, aliud in altero, et sic ordo iste debet observari.

Dominica infra octavas. Invit. Venite adoremus, nec dicuntur ambrosiani quia non est aliquid de quo commode (180) fiei’en.t. In primo noct. ant. Ecce tu pulchra es ; in secundo, Sicut lilium ; ad cantica, Maria Virgo; ad laudes, Assumpta est ; ad Benedictus, Maria Virgo assumpta est ; ad horas, Assumpta est. Ad processionem ad Sanctam Mariam, b}. Félix, coll. Concédé misericors; per claustrum, Ascendit Christus. Anima mea, si opus fuerit ; ad ingressum chori, Beata es.

In natali sancti Arnulphi. — Octo lectiones sunt de ipso, quatuor de sancta Maria. Missa matutinalis est de

sancta Maria. Major missa de eo : introit. Sacerdotes lui; coll. Misericordiam tuam ; epist. Ecce sacerdos; resp. Ecce sacerdos, ail. Amavit eum ; evang. Qui vos audit; offert. lnveni David; comm. Fidelis servus.

In natali sancti Mammetis. — Missa matutinalis cle octavis sancti Laurentii ; introit. Probasti Domine ; epist. Qui parce seminat ; resp. Justus ut palma, ail. Levila La urentius ; offert. In virtute tua; comm. Qui vult venire. Major missa de sancto Mammete : introit. In virtute tua ; coll. Deus qui beatum Mammetem ; epist. Justus si morte ; resp. Domine prævenisti, ail. Lætabitur justus, prosa Adest nam que; evang. Nolite nrbitrari ; offert. Posuisti Domine ; comm. Magna est gloria.

In natali sancti Agapiti. — Missa matutinalis de eo : Lætabitur justus ; postprimam collectam dicuntur collectæ pro defunctis ; epist. Beat us vir qui in sapientia ; resp. Beatus vir qui timet, ail. Posuisti Domine ; evang. Si quis vult; offert. In virtute tua; comm. Magna est. Major missa de sancta Maria.

In natali sancti Philiberti. — Invitât. Confessorum regem. Ad secundos vesperos, in evangelio ant. Confessor Domini. Ad missam, introit. Os justi ; coll. Intercessio ; epist. Justus cor s uum; resp. Domine prævenisti, ail. Justus germinabit . prosa Organicis canamus ; evang. Dixit Simon Pctrus ; offert. Veritas mea ; comm. Amen dicovobis.

In octavis sanctæ Mariæ. — Ad vesperas, super psalmos ant. Sancta Maria ; ad Magnificat, Paradisi. Invitât. Venite ad or émus ; in primo noct. ant. Optimam partem et aliœ ; in secundo noct. Favus distillons et aliæ ; ad cantica, Maria virgo; ad laudes, ant. Assumpta est et aliæ ; ad Benedictus, Quæ est ista ; ad horas, antiphonæ de laudibus ; ad secundas vesperas, super psalmos ant. Optimam partem et aliæ; ad Magnificat, ant. Beata Dei; ad processionem in octavis sicut in die. Notandum quod in omnibus festis quæ habent octavas, dicuntur dominica infra octavas responsoria sicut in die et ur.a antiphona super quemlibet nocturnum ; psalmi non alii sunt quam feriales, scilicet Domine in virtute et alii, ad laudes, Dominus regnavit et alii. In octavis non dicuntur psalmi cum antiphonis et responsoriis sicut in festo. Aliqua forte excipiuntur in aliquibus festis ab istis duabus regulis supradictis. Missa matutinalis de sanctis Timotheo et Sympboriano : Salus autem ; epist. Reddidit Dominus ; resp. (181) Exulldbunt sancti, ail. Exaltare, evang. Elevatis; offert. Mirabilis Deus; comm. Ego vos elegi. Major missa de sancta Maria : prosa Area virga primæ [ma tris Evæ].

In natali sancti Bartholomæi apostoli. — Missa matutinalis de sancto Audoeno: introit. Sacerdotes Dei ; coll. Da quxsumus omnipotens; epist. Omnis pontifex ; resp. Ecce sacerdos, ail. Amavit eum; evang. Sint lumbivestri ; offert. Veritas mea ; comm. Beatus servus. Major missa de sancto : introit. Mihi autem; coll. Omnipotens sempiterne Deus qui hujus diei; epist. Benedictus Deus; resp. Nimis honorali sunt, ail. Non vos me elegistis, prosa Clare sanctorum ; evang. Facta est contentio ; offert. Mihi autem; comm. Vos qui secuti estis me.

Genesii martyris. — Justus non conturbabitur ; epist. Benedictus Deus; resp. Justus non conturbabitur, ail. Justus germinabit; offert. Gloria et honore; comm. Multitudo languentium.

In natali sancti Augustini. — Missa matutinalis de sancto Ilermete : introit. Lætabitur justus ; coll. Deus qui beatum Hermetem ; epist. Beatus vir qui inventus est ; resp. Domine prævenisti, ail. Beatus vir qui timet ; evang. Si quis vult ; offert Desiderium animæ ; comm. Quis vult venire. Major missa de sancto Augustino : introit. In medio ecclesiæ ; coll. Adesto Domine supplicationibus nostris ; epist. Optavi et datas esi; resp. Os justi, ail. Iste est qui ante; evang. Vos estis sal lerræ ; offert. Justus ut palma; comm. Fidelis servus.

In decollatione sancti Johannis Baptistæ. — Ad vesperas, hymnus Deus tuorum; in primo noct. hymnus Martyr Dei ; ad laudes et ad secundos vesperos, lyymnus Non fuit vasli. Psalmi sicut de uno martyre; capitula dicuntur sicut in Natali ejusdem. Missa matutinalis est de sancta Sabina : introit. Cognovi Domine ; epist. Domine Deus; resp. Dileristi justitiam, ail. Diffusa est gratia; evang. Simile est regnum cœlorum ; offert. Filiæ regum ; comm. Principes persecuti sunt me. Major missa est de sancto Johanne et canitur in albis : introit. De ventre matris ; epist. Sancti ludïbria ; resp. Priusquam te formarem, ail. Inter natos mulierum ; evang. Misit Herodes; offert. Posuisti ; comm. Tu puer.

Felicis et Adaucti. — Sapienliam sanctorum; epist. Jus I or um animæ ; resp. Exullabunt sancti, ail. Sancti et justi; evang. Ecce ego mitto vos ; offert. Lætamini in Domino ; comm. Quod dico vobis in tenebris.

In natali sancti Egidii abbatis. — Missa matutinalis de sancto Prisco : introit. Gloria et honore ; coll. Omnipolens sempiterne Deus fortitudo ; epist. Beatus homo ; resp. Posuisti, ail. Justus non conturbabitur ; evang. Nisi granum frumenti; offert. In virtute tua; comm. Qui mihi ministrat. Major missa de sancto Egidio : introit. Os justi; coll. Intercessio; epist. Justus cor suum ; resp. Domine prævenisti, ail. (182) Justus germinabit ; evang. Dixit Petrus ad Jesum; offert. Veritas mea ; comm. Amen dico vobis.

In Ordinatione sancti Gregorii. — Ad vesperas, capitulum Dédit Dominus confessionem (capitula et alia et orationes ad horas require in natali ejus) , resp. ad vesperas Videns Romæ. Hymnus hoc modo dicitur : Iste confessor Domini saerntus Sobrius, etc. In tertio noct. resp. Ilic in annis et alia quæ sequuntur; ad Benedictus, ant. Gloriam tibi agimus; cetera omnia tam in antiphonis quam in responsoriis et in aliis dicuntur ut in natali ejus. Missa matutinalis de sancto Remaclo : introit Statuit ei ; coll. Da quæsumus omnipotens; epist. Omnis pontifex ; resp. Ecce sacerdos, ail. Disposai; evang. Vigilate ; offert. Inveni David; comm. Beatus servus. Major missa de sancto Gregorio : introit. Sacerdotes Dei ; resp. Juravit Dominus, ail. Iste est qui ante Deum ; offert. Veritas mea; comm. Fidelis servus.

In natali sancti Marcelli. — Introit. In virtute tua ; coll. Prfosla quæsumus omnipotens ; epist. Beatus vir qui in sapientia ; resp. Justus lit palma, ail. Justus non conlurbabitur; evang. Si quis vult ; offert. Gloria et honore ; comm. Qui vult venire.

In Nativitate beatæ Mariæ. — Omnia solemniter fiunt sicut in Ascensione Domini, et notandum quod processio fit. Ad vesperas ant. Sancta Maria, resp. Solem justitiæ , coll. Supplicationem, quæ etiam dicitur post evangelium

de nocle et acl processionem post laudes et ad omnes processiones quæ fiunt per octavas. Tamen si festum duodecim lectionum evenerit per octavas, ad primos vesperos qui sunt de sancta Maria dicitur coll. Supplicationem ; ad commemorationem quæ fit de sancta Maria post vesperas illius sancti dicitur coll. Famulis. Ad processionem quæ fit post vesperas, si est de sancta Maria, dicitur coll. Famulorum tuomm. Ad laudes et ad vesperas, resp. Ave Maria et per octavas omnes. Missa matutinalis de sancto Adriano : introit. Lætabitur ; epist. Justus si morte; resp. Gloria et honore; ail. Justus non conturbabitur ; evang. Si quis venit ad me ; offert. Gloria et honore ; comm. Posuisti Domine. Post tertiam, ad processionem ad Sanctam Mariam ant. Tota pulchrci es ; per claustrum, resp. Stirps Jesse; ad ingressum chori, Solem justitiæ. Major missa solemniter canitur : introitus Gaudeamus cum toto officio suo, præfatio Quia per incarnati. Finita missa omnia signa in choro pulsantur. Ad mensam legitur sermo Fulberti Carnotensis episcopi qui ita incipit : Approbatæ consuetudinis et pœnitentia Theophili ; ad collationem legitur sermo Adest nobis dilectissimi. Ad vesperas, super psalmos antiphonæ Gloriosæ. Cum jocunditate. Nativitas est. Félix namque. Hæc collecta Famulis tuis dicitur hodie et per totam hebdomadam ad laudes, ad inissam, ad tertiam et ad vesperas. Diebus duodecim lectionum dicuntur responsoria ad processionem per ordinem; diebus vero privatis dicitur Fundata cum una antiphonarum de nocturno, quæ similitcr dicuntur per ordinem, et quamvis octavæ simpliciter fiant, tamen processio semper vadit ad ejus altare. Per octavas, invitatorium Laudemus Virginis natum ; ad nocturna et ad vesperas, ant. Gloriosæ et aliæ; ad laudes (183) et ad Benedictus, Nativitas est et aliæ; ad horas, Optimam partem et aliæ, exceptis quatuor ultimis. Per octavas dicuntur [eædem] colleetæ quæ per octavas Assumptionis beatæ Mariæ. [Missa matutinalis] ad minus altare canitur. [Dominica infra octavas] invitât. Nativitas est ; in primo noct. ant. Gloriosæ; in secundo, Cum jocunditate ; in tertio Hæc est regina ; ad laudes, Nativitas est, ad Benedictus, Multæ virgines ; ad boras, antiphonæ de laudibus. Missa matutinalis ad altare sanctæ Mariæ canitur. Ad processionem per claustrum resp. Hodie et de aliis quantum opus fuerit; ad ingressum chori, Solem justitiæ; ad processionem post primos vesperos, Ad '■ nutum Domini ; ad processionem in nocte Stirps.

Gorgonii martyris. — Octo sunt lectiones de ipso, quatuor de sancta Maria. Ad majorent missam, introit. Gloria et honore; epist. Beatus vir qui in sapientia ; resp. Posuisti Domine, ail. Beatus vir qui timet ; evang. Nisi granum frumenti ; offert. Posuisti Domine; comm. Magna est.

Proti et Hyacinthi. — Introit. Judicant sancti ; epist. Audivi vocem; resp. Justorum animæ, ail. Mirabilis Deus ; evang. Cum persequentur vos; offert. Gloriabunlur ; comm. Anima nostra.

In exaltatione sanctæ Crucis. — Missa matutinalis êst de sanctis Cornelio et Cypriano : introit. Sacerdotes Dei; epist. Expectatio; resp. Timete Dominum, ail. Vindica Domine; evang. Nihil opertum; offert. Lætamini; comm. Justorum animæ. Post missam matutinalem, omnibus revestitis canitur tertia; qua cantata, cantor accipiens crucem auream super altare præparatam a thesaurario et coopertam mundo linteamine venit ad gradum presbyterii,

et discooperla cruce imponit ant. Ecce ligum crucis, et petunt omnes veniam super genua; tune veniunt omnes, sacerdos primus et alii secundum ordines suos, adorare crucem ; intérim cantantur antiphonæ O crux splendidior, 0 crux viride lignum et de aliis quantum opus fuerit ; et adorata cruce ab omnibus in choro et extra chorum, cantor ponit eam in baculo et elevata ea incipit ant. Super omnia ligna cedrorum et collocat eam super altare. Finita antiphona pulsantur omnia signa in choro, et indutis omnibus cappis canitur missa solemniter, quinque cereis ante altare ardentibus. Cantata missa omnia signa de choro pulsantur. Officium ad missam : introit. Nos auiem gloriari oportet; epist. Christus foetus est ; resp. Christus factus est, ail. Nos autem, prosa Laudes crucis, ail. Dulce lignum; evang. Nunc judicium; offert. Protégé Domine; præfatio Qui salutem humani generis ; comm. Redemptor mundi. Finita missa omnia signa pulsantur in choro. In hujusmodi festivitatibus très cerei ardent ante altare ad omnes horas, et de collatione itur in refectorium ad caritatem.

In natali sancti Apri. — Missa matutinalis de sancto Nicomede : introit. Lætabitur justus ; epist. Beatus vir qui in sapientia ; resp. Posuisti Domine, ail. Justus germinabit; evang. Nihil opertum ; offert. Gloria et honore; comm. Qui vult venir e. Major missa (184) de sancto Apro : introit. Sacerdotes Dei; coll. Da quæsumus omnipotens ; epist. Ecce sacerdos ; resp. Amavit cum ; evang. Sint lumbi ; offert. lnveni David; comm. Beatus servus.

Euphemiæ virginis. — Post primam collectam sequitur collecta de sancta Lucia et Geminiano. Introit. Vultum luum ; epist. Qui glorialur ; resp. Propter veritatem, ail. Specie tua; evang. Simile est regnum ccelorum thesauro ; offert. Offerentur; comm. Simile est regnum ccelorum.

In natali beati Lamberti. — Introit. Lætabitur; coll. Deus qui nos annua ; epist. Justum deduxit ; resp. Posuisti, ail. Beatus vir qui suffert; evang. Si cpiis vult; offert. In virtute tua; comm. Magna est.

In natali sancti Sequani. — Introit. Justus non conturbabitur; coll. Intercessio ; epist. Beatus vir qui in sapientia; resp. Justus utpalma, ail. Justus germinabit ; evang. Nemo ciccendit lucernam; offert. Veritas meci ; comm. Beatus servus.

In vigilia sancti Mathæi apostoli. — Osjusti meditabitur ; epist. Simili/ udo ; resp. Beatus vir qui timet, ail. Non vos me elegistis, prosa Stans a longe ; evang. Cum transiret Jésus ; offert. Posuisti Domine; comm. Magna est gloria.

In festivitate sanctorum Mauritii sociorumque ejus. — Omnia ita solemniter fiunt sicut in Ascensione Domini, excepto quod processio non fit; ecclesia tota in directum paratur; sanctuarium super altare ponitur. In natali sancti Mauritii, ad vesperas, super psalmos ant. Sanctum est; hymni et psalmi ut in natali plurimorum martyrum ; processio quæ post vesperas et post laudes solet fieri non est hodie nec per octavas de ista festivitate, sed est de sancta Maria vel de aliqua proprietate. Hæc collecta Deus qui es omnium- sanctorum hodie tantummodo dicitur et in die octavarum. Officium ad missam : Gaudeamus omnes in Domino ; epist. Respondens unus; resp. Gloriosus Deus, ail. Justi epulentur : illi qui cantant alléluia stant ad gradum presbyterii donec illi qui regunt chorum cantaverint primum versum de prosa Alludat lætus ordo psallens ; finito

versu isto reincipiunt ail., Car mina concrepans ; evang. Ecce ego milto ; offert. Lætamini in Domino ; comm. Gaucletejusti. Finita missa omnia signa in choro pulsantur. In refectorio plenariamprocurationem debenthabere et festivam, quam debet facere prior Saxifontis. Ad mensam legitur passio sanctorum martyrum; ad collationem dicitur sermo qui ita incipit : Sacra hcec hodierna, et itur ad caritatem in refectorium. — Per octavas quilibet dies habet suam propriam collectam quæ dicitur ad laudes, ad tertiam et ad vesperas. Per hebdomadam, super psalmos ad nocturna et ad horas antiphona Quanta excolendas est et aliæ, nisi sit psalmus ad primam vel vesperas qui habeat antiphonam propriam de communi ; ad laudes et ad Benedictus, antiphonæ de tempore. Prima die ad missam : Sancti tui Domine benedicunt ; coll. Da quæsumus omnipotens Deus; epist. In omnibus tribulationem ; resp. Confitebuntur cœli, ail. Sancti tui Domine ftorebunt; evang. (185) Nolite arbilrari; offert. Mirabilis Deus ; comm. Justorum animx. — Secunda die, introït. Ecce oculi ; coll. Semper nos Domine martyrum ; epist. Rememoramini ; resp. Clamaverunt j usti; ail. Confitebuntur ; evang. Accesserunt ad Jesvm pharisæi; offert. Exultabunt sancti; comm. Posueruni. — Tertia die, introit. Clamaverunt j usti ; coll. Deus qui nos nnnua; epist. Expectatio justorum ; resp. Exultabunt, ail. Sancti tui; evang. Videns turbas Jésus ; offert. Confitebuntur; comm. Et si coram. — [Quarta die...] — Quinta die, introit. Salus autem; coll. Sanctorum martyrum; epist. Reddidit Deus ; resp. Vindica Domine, ail. Exultabunt ; evang. Attendite a fermento ; offert. Gloriabuntur ; comm. Dico autem vobis. — Dominica infra octavas, invit. Mirabilem Deum; in primo noct. ant. Quanta excolendus; in secundo, Ii sunt viri ; in tertio, In sanctorum ; ad laudes, Sanctus Mauritius, ad Benedictus, Sancta legio ; ad horas, antiphonæ de laudibus. — In octavis, introitus Intret in conspectu, et totum officium sicut in die, sine prosa.

In natali sanctorum martyrum Andochii, Thyrsi et Felicis. — Missa matutinalis de sancto Mauritio : introit. Sapientiam sanctorum ; coll. Semper nos Domine; epist. Reddidit Deus; resp. Clamaverunt, ail. Vindica Domine; evang. Cum audieritis; offert. Gloriabuntur ; comm. Anima nostra. Major missa de sanctis martyribus : introit. Intret in conspectu tuo ; coll. Deus qui nos concedis; epist. Sancti perfidem; resp. Justorum animses ail. Te martyrum, prosa Agone triumphali; evang. Attendite a fermento; offert. Mirabilis Deus ; comm. Ego vos elegi.

In natali sanctorum Cosmæ et Damiani. — Sapientiam sanctorum; epist. Justi in perpetuum ; resp. Clamaverunt, ail. Exultabunt sancti ; evang. Hæc mando vobis; offert. Gloriabuntur ; comm. Posuerunt mortalia.

Festivitas sancti Michaelis in cappis est : presbyterium cortinis et palliis paratur; altare textis argenteis ornatur. Officium ad missam eodem die Bénédicité Dominum omnes angeli ejus cum toto officio suo. In ista festivitate fit quiddam dignum memoria et imitatione : finito evangelio unus diaconus, de nutu cantoris, indutus alba, stola e^ dalmatica venit in chorum cum illo similiter revestito qui legit evangelium, et utroque eorum tenente thuribulum in manu sua, dominus abbas si fuerit vel cantor infundit largiter

(1) La fête de la Relevation de saint Bénigne — 19 octobre — n’a été instituée qu’après 1288. Si elle est mentionnée dans cette recension des coutumes, antérieure à 1288, c’est qu’une addition faite sur le

de thure in utroque thuribulo, ut, cum canitur de offerenda Et ascendit fumus aromatum, abundantius ascendat fumus thymiamatis in altum ; finita offerenda unus ex illis diaconibus stat a dextris altaris et alter a sinistris, incensant altare contra se invicem thuribula librantes et cantantes versum In conspectu angelorum ; finito isto primo versu, statim i psi diaconi vadunt a dextris et a sinistris incensantes omnia altaria, duobus conversis eos (186) se^ quentibus cum acerris thure ornatis, intérim conventu cantante eumdem versum In conspectu angelorum, cum Bénédicité omnes angeli Domini. Finita missa omnia signa in choro pulsantur. In refectorio plenariam procurationem et solemnem debenthabere, quam debentpersolvere et providere illi quitenentobedientias de Dineto et deEschiriaco. Ad mensam legitur dedicatio sancti Michaelis facta in monte Gargano; ad collationem fit caritas in refectorio.

In natali sancti Ilieronymi. — Introit. In medio ecclesiæ; coll. Sancti nos Domine Hieronymi ; epist. Optavi et datus est mihi sensus ; resp. Os justi, ail. I lie est qui ante Deum; evang. Vos estis s al terne ; offert. Justus utpalma; comm. Beat us servus.

In natali sancti Remigii episcopi. — Introit. Statuit; coll. Da quæsumus omnipotens; epist. Justum deduxil Dominus; resp. Juravit, ail. Amavit; evang. Homo quidam peregre ; offert. Inveni David; comm. Domine quinque talenta.

In natali sancti Leodegarii episcopi. — Introit. Invirtute tua; coll. Deus qui nos beati; epist. Justum deduxit Dominus; resp. Justus ut pnlma, ail. Posuisti Domine; evang. Si quis venit ad me; offert. Gloria et honore; comm. Posuisti Domine.

In natali sancti Francisci. — Introit. Os justi; epist. Beatus vir qui inventas est ; resp. Os justi, ail. Disposui; evang. Nemo accendit lucernam ; offert. Desiderium animæ; comm. Beatus servus.

In natali sanctæ Fidis. — Introit. Loquebar ; coll. Deus qui inter cetera; epist. Dominus Deus exaltasli; resp. Specietua, ail. Adducentur ; evang. Simile est regnum ccelorum decem virginibus ; offert. Offerentur ; comm. Quinque prudentes.

Marci papæ. — Sacerdotes Dei; epist. Plurcs facti sunt s acerdotes ; resp. Inveni David, ail. Amavit eum Dominus; evang. Homo quidam peregre ; offert. Veritas mea ; comm. Beatus servus.

In natali sancti Dionysii. — Introit. Intret in conspectu; coll. Deus qui hanc diem ; epist. Justi in perpetuum ; resp. Gloriosus Deus, ail. Sancti tui; evang. Cum audieritis; offert. Lætamini; comm. Posuerunt.

In natali sancti Callixti papæ. — Introit. Gloria et honore ; coll. Deus qui nos conspicis ; epist. Justus si morte; resp. Justus non conturbabitur, ail. Justus ut palma ; evang. Vigilate; offert. In virtute ; comm. Magna est.

In natali sancti Lucæ evangelistæ. — Introit. ln medio ecclesiæ; coll. Interveniat pro nobis ; epist. Scitis gratiam Domini; resp. Nimis honorai i sunt, ail. Primus ad Sion; evang. Designavit Dominus Jésus ; offert. In omnem terram ; comm. Ego vos elegi.

Festum Relevationis sancti Benigni est duplex et fit solemniter cum processione et celebratur capituluin generale eodem die ; fit sermo in capitulo (1).

manuscrit original a été liée par les transcripteurs au texte primitif. Ainsi s’expliquent encore la mention de la Fête-Dieu et, page 210 du manuscrit, celle du rite de l’élévation à la messe.

In natali sancti Valerii. — Lætabitur justus ; coll. Præsta quæsumus omnipotent ; epist. Becitus vir qui inventas est ; resp. Becitus vir qui timet, ali. Posuisti; evang. Si (187) quis vult ; offert. In virilité ; comm. Qui vull venir e.

In natali sanctorum Crispini et Crispiani. — Introit. Salus autem ; coll. Deusquinos concedis ; epist. Linguasapientium; resp. Vindica Domine, ail. Gaudelejusti ; evang. Elevatis Jésus; offert. Exultabunt sancti; comm. Beati mundo corde.

In natali sancti Florentii. — Missa matutinalis de eo est: introit. Gloria et honore ; coll. Præsta quæsumus, post quam sequuntur collectée pro defunctis; epist. Bealus vir qui in sapientia; resp. Justus non conturbabitur, ail. Beat us vir qui timet ; evang. Nolite arbitrari; offert. Justus utpalma; comm. Posuisti.

In vigilia apostolorum Simonis et Judee. — Introit. Intret in conspectu; epist. Juslorum animæ; resp. Vindica Domine, si in dominica evenerit ail. Per manus : evang. Ego sum vitis vera; offert. Exultabunt sancti ; comm. Juslorum animæ.

In natali eorumdem. — Mihi autem; epist. Exurgentes principes ; resp. Nimis lionorati sunt, ail. Non vos me elcgislis, prosa Clare sanctorum; evang. Hoc mando vobis ; offert. In omnem terram; comm. Fos qui secuti estis me.

LXXXII. — De vigilia [et festivitate] omnium sanctorum, [et de ceteris festivitatibus novembris].

Missa matutinalis est de sancto Quintino : introit. Justus ut palma; coll. Præsta quæsumus, post quam dicuntur collectæ quæ soient dici quotidie ad magnam missam ; epist. Nemo militans; resp. Gloria et honore, ail. Justus non conturbabitur ; evang. Nihil opertum; offert. In virtute; comm. Posuisti.

Eodem die ecclesia tota paratur, quia festum Omnium Sanctorum apud nos inter quinque præcipuas festivitates numeratur, non tam sui causa quam kmore beatissimi Benigni ; phylacteria appenduntur ; altare post sextam intégré paratur et paratum cooperitur usque ad vesperas ; ad orationem quæ fit ante missam super formas nemo prosternitur ; infantes revestiuntur ; quinque luminaria [de candelabro] et duo super [altare] accenduntur; très conversi revestiuntur; ante missam omnia signa pulsantur ; chorus ab hebdomadario in cappa regitur ; sacerdos cum solemnibus indumentis cantat missam : subdiaconus cum tunica epistolam, diaconus vero cum dalmatica legit evangelium ; qui cantant responsorium et qui alléluia, si dominica fuerit, cappis induuntur; qui ubi cantaverint cum hebdomadario in chori medium vadunt; ad canonem missæ nullus prosternitur super formas. Introit. ad missam Timete Dominum ; epist. Ecce ego Johannes ; resp. Exultabunt, ail. Sancti et justi in Domino ; evang. Amen dico vobis quia plorabitis; offert. Exultabunt; comm. Beati mundo. Ad finem missæ pulsatur nona. Illi qui sunt in medio choro non recedunt hinc donec oratio nonæ terminetur. Cantata nona eunt in refectorium; ibi debent omnes tabulée esse coopertæ ; generalem refectionem debent habere. Ad mensam legitur passio sancti Quintini. Ab hac die usque in capite jejunii Quadragesimæ non fit

mandatum trium pauperum; præbendæ tamen quotidie dantur.

Ad vesperas omnia signa (188) bina et bina pulsantur, ad ultimum vero omnia in simul; septem cerei in candelabro et duo super altare accenduntur. Omnium antiphonarum finales melodiæ dicuntur ; antiphona de evangelio ter repetitur ; preces illæ quæ soient dici quotidie, scilicet Ego dixi Domine miserere mci non dicuntur ipsa die ad vesperas nec in crastino ad laudes et vesperas, sed illæ quæ notantur in collectario, quæ sunt Post partum virgo et aliæ. Post Benedicamus fit commemoratio de sancto Benigno cum anl. Alrni Benigni, f. et collecta, præmissa salutatione ; postea de sancto Cæsario et de sancta Cruce, de pace et completum est.

Præterea sciendum est quod si festum Omnium Sanctorum in sexta feria evenerit, quia mandatum quod fit in capitulo qualibet hebdomada, non posset fieri competenter quinta feria præcedenti ratione vigiliæ, nec sabbato subsequenti propter festum Sancti Benigni, fit dictum mandatum in quarta feria præcedenti. Post completorium major secretarius susceptis secum duobus sociis non quibuslibet sed in quibus nil levitatis sit, omnium fratrum lectos circat, non solum in dormitorio, sed etiam ubicumque aliquem jacere cognoverit; et is quidem qui laternam portât præcedit eum, qui aquam benedictam aspergit post eum ; secretarius vero cum thuribulo in ultimo sequitur.

Ante matutinum omnia signa in simul pulsantur; postea, dum quindecim psalmi cantantur, duo et duo; ad ultimum vero simul. Viginti quinque cerei in ciborio et très ante altare et quatuor in retrochoro accenduntur; unus cereus in laterna ante capitulum et lumen in lavatorio ardet. Ad lectionemtertiam persingulos nocturnos, præeuntesconsa, unus saeerdotum quevn secretarius monuerit, incensato altari cum cappa, incensat et chorum ; qui positurus incensum in thuribulo non vadit tune ante abbatem sed ipsemet ponit extra chorum. Ante evangelii pronuntiationem vel ante nonam lectionem omnia luminaria accenduntur quæ usque non accensa restabant. Responsorium octavum et duodecimum a capite usque in finem reincipitur : ad laudes fit commemoratio de sancto Benigno cum ant. O Bénigne et collecta, præmissa salutatione; postea .de sancto Cæsario et de sancta Cruce. Eunt in dormitorium.

Missa matutinalis canitur ad altare sancti Benigni et est de sancto Benigno cum toto officio suo ; prima collecta de ipso, secunda de omnibus sanctis, tertia de sancto Cæsario. Cantata tertia, vel ante tertiam si fuerit dominica, paratur processio sicut in præcipuis festivitatibus, et incensato ab abbate vel hebdomadario sacerdote altari et sanctuario imponit cantor resp. Stirps Jesse, et vadit processio ad Sanctam Mariam ; finito responsorio dicit abbas f. Post partum et collectam cum salutatione; post hoc, dum vadit processio per claustrum, canitur resp. Concédé nobis Deus quæsumus cum versu; quando autem veniunt in vestibulo ecclesiæ incipitur resp. Insignis (189) confcssor, et descendunt ad Corpus sanctum, ibique nutu cantoris quinque vel sex de melioribus cantoribus in medio choro cantant versum O quis odor suavitcitis ; intérim domnus abbas vadit ad altare et incensato altari finitoque responsorio dicit f. Ora pro nobis beate Benigne et collectam cum salutatione Omnipotens sempüerne Deus

qui hune diem nohis; acl ingressum chori canitur resp. Laudem dicite. Quo finito et pulsatis omnibus signis et omnibus cappis indutis, canitur missa solemniter. Officium ad missam : Gaudeamus omnes in Domino ; post collectam de omnibus sanctis dicitur collecta de sancto Benigno Omnipotens sempiterne Deus qui hune diem; epist. Ecce ego Johannes; resp. Timete Dominum, ail. Judicabunt sancti, neumaprosa Christo inclito candida ; evang. Videns turbas; offert. Lætamini in Domino; comm. Gaudete justi. Finita missa omnia signa de choro pulsantur. In refectorio festivam et plenariam procurationem et pigmentum debent habere. Ad mensam leguntur passiones sanctorum martyrum Cæsarii et Marcellini Parisiensis episcopi. Ab hac die et deinceps canitur nona diebus dominicis immédiate post gratias et hoc tenetur usque in festo Ypapanti Domini.

Ad vesperas omnia eo ordine fiunt quo de superioribus vesperis dictum est; finito Benedicamus statim incepto resp. Sancte Benigne, vadit processio ad altare sancti Benigni; abbas cum iis qui in cappis sunt post infantes vadit; qui primi vadunt, ut finito responsorio cantent versum O sancte Benigne cum aliis quos cantor monuerit; quo dicto et adjuncto Gloria Patri reditur in chorum; post hæc finita repetitione dicit unus puerorum f. Magna est gloria; intérim illi duo sacerdotes in cappis portantes acerras in manibus, sequentibus conversis, veniunt ante abbatem posituri incensum in thuribulis, et incepta ab abbate ant. Ave pater gloriose, canitur Magnificat, ad cujus inceptionem vadit abbas cum sociis suis ad altare. et adoletur incensum cum duobus thuribulis; inde revertuntur in locum suum et, incensato abbate a duobus sociis suis, reddunt. juvenibus thuribula ut circumferant ea per chorum. Finito cantico cum antiphona, cujus finalis melodia tune nequaquam dicitur, dicit abbas cum salutatione collectam Omnipotens sempiterne Deus qui hune diem; post hæc fit mentio de sancta Cruce. Ad collationem legitur sermo qui ita incipit : Solemnitas omnium sanctorum, et itur ad caritatem in refectorium.

De sancto Benigno. — In crastinum Omnium Sanctorum fit festum sancti Benigni eo ordine et eodein modo quo superius dictum est de festo Omnium Sanctorum. Missa matutinalis canitur ad Corpus sanctum et est de sancto Benigno (190) cum toto officio suo; una tantum collecta dicitur; alléluia Lætabitur justus. Cantata missa, vel ante missam si fuerit dominica dies, paratur processio sicut de hesterna festivitate dictum est, et incensato altari et sanctuario vadit processio ad Sanctam Mariam cum ant. Tota pulchra es; statim ex.it processio per claustrum, imposito resp. Solemnitas liodiernæ festivitatis : postea canitur resp. Sanctus Benignus et de aliis quantum opus fuerit; ut autem veniunt in vestibule ecclesiæ, imponit cantor resp. Sanctus Benignus et descendunt ad Corpus sanctum, ibique nutu cantoris sex de melioribus cantoribus cantant versum, sine Gloria, Sancta ilia anima : intérim abbas incensat altare et finita repetitione responsorii dicit jk Ora pro nobis sancte Benigne et collectam cum salutatione Omnipotens sempiterne Deus qui hune diem. ; ad ingressum chori ant. Insignis confessor. Tune pulsantur omnia signa et canitur missa solemniter. Hoc modo dicuntur responsoria dominica infra octavas, vel in octava si in dominica evenerit, excepto quod aliud responsorium [dicitur] ad

Corpus sanctum. Post finem missee data benedictione de brachio sancti Benigni , pulsantur omnia signa in choro. In refectorio ita plenariam et festivam procurationem debent habere, sicut de festo Omnium Sanctorum dictum est. Ad mensam legitur passio beatissimi Benigni. Ad vesperas fiunt omnia eo ordine quo supra diximus. Cantatis vesperis pulsantur omnia signa pro cunctis fidelibus defunctis ; et cantantur vesperse defunctorum, ardentibus quinque cereis in candelabro ; qui similiter debent ardere ad officium mortuorum et ad missam. Ad vesperas et ad officium quod fit in crastino post nocturnos et ad missam una tantum collecta dicitur, id est Fidelium Deus, quam solam dicunt etiam fratres qui privatim cantant. Finitis vesperis vadit processio ad Sanctam Mariam. Ad collationem legitur de sermone illo qui superiori die inceptus est et in loco illo incipitur ubi dicitur Inter fortissimos athletarum Chrisli emicat almus martyr Benignus, et itur de collatione ad caritatem in refectorium.

Sciendum tamen quod si repetitio festivitatis sancti Benigni in sabbato contigerit, quia in dominica quæ sequitur non posset fieri officium [mortuorum] nec cantari missa, omnia ilia quæ diximus debere fieri in die ipsius repetitæ festivitatis, differentur usque in dominicain, ettune eo modo fient omnia quo superius diximus.

Per octavas sancti Benigni ad nocturnos et ad vesperas ant. Chrisli miles et aliæ ; ad laudes et ad Benedictus ant. Inter choruscos et aliæ ; ad horas, Sancte Benigne et aliæ, et si ad primam vel ad vesperas eveniat psalmus qui habeat propriam antiphonam de communi, ilia antiphona de communi nunquam dicitur per istas octavas, sed semper de sancto Benigno. Per hebdomadam, diebus feriatis, dicitur quotidie ad vesperas hymnus Jam simplex anima; in primo nocturno, hymnus Benignüate spiritus ; ad laudes, hymnus Ave pater. Nulla processio fit per octavas sancti Benigni de ipso diebus feriatis. Antiphona quarta de laudibus nunquam dicitur per hebdomadam nisi super proprium (191) psalmum, scilicet Bénédicité omnia opéra. Istud responsorium Solemnitatem non dicitur per hebdomadam diebus pnvatis. Matutina pulsantur cum duobus grossis signis. In crastinum sancti Benigni incipit fieri officium mortuorum de nocte usque ad Septuagesimam et dicuntur semper omnes orationes mortuorum et omnes antiphonæ super psalmos usque ad Septuagesimam. Et si in præcedenti die festum duodecim lectionum fuerit, hic incipit dici diebus feriatis hymnus Christe qui lux es usque in Cœna Domini. Similiter incipiunt dici diebus feriatis très lectiones et tria responsoria usque ad octavas Pentecostes, et puer semper dicit invitatorium. Ezechiel ponitur ad legendum in refectorio, Daniel ponitur ad legendum in ecclesia et alii duodecim prophetæ de quibus incipiunt fieri multum prolixæ lectiones, ad quas si evenerit hoc tempore festum trium lectionum vel octavæ aguntur, responsoria tantum de festo dicuntur, nam lectiones sunt de prophetis. Et sciendum quod cantoris est providere ut ante dominicain primam Adventus Domini finiantur; si in ecclesia eosnon posse legi prospexerit, faciet eos vicissim tam in ecclesia quam in refectorio legi ut ubi finierit in ecclesia incipiat in refectorio et e converso.

Prima die post festum sancti Benigni. — Introit. ad missam Gloria et honore; coll. Sanctus Domine Benignus martyr; epist. Dilectus a Deo ; resp. Posuisti Domine, ail.

Beatus vir qui suffert; evang. Nisi granurn frumenti ; offert. Justus ut palma; comm. Qui mihi ministrat.

Die secunda. — Introït. Justus ut palma ; coll. Beati Benigni nos Domine; epist. Fratres gratias agere dëbemus Deo ; resp. Beatus vir qui timet, ail. Lætabitur; evang. Ponite in cordibus vestris; offert; Gloria et honore ; comm. Posuisli Domine.

Die tertia. — Introit. Lcetabilur justus; coll. Deus qui nos beati Benigni ; epist. Justum dcduxil ; resp. Justus non conturbabitur, ail. Posuisti; evang. Si quis vult post me venir é; offert. Invirtute ; comm. Qui vult vendre.

Die quarta. — Justus non conturbabitur ; coll. Sancti martyris Benigni; epist. Homo ; resp. Gloria et honore, ail. Justus germinabit ; evang. Nolile arbitrari ; offert. Desiderium animse; comm. Magna est.

Die quinta. — Introit. Probasti Domine cor meum; coll. Lætetur ecclesia tua Deus ; epist. Nemo militans Deo ; resp. Probasti Domine cor meum, ail. Beatus vir quiiimel; evang. Si quisvenit ad me; offert. Gloria et honore; comm. Lætabitur justus.

Dominica infra octavas. — Invitatorium Martyris egregii; ad horas dicuntur antiphonæ de laudibus, scilicet Inter cliorusros et aliæ. In octavis antiphonæ super psalmos ad vesperas Almi Benigni, resp. Sancte Benigne, f. O sancte ; ad Magnificat ant. Ave Pater, coll. Omnipotens sempiterne. Ad processionem post vesperas resp. Laudemus, post laudes Sanctus Benignus cum fuisset. Ad cantica ant. Facta sunt. Cetera omnia sicut in festo dicuntur. Sacerdos incensat post vesperas et post laudes altare sancti Benigni in cappa.

In natali sancti Vigoris. — Si (192) evenerit die lunæ, fiet ejus officium dominica præcedente. Ad vesperas, super psalmos ant. Amavit; psalmi feriales dicuntur ; resp. Sancte Vigor Christi, f. O sancte Vigor ; ad Magnificat ant. Ave pater ; ad secundas vesperas dicitur Conf essor Domini. Responsorium duodecimum Sint lumbi. Processio post laudes et post vesperas non est de ista festivitate, sed est de sancta Maria vel de aliqua proprietate, si evenerit. Cetera omnia fiunt sicut de uno confessore episcopo. Introitus ad missam Staluit ei; coll. Da quæsumus omnipotens ; epist. Justum deduxit; resp. Inveni David, ail. Juravit; prosa Rex regum ; evang. Homo quidam peregre ; offert. Justus ut palma; comm. Domine quinque.

In octavis sancti Benigni. — Missa matutinalis canitur ad Corpus sanctum et est de Quatuor Coronatis : introit. Intret in conspectu ; epist. Scimus quoniam diligentibus ; resp. Vindica Domine; ail. Exultabunl ; evang. Cum audieritis; offert. Anima nostra ; comm. Posuerunt mortalia. Major missa est de sancto Benigno cum toto officio suo.

In crastinum missa matutinalis est de sancto Theodoro martyre : introit. In virtule tua; epist. Justus si morte ; resp. Domine prævenisti, ail. Justus germinabit ; evang. Nisi granurn frumenti; offert. Posuisti Domine ; comm. Magna est gloria. Major missa de sancto Vitono : introit. Sacerdotes lui ; coll. Da quæsumus omnipotens ; epist. Ecce sacerdos ; ail .Amavit; evang. Videte vigilale ; offert. Inveni David; comm. Beatus servus.

In natali sancti Martini. — Ad vesperas super psalmos feriales antiphona Martinus sympotens , hymnus Rex Christe et dicitur totus ad vesperas, ad nocturna vero prima pars,

ad laudes posterior, scilicet Martine par [ apostolis ], quæ et dicitur ad vesperas quotidie per hebdomadam usque in octavam diem. Ad processionem in die ut in Translation e resp. Martinus quielectus. Hic versus Martine par additur omnibus hymnis horarum per hebdomadam. Hæc collecta Deus qui conspicis dicitur hodie et per hebdomadam ad vesperas, ad laudes et ad tertiam. Per octavas dicuntur ad nocturna et ad Magnificat ant. Sanctus Martinus et aliæ-: ad laudes et ad Benedictm ant. Dixerunl discipuli et aliæ; ad horas et ad vesperas super psalmos dicuntur antiphonæ quæ nolantur in libro post secundas vesperas, scilicet Martinus adhuc ; tamen ad primam et ad vesperas dicuntur antiphonæ de communi, nisi interveniat psalmus qui habeat antiphonam propriam, ut in die lunæ : ad primam dicitur ant. Beatus vir, ad vesperas Dirupisti. Missa matutinalis est de sancto Menna et canitur ad altare sancti Benedicti : introit. Lætabitur justus ; coll. Præsla quæsumus omnipotens ; epist. Beatus vir qui inventus est ; resp. Gloria et honore, ail. Justus non conturbabitur ; evang. Nisi granurn frumenti ; offert. In virtute tua; comm. Posuisti Domine. Magna missa canitur in cappis; officium ad magnam missam : Statuit ei Do minus ; epist. Ecce sacerdos qui in vita; resp. Inveni David, ail. Juravit Dorninus, prosa Sacerdolem Christi; evang. Nolite timere pusillus ; offert. Veritas mea; comm. Fidelis servus. (193) Post missam omnia signa de choro pulsantur. In refectorio legitur primum passio sancti Mennæ martyris, et postea vita et miracula sancti Martini. Plenariam et solemnem debent habere procurationem quam debet providere conventus. De collatione itur ad caritatem in refectorium.

Dominica infra octavas. — Invitât. Supernum regem; in primo noct. ant. Sanctus Martinus; in secundo noct. Cum repente; ad cantica, ant. Sacerdos Del ; ad laudes, Dixerunt discipuli ; ad Benedictus, Media nocte, quæ dicitur similiter in octava ad Benedictus, si in dominica evenerit.

In octava. — Invitât. Supernum regem; in primo nocturno et in secundo dicuntur ant. Martinus adhuc et aliæ, sicut notantur in libro ; ad cantica, ant. Martinus adhuc ; resp. duodecimum Beatus Martinus. Ad processionem in nocte, resp. Martinus Abrahæ. Ad secundas vesperas, super psalmos ant. Martinus adhuc et aliæ. Cetera omnia sicut in festo dicuntur.

De sancto Brictio. — Ad laudes, super psalmos ant. Post excessum et aliæ; similiter dicuntur ad horas per ordinem, ultima vero dicitur ad Magnificat, scilicet Sanctus Brictius. Cetera omnia fiunt sicut de uno confessore episcopo. Missa matutinalis de sancto Martino : introit. Statuit ei ; coll. Deus qui conspicis; epist. Omnis pontifex ; resp. Ecce sacerdos, ail. Disposai ; evang. Vigilale; offert. Justus ut palma; comm. Beatus servus. Major missa de sancto Brictio : introit. Sacerdotes Dei; coll. Misericordiam ; epist. Plures facti sunt; resp. Juravit, ail. Amavit cum; evang. Qui vos audit; offert. Inveni David; comm. Fidelis servus.

In natali sancti Gregorii Turonensis. — Missa matutiualis de sancto Martino : introit. Justus ut palma ; coll. Deus qui conspicis; epist. Justum deduxit ; resp. Justus non conturbabitur, ail. Disposui; evang. Vigilate ; offert. Justus ut palma; comm. Beatus servus. Major missa de sancto Gregorio : introit. Sacerdotes tui ; coll. Da quæsu-

mus; epist. Ecce s acerdos ; resp. Ecce scicerclos, ail. Inverti David; evang. Homo quidam peregre ; offert. Inveni David ; comm. Domine quinque.

In natali sancti Columbani abbatis. — Introit. Os justi ; coll. Inter cessio ; epist. Justus cor s uum ; resp. Domine prævenisti, ail. Justus germinabit ; evang. Dixit Simon Petrus ; offert. Justus ut palma; comm. Amen dico vobis.

Cæciliæ martyris. — Introit. Loquebar de tcstimoniis ; epist. Confitebor tibi Domine; resp. Audi fdici, ail. Addlicentur ; evang. Simile est regnum ccelorum decem; offert. Offerentur régi; comm. Confundantur superbi.

In natali sancti Clementis. — Missa matutinalis est de sancta Felicitate : introit. Loquebar ; coll. Præsta quæsumus omnipotens Deus ; epist. Sapientia vincit malitiam ; resp. Specie tua, ail. Diffusa est ; evang. Loquenle Jes-u ad turbas; offert. Diffusa est; comm. Quicumque fecerit. Major missa est de sancto Clemente : introit. Dicit Dominus sermones mei ; epist. Omnis pontifex ; resp. Juravit, ail. Justus germinabit ; evang. (194) Videte vigilate ; offert. Veritas mea; comm. Beatus servus.

Translatio beatissimi Benigni. — Fit in hune modum : Chorus et presbyterium cortinis et tapete paratur, altare optimo pallio et textis aureis et argenteis ornatur ; ad utrosque vesperos et ad matutinum duæ scillæ, deinde àlia signa bina et bina pulsantur, quod non fit in aliis hujusmodi festivitatibus nisi in illis in quibus sanctuarium super altare ponitur ; ad utrosque vesperos et ad cantica et ad missam quinque cerei de candelabro et duo super altare ob reverentiam brachii sancti Benigni quod ibi apponitur ardent; ad cantica quindecim cerei de ciborio et très ante altare sancti Blasii accenduntur. In Translatione sancti Benigni martyris : ad vesperas, super psalmos ant. Almi Benigni, psalmi de sancto Clemente; resp. Sancte Bénigne; versus O sancte; ad Magnificat, ant. Ave pater. Hymnus Deus tuorum. Processio vadit post vesperas et post laudes ad Corpus sanctum cum duobus presbyteris in cappis qui incensant altare sancti Benigni; ad processionem in die, resp. Sanctus Benignus cum fuisset; ad processionem in nocte, Laudemus. Invitatorium Martijris egregii; in primo nocturno, hymnus Martyr Dei ; ad laudes et ad vesperas, hymnus Jam simplex; resp. octavum Beatissimus, versus dicitur sine pneuma ilia quæ solet dici in festivitate super hoc verbum Armis ; resp. undecimum Sancte Bénigne, versus Apcri. Ad laudes et ad horas, ant. Inter choruscos et aliee; capitula require in festivitate et orationes quæ hic deficiunt. Ad secundas vesperas, super psalmos ant. Sancte Benigne et aliæ ; ad Magnificat, O quanta est. Missa matutinalis canitur ad Corpus sanctum et est de sancto Chrysogono : introit. Lætabitur justus; duæ tantum collectæ dicuntur, prima Adesto Domine supplicationibus nostris , secunda de sancto Benigno; epist. Justus si morte; resp. Beatus vir qui timet, ail. Justus ut palma; evang. Nisi granum ; offert. Gloria et honore; comm. Qui mihi ministrat. Major missa canitur in cappis solemniter: introit. In virtute tua ; coll. Omnipotens sempiterne Deus qui luinc diem honorabilem nobis beati Benigni martyris tui translatione tribuisti; epist. Benedicentes Dominum ; resp. Domine prævenisti, ail. Lætgbitur justus, prosa Adest namque; evang. Circuibat Jésus; offert. Posuisti ; comm. Magna est. Finita missa et data benedictione de brachio sancti Benigni, pulsantur

omnia signa in choro. In refectorio plenariam et festivam procurationem debent habere quant debet providere prior de Paluel. Ad mensam leguntur miracula sancti Benigni. De collatione vadunt ad caritatem in refectorium.

In natali sanctæ Catharinæ virginis et martyris. — Introit. Loquebar ; coll. Deus qui inter cetera ; epist. Qui gloriatur in Domino; resp. Diffusa est, ail. Specie tua ; evang. Simile est regnum ccelorum decem virginibus ; offert. Offerentur régi ; comm. Simile est regnum.

In natali sancti Saturnini martyris. — Missa matutinalis de ipso est : introit. Gloria et honore ; coll. Deus qui nos beati Saturnini, postea sequuntur consuetæ collectæ pro (195) defunctis; epist. Beatus vir qui in sapientia; resp. Posuisti Domine, ail. Beatus vir qui timet; evang. Si quis vult; offert. In virtute tua ; comm. Qui vult venir e. Major missa est de vigilia beati Andreæ : introit. Dominus secus mare; epist. Benedicentes Dominum; resp. Nimis honorati sunt, ail. Per manus autem si in dominica evenerit ; evang. Stabat Johannes ; offert. Gloria et honore ; comm. Dicit Andréas Simoni. Ad mensam legitur expositio evangelii Stabat Johannes et ex discipulis ejus et passio sancti Saturnini.

LXXXIII. — De festivitatibus quomodo retineant SEU PERDANT capitulorum loca.

In festivitatibus quæ duobus vel tribus diebus continuatim eveniunt, sciendum summopere est quoniam, secundum quod dignitates earum expetunt, mutantur capitula ad vesperas : verbi gratia, si hodie est quædam privata festivitas duodecim lectionum et cras futura sit in albis, ad vesperas erit capitulum totumque quod sequitur de festivitate futura in crastino, de hodierna vero solummodo commemoratio fit post vesperas, nisi fuerit dominica; in dominicis enim nihil inde solet fieri, etiamsi privata sit .festivitas quæ sequitur, nisi in Adventu et Quadragesima, vel nisi debeat incipi historia et hoc locum habet diebus sabbaticis ad vesperas, nam diebus dictis fit semper commemoratio de dominica ad vesperas. Similiter si crastinam quæ in albis erit sequatur solemnitas in cappis, mutabitur eodem modo capitulum ad vesperas. Eadem quoque ratione, si hodie est festivitas in cappis et cras futura sit in albis, non mutabitur capitulum, sed tantum commemoratio de crastina fiet. Sic per omnes festivitates tenetur ut quæ majoris dignitatis habetur semper aut auferat aut retineat capitulum. Hoc observatur etiam in duabus festivitatibus in albis ut quæ .majoris dignitatis fuerit semper vendicet sibi principatum capituli.

Si vero aliquando forte contigerit quatenus très solemnitates in tribus diebus continuis eveniant, quarum prima sit in albis et postrema in cappis aut e converso prima in cappis et postremain albis, tertia autem quæ est media privata sit, sicut quædam dominica, ipsa privata non habebit alios vesperos nisi in die suo psalmos usque ad capitulum, sive postrema festivitas, ut dictum est, in albis sit. sive etiam sit talis dominica in qua debeat historia incipi.

Si vero duæ festivitates duodecim lectionum eveniunt in uno die, nisi in crastino sequatur tertia duodecim lectionum, similiter ipsa die celebrabitur una et in crastino altéra ; si vero in crastino contigerit festivitas alia duo-

decim lectionum , pridie ante festivitates supradictas celebrabitur una et in ipsa die altéra.

Et si in dominicis extra Adventum et Septuagesimam et Quadragesimam et extra illam in qua incipitur historia aut in qualibet privata solemnitate duodecim lectionum evenerit festivitas trium lectionum, tertium nocturnum et matutinæ laudes erunt de festivitate ipsa trium lectionum et (196) minor missa, nisi pro obitu fratris remaneat, et si dominica fuerit, non fiet inde commemoratio ad laudes. Si vero in dominicis de Adventu vel Septuagesima vel Quadragesima vel in ilia in quadebeat historia incipi, seu in festivitate [in cappis]vel in albis, sive etiarn infra hebdomadam paschalem vel Pentecostes, vel infra octavas sancti Benigni vel Assumptionis sanctæ Mariæ, evenerit festivitas trium lectionum, nihil fiet ad matutinum nisi quantum ad vesperas, videlicet tantum commemoratio; minor vero missa in dominicis et festivitatibus inde cantabitur, nisi pro obitu fratris remaneat; quod si eveniat, ad majorera missam dicetur collecta post primam collectam. In hebdomada vero Paschæ et Pentecostes dicetur collecta ad minorera missam post primam collectam, nisi eadem minor missa pro obitu fratris dicatur. In octavis vero sancti Benigni et Assumptionis Genitricis Dei Mariæ semper ad majorera missam solummodo dicetur post primam collectam. Simili modo fit in omnibus festis in quibus ad minorem missam non dicitur nisi una collecta, hoc modo in omnibus istis in quibus omnia responsoria sunt duplicia et in Ramis palmarum.

LXXX1V. — [De] dominicis qui retineant vel qui

PERDANT CAPITULA FESTIS SUPERVENIENTIBUS.

Generaliter potest dici de omnibus dominicis in quibus non est alia solemnitas quam ipsa dominica, excepta Ramis palmarum, quod quæcumque festivitas duodecim lectionum in secunda feria eveniat, semper mutabitur capitulum in ipsa dominica ad vesperas; mutato autem capitulo, postea de dominica memoria fit.

In dominicis vero in quibus historia incipitur et in eis de Septuagesima unus omnino modus est, scilicet ut, si in sabbato eveniat festum in albis aut in cappis aut cujus invitatorium in albis sit, non mutetur capitulum; si vero privata fuerit festivitas, mutabitur capitulum ad vesperas in sabbato et postea memoria de festivitate fiet. In aliis autem omnibus sabbatis extra Adventum et Quadragesimam, quæcumque festivitas duodecim lectionum eveniat, nunquam mutatur capitulum.

Item eæ très dominicæ, videlicet prima de Adventu et Septuagesima et Quadragesima omnimodo similes sunt : in sabbatis ante quas, si evenerit festivitas in cappis aut in albis, non mutatur capitulum, sed tantum antiphona et collecta de dominica dicitur. Si autem evenerit festivitas cujus invitatorium sit in albis, mutabitur capitulum.

In sabbato autem Mediæ Quadragesimæ, quæcumque festivitas eveniat, mutabitur capitulum, sicut in Ramis palmarum. In aliis vero sabbatis Adventus et Quadragesimæ, non mutatur capitulum, si evenerit festivitas cujus invitatorium in albis sit ; si autem minor fuerit, continuo mutatur. Præterea est una dominica, scilicet ea quæ Adventum præcedit, quæ habet unam solam memoriam, id est, ad matutinum propter antiphonæ et collectæ proprie-

tatem, quæ nunquam dimittitur, quæcumque. (197) festivitas in ea eveniat. Et si festum trium lectionum in ea evenerit, nihil inde fit ad matutinum nisi memoria tantum.

Sciendum autem quoniam in æstivis dominicis in quibus incipienda est historia, si evenerit festivitas duodecim lectionum, aut protelabitur ipsa inceptio historiæ usque ad sequentem dominicain et celebrabitur ipsa festivitas ; aut, sit non est opportune producenda, in crastino fiet festivitas. Capitulum autem epistolæ cujuslibet non prius dicendum est donec ad vesperas in sabbato cujus in crastino legenda est. Simili modo, in paschali tempore, non prius dicitur ad missam alléluia de evangelio donec in dominica in qua legendum est ipsum evangelium.