XCIII. — Quid cantandum sit in festivitatibus

SANCTORU.M QUI IN DOMINICIS EVF.NIUNT.

In Nativitate sancti Johannis Baptislœ, si in dominica evenerit, vel dominica infra octavas. ad processionem per claustrum resp. Descendit angélus. Gabriel angélus; ad ingressum chori resp. Inter nalos. — Sanctorum Pétri et Pauli, per claustrum resp. Cornélius. Beaius es Simon; ad ingressum chori Quodcumque. — Dominica infra octavas, ad ingressum chori resp. Honorande. — In Translatione sancti Benedicti, si in dominica evenerit, vel dominica infra octavas, per claustrum resp. Fuit vir. Sanctus Benedictus ; ad ingressum chori, 0 beati viri. — In festivitate sancti Apollinaris, si in dominica evenerit, vel dominica prima octavaruin, per claustrum resp. Gloriosi Domine cœlestis. Laudemus Dominum; ad ingressum chori Vir inclilus. — In festivitate sanctœ Mariœ Magdalenœ, si in dominica evenerit, per claustrum resp. Lsetetur. Félix Maria; ad ingressum chori 0 felix sacrorum. — Ad Vincula sancti Pétri, si in dominica evenerit, per claustrum resp. Surgc Pelre. Solvejubcnte; ad ingressum chori Quodcumque. — In Inventione sancti Stephani. si in dominica evenerit. per claustrum resp. Sancte Dei pretiose. Igitur dissecabanlur ; ad ingressum chori resp. Pretiosus. — In festivitate sancti Laurentii. si in dominica evenerit, per claustrum resp. Levita Laurentius. 0 Hippolyte; ad ingressum chori Beatus Laurentius. — In Assumptione sanctee Mariœ quid cantari debeat supra dictum est. — Dominica prima octavarum, per claustrum ant. Ascendit Christus; ad ingressum chori resp. Eccc adest. — In festivitate sancti Mammetis, si in dominica evenerit. per claustrum ant. Curnjam liclores ; ad ingressum chori resp. Vir inclilus. — In festivitate sancti Philiberti. si in dominica evenerit, per claustrum resp. Euge serve bone. Iste cognovit ; ad ingressum chori 0 beati viri. — In festivitate sancti Bartholomœi. si in dominica evenerit, per claustrum resp. Ecce ego milto vos et de aliis quantum opus fuerit; ad ingressum chori Cives apostolorum. — In Decollatione sancti Johannis Baptistœ, si in dominica evenerit, per claustrum Ecce ego constitui le. Misit llerodes et. si opus fuerit, Accèdent es ; ad ingressum chori Inter natos. — De sancto Gregorio, si in dominica evenerit, per claustrum resp. Fulgebat. Videns Rom;e : ad ingressum chori Opaslor upostoUcc. — In Xativitate sanctrr Mariœ quid cantari debeat supra dictum est. — In E xaltatione sanctœ Crucis, si in dominica venerit. per claustrum resp. In visione [et] de aliis quantum opus fuerit; ad ingressum chori Audiebam.

- In festivitate sancti Mauritii. si in dominica evenerit vel dominica prima octavarum, vel in octavis si in dominica evenerit, per claustrum resp. Sanctus Mauritius. Sancta legio ; ad ingressum chori Deus Innocent'uv. — In festo sancti Michaelis, si in dominica evenerit, per claustrum resp. Te sanct uni Dominant. Factum silenlium. si necesse fuerit ; ad ingressum chori resp. Archangcli Michaelis. — In

festivitate Omnium Sanctorum et de sancto Benigno quid cantari debeat supra dictum est. — In festivitate sancti Martini, si in dominica evenerit (207) vel dominica prima in octavis vel in octavis si in dominica evenerit. per claustrum resp. Hic est Martinus. Dum saeramenta; ad ingressnm chori Martinus Abrahœ. — In Translatione sancti Benigni, si in dominica evenerit. per claustrum resp. Sancte Bénigne: ad ingressum chori resp. Vie inclitus. — In festivitate sancti démentis, si in dominica evenerit, per claustrum resp. Sancte Clemens ; ad ingressum chori Dedisti Domine.

Si aliquod festum de evangelistis eveniat die dominica qttod non habeat propria responsoria et fiât in albis, per claustrum resp. In visione Dei. Quatuor faciès; ad ingressum chori Audiebam. Si aliquod festum apostolorum in dominica eveniat quod non habeat propria responsoria et fiai in albis. per claustrum resp. Ecce ego mitto vos. Tollite jugum; ad ingressum chori Cives apostolorum. Si festum plurimorum martyrum evenerit die dominica et fiât in albis. si non habeat propria responsoria, per claustrum resp. Absterget Dens. Virisancti ; ad intrressum chori 0 veneranda. Si festivitas unius martyris eveniat die dominica et fiât in albis. et non habeat propria responsoria. per claustrum resp. Istc sanetns. Justus germinabit; ad ingressum chori Gloria et lionore. Si festivitas unius episeopi et confessons f|UfT> non habeat proprietatem evenerit in dominica. per claustrum resp. Euge serve. Posai adjutorium ; ad ingressum chori Sinl Imribi. De uno abbate si fiât in albis et non

habeat proprietatem [De una virgine] resp. Diffusa est

gratta. Specie tua; ad ingressum chori Offerenlur. Si vero evenerit festum simplex duodecim lectionum in dominica, nulla mentio fit de dicto festo nerpte per claustrum neque per ingressum chori.

lu est sciendum quod unde est cantus ad ingressum chori, itule dicitur a sacerdote post cantum versum. Si de Trinitate est cantus et versus, post Pater m>slec non dicit, sacerdos ante collectant nisi tantum Exultabunt sancti. Item si de sanctis est cantus et versus, post Pater noster versus solummodo est de Trinitate ant(! collectam Via sanctorum. At si neque de Trinitate neque de sanctis est cantus, ut fit in Adventu et post Nativitatem Dotnini et a Septuagesima usque ad Pascha et a Pascha usque adPen-

tecosten, tune, quia primits versus post cantu st d(!

iiist;inti festo vel tempore. post Pater noster duo versus dicuntur. et ille scilicef de Trinitate et ille de sanctis.

Prn:terea est sciendum quod omnibus dominicis diebus fit processio fier claustrum et hebdotnadarius sacerdos cuin aqua benedicta et cruce circuit officinas. Item providendum est quod si plures fratres sint ex una parte quant ex altéra in choro. ut s.epe contingit. non observant ordinem chori, sedbiniet bini debent incedere mqualiter, sicut priores sunt in ordine.

X f 'I\r. — I)i: proof.ssionibus (,u k fiunt post

MATUTINUM F.T POST VF.SPF.RAS.

In omnibus solemnitatibus duodecim lectionum eorum sanctorum in quorum honore dedicata sunt altaria qurn sunt (208) in membris ecclesia1 et [ad] qurn conventus commode potest ire, fit processio ad ipsa altaria in vesperis atque laudibus et cantatur resp. et ante collectam dici-

tur cum tono Dominas vobiscum. Cantatur etiam ibi missa matutinalis, quanquam srepe sit alterius proprictatis, nisi sit prodefuncto, quemadmodum so'pe ovenit. ut cum festivitas duodecim lectionum accidat et alia trium lectionum. Fit quoque processio ad Crucifixum in Pascha totis octo diebus, in Pentecosle similiter et etiam omnibus dominicis totius anni prœter a dominica Adventus Domini prima usque ad crastinum oclavarum Epiphaniee, et a dominica in Passione Domini usque in Pascha, et pr.ctcr prœfatas f'estivitates. Simili modo etiam fil processio ad Sanctam Mariam in Xatali Domini totis octo diebus et in Epiphania prima el octava die, el in festis ipsius, et in omnibus dominicis totius anni. exceptis iis de quibus pr.i'scripsimus, in quibus consuetudinalifer post vesperas fit processio.

De sancta Maria.

Per totum Adveutum usque ad Nativitatem Domini ad vesperas super psalmos ant. Ecre virgo, capitulum Egredietur virga, resp. Ave Maria, hymnus Ave Maris Stella, y. Elegit eam; ad Magnificat ant. A"<; timeas vel Beatam me dicent; coll. Dens qui de heatx. Ad processionem post vesperas ant. Angélus Domini: ad processionem post laudes ant. Spiritus sanct us ," coll. Quxsumns omnipofens Deus laa nos. Ad matutinum lectio Egredietur virga et alia'. resp. M issus est Gabriel. Ave Maria. Suscipe verbum. Ad laudes super psalmos ant. Prophète prxdicaverunt vel Benedicta la, capitulum Ecce virgo, resp. Ave Maria, hymnus O gloriosa, y. Speciosu ; ad Benedictus ant. )lissus est vel Beata es Maria ; coll. Deus qui de beatx. Ad processionem qum lit posl vesperas diebus privatis dicitur ant. Angélus Domini cum psalmo Fundamentu et y. Ave Maria et coll. (Juœsumas omnipotens Deus tua nos; ad laudes dicitur ant. S)nritus sanctus cum preedicto versu et collecta, et hoc tenetur usque in Nativitatem Domini. In dominicis vero et in festis duodecim lectionum dicuntur rc.^i. ad processionem Missas est. Ave Maria. Suscipe Verbum. Tngressus angélus. Maria ut audivit. Dicit angélus. Babit illi Dominas. Quomodo fiet. Dicit autem Maria.

A Nativitate autem usque ad Purificationem, ad vesperas super psalmos ant. Virgo verbo, capitulum Apparuit gratin, resp. Post partum, hymnus Vent Rcdemptor, ad Magnificat ant. Maria intacta, (per octavas Nativitatis Domini dicitur Hodie intacta), coll. Deus qui salntis. Ad processionem ant. Virgo Marin fidelis, coll. Protège. Ad matutinum. invitatorium Ace Maria, lectiones Sancta Maria virgo et aliœ, resp. Sancta el immaculala. Conjirmatum est. Bentu et venerabilis. Ad laudes, super psalmos ant. Gênait puerpera, capitulum Apparuit benignitus, resp. Post partum, hymnus Enixa est puerpera (209) usque ad Kpiphaniam, ad Benedictus ant. '<) mundi Domina, coll. Deus qui salutis. Ad processionem ant. Nesciens, collecta post octavas Prxsta quœsumns. Ad horas sicut in alio tempore. In festivitatibus vero duodecim lectionum dicuntur resp. Sancta et immaculala. Confirmatum est . Beata et, venerabilis. Continel in gremio. Beata progenies vel ant. Virgo Dei Genilri.c. Sancta el immaculala, vel alia responsoria vel antiphomo ipsi tempori congruentes ad nutum cantoris.

A dominica autem Passionis usque in quarto feria post l'aimas, diebus festivis dicuntur responsoria sicut in

Adventu Doinini cura versu Ave Maria et collecta Graliam tuam, qute etiam ad processionem de sancta Maria usque post octavas Paschee dicitur et a dominica Passionis usque ad octavas Paschee ad vesperas et matutinum de sancta Maria, oratio Deus quidebeatx Marire.

Per octavas Assumptionis beatœ Mariœ. privatis diebus, ad vesperas super psalmos ant. Ecce tu pulrhra, capitulum In omnibus requiem, resp. Exaltât a es. hymnus 0 quant glorifica, y. Elegit cam ; ad Magnificat, ant. Sicut lilium; collecta Veneranda. Ad matutinum. invitatorium Laudemus Virginie natum, lectiones In omnibus requiem et alire; resp. Vidi speciosam. Ista est speciosa. Ornatam. Ad laudes, ant. Assumpta est, capitulum El sic in Sion, resp. Exaltata es. hymnus 0 gloriosa Dei , y. Speciosa ; ad Bcncdictus, Maria Virgo ; collecta Veneranda.

Per octavas Nativitatis beatce Mariée, privatis diebus. ad vesperas. super psalmos ant. Gloriosae virginis, capitulum Ego floscampi, ad Magnificat ant. Cum jocunditate ;

collecta Supplicationem. Ad matutinum, invitatorium

lectiones Sancta Maria virgo, resp. Hodie nala est. Bealissim:e. Gloriosie virginis. Ad laudes, ant. Nalivitas est, capitulum Ostende nobis, resp. Ave Maria; ad Benedictus ant. Multx virgines; collecta Supplicationem. Alio autem tompore dicitur privatis diebus ad processionem post vesperas ant. Sancta Dei genitrix cum psalmo Fundamenta et y. Post partum Virgo et collecta Protège Domine vel Pnesta quxsumus omnipotens Deus ut de beata; Mariœ. Ad processionem post laudes ant. Beala Mater. Diebus autem festivis dicuntur resp. Prophelalis vel Verbum Patris vel alia ad nutum cantoris.

Kst autem sciendum quod pertotum anni circulum semel in qualibet heddomada fiunt de sancta Maria duodecim lectiones : tamen ab Adventu Domini usque post octavas Ëpiphaniœ non fiunt praedictœ duodecim lectiones nec a Quadragesima usque post octavas Paschee nec per hebdomadam Pentecostes. Post octavas Ëpiphaniœ incipiunt fieri duodecim lectiones de sancta Maria et ordinatur sic officium usque ad Purificationem : ad vesperas. super psalmos ant. Virgo verbo, capitulum Apparuit gratia, resp. Post partum Virgo, hymnus Ave Maris Stella, y. Elegit eam, ad Magnificat ant. Maria intacla virgo, collecta Deus quisalutis. Ad matutinum, invitât. Ave Maria, hymnus (210) Quem terra ; in primo noct. ant. Virgo Maria fidelis. JEterni nominis, resp. Sancta et immaculata. Confirmatum est. 0 magnum. Beata et venerabilis ; in secundo noct. ant. Virgo sacra, resp. Nesciens mater. Continel in gremio.

Beata progenies. Stirps Jense; ad cantica, ant. Nesciens mater, cantica Populus qui ambulabat , evangelium Pastores loquebantur. resp. Speciosa. Beata es virgo. Benedicla lu. 0 Maria, collecta Deus qui salutis. Ad laudes, ant. Gênait puerpera, capitulum Apparuit benignitas, resp. Salve porta Dei, hymnus 0 gloriosa Domina, y. Speciosa, ad Benedictus ant. O mundi Domina, collecta Deus qui salalis. Ad primam ant. Genuit puerpera; ad tertiam ant. Quando natus es. capitulum Apparuit gratia ; collecta Deus qui salutis; ad sextam, ant. Ecce Maria. Ad vesperas,' ut supra. Cetera omnia sunt in capitulis et versiculis et orationibus sicut alio tempore.

XCVI. — De l'R.-ECIPUIS ANNIVERSARII8 QUALITER FIT OFFICIUM ET COMMENDATIO IN PROCESSIONE SUPER FOSSAM.

Post capitulum dicitur Verba mea cum pulsatione signorum, et statim fit officium cum nota solemniter, sicut fit in crastino Omnium Sanctorum. Thesaurarius débet ponere unum tapetum super tumbam, sacrista duos cereos ardentes usque in crastinum post eompletorium, ad officium et ad missam quinque in candelabro. Quando erit tempus pulsandi. débet sacrista pulsare majus signum de choro ter. Nullus débet cantare aut légère nisi cui jusserit cantor. Duo dicunt Venite. Regem cui omnia ; ad ultimum responsorium dicuntur versus qui sequuntur post Libéra me; reincipitur in fine Libci-a me; très collecta' dicuntur. Prœsta quœsumus. Deus veniw et Fidelium. Ad officium debent omnes esse, etiam abbas si preesens fuerit; de collatione vadunt ad caritatem. Ad missam thesaurarius ponit unum pallium super fossam. Qui régit chorum non de pueris et est in cappa, diaconus et subdiaconus in casulis. Très collecta- dicuntur Suscipe. Deus venue. Sanctorum. Post elevationem pulsatur majus signumde choro. Cantata missa omnia signa pulsantur. Processio vadit ad corpus, sacerdos indutus alba et stola, servitores ecclesiœ revestiti cum majori cruce et thuribulo et candelabris argenteis et aqua benedicta. Cantor incipit resp. Libéra me; post Libéra me, Verba mea; intérim sacerdos primo aspergit corpus de aqua benedicta, deinde vadit per claustrum : post Verba mea, Pater noster a cantore. orationes Deusorigo. Piierecordationis. Suscipe Domine; post dicitur Requiescat in pace. Miserere mei ; dicitur item Oremus. Deus veniie. Deus cujus. Fidelium. Requiescat in pace. Clementissime. Bencdictio Dei Patris et Filii.

[Sequitur notitia de colore indumentorum sacerdotalium]

(211) Notandum est quod ab Adventu Domini usque ad Septuagesimam sacerdos, diaconus et subdiaconus debent uti casula et aliis indumentis albis , a Septuagesima usque ad Pascha floridum, croceis vel viridibus; a Pascha Horido usque ad Pentecosten, albis, excepta septimana sancta: et a Pentecoste usque ad Adventuni Domini debent uti casula et aliis vestimentis rubeis. Item notandum quod. quando cantatur de Trinitate, do beata Maria, de angelis et de sancto Johanne evangelista. utuntur vestimentis

albis ; quando de Sancto Spiritu, de Cruce et de sancto Benigno, utuntur rubeis. Item notandum generaliter quod. quando cantatur de evangelista vel apostolo utuntur vestimentis rubeis. et idem de martyribus; de confessoribus vero utuntur vestimentis croceis vel viridibus; quando cantatur de virgine et martyre vel martyre solum. utuntur vestimentis rubeis: quando de virgine solum, vestimentis albis: quando cantatur de una sancta muliere. non virgine nec martyre, utuntur vestimentis croceis vel viridibus.

[Sequitur notitia de juramento quod abbates IN suo adventu pr.estare debf.nt]

Ista sunt i[un' venerabiles patres nostri abbates hujus monasterii Sancti Benigni de Divione consueverunt et debent facere in suo adventu : Ante omnia jurare, sicuti jurarunt prtedecessores vestri olim abbates dicti monasterii, et quœ vos. domine révérende Pater noster, abbas hujus monasterii. similiter in vestro jocundo adventu ante omnia jurare debetis.

Et primo debetis jurare quod vos jura et libertates dicti monasterii vestri custodietis et defendetis pro posse vestro contra omnes, prœsertim jus in cuditione monetœ per dominos duces Burgundiae, et jus competens et alia privilégia et jura eorum competentia.

Item jurabitis oedificia ad dictum monasterium pertinentia pro posse vestro manu tenere, ut puta fabricam ecclesiœ ipsius monasterii cum domibus, furnis, molendinis. terris, vineis et aliis omnibus necessariis in pnvdictis, et si quœ sint alienata, revocare juxta posse.

Item priores vel officiarios dicti monasterii a suis officiis non removere nisi ex justa et rationabili causa, quœ

probata sit per antiquos religiosos dicti monasterii et per priores ad hoc evocatos.

Item nemora de Loschieres, dou Fracois et do la Chôme du Fay nullo modo vendere vel alienare aut excidi facere, nisi pro necessitate domorum et œdificiorum ad dictum monasterium spectantium.

Item juridictiones et justitias villarum et terrarum dicto monasterio et ecclesiœ pertinentium bene et fideliter sustinere, defendere et tueri contra omnes.

Item statum administrationis conventus in potu et cibis conservare et eidem caritatem ministrare juxta morem consuetum.

Item non posse vel debere facere vel creare monachum sine consensu totius vestri conventus, nisi in monasterio Sancti Vigoris, et ibidem creatos non fieri monachos hujus monasterii nisi de licentia dicti conventus.

Item non posse creare vel vestire monachum in dicto monasterio nec alibi in aliquo prioratu vel extra nisi de consensu dicti conventus.