Pline, Histoire naturelle, VII

laudibus patris gui, Liicii Metclli, pontiticis, bis consuiis, dictatoris, maizistri cquitum , quiiidecemviri agris dandis, qui primus elc|)l»antos ex primo Punico bello duxit in ti-iuinpho, scriptum rcliquit, docom maximas res optimasqu«\ in quibus quarendis sapientes aîtatom exigèrent, consummasse cum. « Voiuisse enim j)rimarium bellatorem esse, optimum oratorem, fortissimum imperatorem, auspicio suo maximas res geri, maximo honore uti, summa sapientia esse, summum senatorem haberi, pecuniam magnam bono modo invenisse, multos liberos relinquere, et clarissimum in civitato esse : haec oontigisse ei, nec ulli alii post Romam (•()n«litam. »

Appréciation de l'oraison funèbre «pie (Juintus Fabius prononça aux funérailles de son fils, d'après l'auteur incertain du traité intitulé Consolation, faussement attribué à Cicéron.

Quid enim utilius lilio? quid jucundius unieo? At

(ilium, et unicuni (j. Fabius, prœterea consularem, (jui jani magnas res gesserat, et majores cogitabat, amisit. Ne«pie solum non doluit, quod fortissimi animi fuit; scd etiam inortuo laudationem in foro dixit; (pio niliil fortins, aul laudabilius ne ex onnii tpiidem anti()uitate recenseri polest. Cujus orationem «piis non admiretur , insignem ingenii, judicii, ordinis, pra'stantia? Ou(» modo ille ncI ea, (]ua' dixit, sine luctu dicere, aul, (jua* scripsit, sine dolore rogiliire

|)otuit? quum praescrtim hoc in illa laudatione et admirari <;t obstupesccre soleamus, quod non, ut alii, de cœteronim fortitudine disputât, ut suum ipse dolorem aliorum exemplo minuat, sed in filio haerens, illius maxime virtutes, propriasque laudes, quœ vel acerbiorem eflicere doloris sensnra poterant, longissimo sermone persequitur.

Passage du discours de Paul-Émile au peuple, où il j)îule <ie la mort de ses deux fils (167 aw J. C.) '. .

« Illud optavi, ut, quum ex summo rétro volvi for-

tuna cohsuesset, mutationem ejus domus mea potius quam j-espublica, sentiret. Itaque defunctam esse fortunam publi- •cam mea tam insigni calamitate spero , quod triumphus meus, velut ad ludibrium casuum humanorum, duobus fnneribus liberorum meorum est interpositus. Et quum, ego et Perseus, nunc nobilia maxime sortis mortalium exempla spectemur, ille, qui ante se captivos, captivus ipse, duci liberos vidit, incolumes tamen eos habet : ego, qui de illo triumphavi, ab alterius funere fdii, curru in (suppléez, Capitolium vectus, ad alterum rediens) ex Gapitolio prope jam expira iitem veni : neque ex tanta stirpe liberum superest, qui L. iEmilii Pauli nomen ferat. Duos enim, tanquam ex magna progenie liberorum, in adoptionem datos, Cornelia et Fabia gens habent ; Pauli in domo praîter se nemo superest. Sed