‹ Histoire de l'empire de Constantinople sous les empereurs français jusqu'a la conquête des Turcs (volume 2)Chapitre 339 sur 345 · XV IL · texte numérisé non relu

XV IL

(An. laSg.)

Extrait d'un registre de la chambre des comptes de Fans, copié sur un autre de la Chambre des Comptes de D^oii , a titre Fiefs de Bourgogne, fol. ia8.

Dou convant de Tempereur Bauduia.

^os Guis de la Roiche , Sire d*Athines, façons à savoir k tu res qui ces présentes lettres verront, que nos por les besoigiw

de nostre terre avons emprunté et receu en deniers noinbrés^ dou noble baron Hugon^ duc de Bourgoigne, dus mile livres, de tomoisy les quex nos avons promis , etsomes tenu rendre et paier à celui duc, ou à ses hoirs, ou à lor certain comman*dément; et se il avenoit que nos ou nostre hoir defaillassons de celui paiement faire à la requeste dou duc ou de ses hoirs, et il feissent emprunt , ou receussent domaige par defaute dou paiement, nos prometons par nos, et par nos hoirs, à celui duc et ses hoirs, tos domaiges, tos costemens rendre et restorer, por la simple parole dou duc ou de ses hoirs, sans autre preuve, et sans sairemant. £t por ces covenances garder sans, aler en contre à nul tens, nos en loions à celui duc et à ses hoirs, nos et nos hoirs, et tos nos biens, mobles et heritaiges en quelque leu qu'il porront estroué. £t en totes ces choses, nos avons arenoncié por nos, et por nos hoirs, et déguerpi totes barres , totes exceptions, que nos, ou nostre hoir, porrions dire, ne mectre avant contre ces choses en cort laie, ou de chrestianté; et somes tenu por nos et por nos hoirs ces covenances garder, et tenir^ et accomplir, san aler encontre por nos, ne por autrui. £n tesmoignage nos en avons données nos lettres saalées de nostre seel. Ce fu fait en Tan de TincarnsHibn mcc; cinquante et nuef ou mois de Février.

(An. 1269.)

Extrait du même registre, fol 1 29.

Dou Duc d'Athines.

Nos Gvis de la Roiche Sire d'Athines façons à savoir à tos ces qui ces lettres verront, que de totes detes, et de tosempruns, ou nobles dux Hugues dux de Bourgogne nos ai esté tenus, ou à nostre commandement por nos, jusques au jorque cc's lettres furent faites, nos an avons receu paement entereing, et en quitons lui, et ses ploiges, et lor hoirs, por nos, et por

nos hoirs. Et se nules letres faites doa temps cai ea arcien jusque au jor d'uiy de detes que li dis dux nos denst, ou de p\(Âl^cs qui en fussent tenu por lui, venoient avant, nos volons qn'eles n'aussent valor ne fermeté. Et en tesmoignai|p[ie nos en avons douées nos letres saaiées de nostre seel. Celui fait en l'an de grâce mil ce cinquante et nuef, le macredî après Tuitainede la Chandelousc.

(An. laSg.)

Extrait du Trésor des Chartes du Roy, Layette, empereurs dt

Constant Inople^ n. 5.

Conventiones Imperatoris Graecorum et Gommunis Januenrinm.

> In nomine Domini nostri Jesii Christi féliciter. Amen '.

Cùm Yiri Nobiles Guillelmus Yicecomes et Guamerus Judex> uuntii et ambaxatores communis Januae, venerint ad excellentisn simum imperatorem Grxcorum, serenissimum dominum Mîchaeiem Ducem Angeluiia Comenum Paleologum , et fecerin^ et couvenerint cum ipso serenissimo imperatore nomine et vice corn», munis Januae, cujus ténor talis est. In nomine domini nostri Jesu Christi et gloriosae Mariae matris Amen. Michael in Christo Dei fidelis imperator moderator Grsecorum , Duc Angélus Oomenus Paleologus, ex quo Guillelmus Yicecomes et Guamerius Judez delegati fuerunt nandato dominorum suorum; videlicet domini Martini de Facio potestatis Januae, D. Guilielnû Boucha Nigr. capitanei Januae , consensu et communi consilio octo nobilium, et antianorum populi , et communis Januae. Ad nostrmn imperium syndici,,nuntii et procuratores, ad loquendum, petenduro, tractandum, confirmandum, affirmandum, et complen-

I. vide Petr. Baptist. Burgum, 1. ii ; de Domiuio B.eip. Geu. io mari Ijgiut.f cap. 9, p. 2o6,

dum corn impeho nostro omaiâ quae ipsis comiUissa fuerunt, à praedictis eorum dominis potestate, capitaneo^ et toto commiml Januae, venerunt ad imperium nostrum, impeiiiuii nostrum recepit eosdem hilariter, honorificè, et kicuti fuerimt cunf imperio nostro omnîa capitula quae eis commissa fuerunt petenda^ et p^ derimt ab ipso imperio nostro effectumeorumdem, descendijBUSy et nostrum imperium condescendit ad praedicta capitula cornplenda.

£t juravLt et promisit dictis nuntiis et procuratoribuS, atque syndicis , recipientibus nomine et vice communis Januae ipsa capitula et praesens privilegium de aureâ Bullâ imperii nostri munitum, ad sancta Dei evangelia, et bonorificam, et vivifioatricem Crucem, et omnes sanctos.

Imprimis) quod à praesenti die in anteà habebit imperium nostrum, et successores ejus, amorem, et pacem perpetuam cum communi Jannae, et districtualibus ejus, et quod babebit guerram de caetero cum communi Yenetorum et cum Yenetis Omnibus inimicis nostris , et quod non faciet pacem cum ipso communi, treugam, nec concordiam, sine conscientiâ et voluntate communis Januae. Et dictum commune Januae non faciet pacem , treugam, neque concordiam cum ipso communi Yenetorum sine conscientiâ, et voluntate nostri imperii.

Item, quod salvabit per se, et bomines sancti imperii, que» habet, et Dei misericordia adquisierit in mari et terra, in portibus, et insulis, quos et quas habet de caetero, divinâ pietate adquisierit, universos Januenses et districtuales Januae, et eos qui Januenses appellabuntur, in personis, et rébus, et naufragos, dum tamen testificetur potestati Januensi seu capitulo, vel consulibus Januae qui tune fuerint in partibus Romaniae, eos contra Januenses vel districtus Januae vel dictos Januenses.

Item , dédit et concessit dictis nuntiis, et syndicb recipientibus nomine et vice communis Januae, et singulorum Janiiensium secundùm libertatem, franchisiam, et immunitatem; de caetero in perpetuum in mari et terra, in portibus et insulis nos* tris quos et ({uas nunc habet, de caetero Dei misericordia adquisierit, ità tamcn quod omnes Januenses et districtus Januensium, c-t dicti Januenses sint franchi, et liberi, et immunes, in toto

44o RECUEIL

prsedicto imperio meo ab omni eommercio, dadtâ, ezacûcme intrando imperium meum, et exeundo, stando, et enndo de terra in terram, per mare, et per terram , cum mercibas et sine mer^ cibus illuc delatisy vel ilUc emptis, cum alio deferendis, personaliter vel realiter.

Item y dédit et concessit in terris infrà scriptis» et cûlibet earum ad liberum proprietatis, juris, et dominii , in Anea Simirrisy in Landimuti 9 et dei misericordia in Coustantinopoli et in partibus ' Saronichi , apud Corsardrom , et infra 8CTiptB.insnlis, et qualibet earum, scilicet in Metelli, in Sio, et Dei misericordia in Creti, in Negroponte, lo^am, palatinm, ecdcsiam, balneum , fumum , et jardinum , et dpmos snfïïdentes ad staMo» mercatorum , qui ibidem venerint causa negodandi. Ita tamen quod ex ipsis aliqua pensio peti non débet , nec ezigi, et in praedictis terris et insulis habere debent, et possint, Januenses» et in qualibet earum , ad eorum velle , consules, curîam et}ucisdictionem meramet mixtam in civilibus, et criminalibns omnibus» super omnibus Januensibus, et de districtu Januae y ^i dicontnr Januenses. Et si quaestio erit utrumaliquis erit JaHueasîsyeldedistrictu , vel appellatur, credetur et stetur assertioni consalam Januensium » qui tune temporis fuerint. Promisit autem et coor vcnit quod non recipict aliquem Januensem, nec de districta in vasallum , hominem , seu fidelem , quin semper sit sub curiâ, et jurisdictione consulum Januensium, et sub ipsb respondere teneatur, tanquam civis et babitator Januensis.

Item, promisit et convenit, quod non impediet, vel impediri faciet, nec permittet in toto nostro imperio quod habet,et Dei misericordia adquisierit , aliquem Januensem vel de districtu, vel dictum Januensem pro facto, vel delicto alterius» occasione aliquâ, in personis, vel rébus, sed pœnâ suos teneat actorcs ; ita quod caeteri nullum damnum vel laesiasiem patiantur pro delicto alterius debito, vel rapinâ. Et si quis eritaccusatus , vel inculpatus , vel requisitus de aliquo debito, lapiiiâi vel delicto alicujus, cognoscatur de bis sub curi et jorisdî-

Page 1