XLIX
( An. i3i6. )
Extrait dun Mémoire en papier y de ta Chambre deé Comptes de Paris, touchamt les droits du roi de Majorque sur la principauté de la Morée.
Primo dicebatur, quod Joannes frater régis Boberd bis rationibus propter aliquos milites sen barones vassallos domina olim prinoipiss9 tractatum fuit matrimoninm de eâ €iui| prsedicto D. Joanne in civiftate Napolitanà, et quod dicta <)o-* mina principatûs recuaabat matrimonio consentire,perpr8edic^ tos tractantes violenter cum quibusdam galeis duxerunt eam ad dictam civitatem Napoiitanam cum consilto et auxiiio D. régis Roberd , et dicti D. Joannis fratri^ suL Et cum ibi essent, requisita dicta domina, ut dictum matrimonium confirmaret, hoc facere recusavit ; quà de causa dnxerunt eam Avinionem ooràm D. Papa Joanne praedecessore illiusnunc regnaiitis, et ibi iterùm requisita fuit de prsedicto matrimonio, cui noluit aliquo modo consentirez dicens quod cum alio jam contraxerat, videiioet cum quodam milite seu barone nomine messire Hugo de la Pali^y quâ de causa imposueront sibi, quod [amiserat principatum, dicentes quod non poterat contrahere sine ;Ucentià eorum, seu principis Tarentini, fratris régis Roberd, ef ejusdem D. Joannis, allegantes pratereà quod talis obligado facta seu pronûssa fait per principem Filippum patrem donÛD^ principatûs Achai», tempore guerrae initae inter eos, oum dictus princeps Tarentinus esset cum suo exercitn saper terram principatûs Acbaïae, pro obdnendâ pace dictas princeps Filippusfecit dictan promissionem, videlieet quod |i 'deœderet sine haerede masculo, quèdfilia ejus sucoedeas in prindpato non posset contrahere sine hcentiâ pnnctpis Tarentini seu rt ge
Roberto : quibus coloribus reducU fuit dicta domÎDa principatâs Achaïse ad terrain de INapoli» et ibl inoancerata fuit in quodam Castro Yocato Castel del Ovo, et ibi finivit die^ suos, nuHo^ ut dicitur, condito testamento, cum in carcere esset; sed in nltimo Titae suae, et cum ducere^ur ad dictumlocum cM>r^m pluribus verbo tenus dixit, quod injuste eam incarcerabant , et quod sunm erat haberent , et quod quidquid habebat dimittebat D. Jacobo régi Majoricarum filio nepotis suae cum ad eum de jure spectarent. Hoc facto dictusdominus Joannes frater régis Roberti imposuit sibi titulum dicti principatûs Acbaïae , seu. Amorrfaeae, et pluribus annis tenuit aliquam partem dicti principatûs cum tractatu illorum qui dictum matrimonium pertractaront, et ut dicitur, fidem eorum in prsemissis maculantes.
Secundo dicitur, quod nunc habet jus Dom. Rc^ertus filins principis Tarentini, nepos régis Roberti ex parte patris, et nepos régis Francias ex parte matris, duabus rationibas; prima ratione cambii seu permutationis quam fecit cum prœdicto Dom. Joanne qui dimisit sibi dictum principatum Achaïae, vidclicet titulum, et quod tenebat pro eo in dicta principatu, et dictus Dom. Robertus nepos suns dédit sibi in cambium ducatum de Duras, quapropt^r dictus Dom. Aobertus dicit se habere jus eisdem rationibus , quibus Dom. Joannes, ut supra. Secundà ratione, quia dicitur quod ei pertinet conqoesta imperii Romaniae, et isto praetextu dicunt quod principatûs Achaïae est sub tenentià dicti imperii, et quod déficiente legitimo hasrede, tanquam major et superior dominus débet saccedere.
Tertio et ultime barones partium Romaniae tàm amici qnàm inimici pro majori parte concordantes dicunt habere jus in totir principatu Achaïae super illustrem D. Jacobum regem Majoricarum sequentibus rationibus : et primo, quia certum est quod princeps Filippus ultimus dominus et ultimus princeps totios principatûs Achaïae decessit duabus filiabus relictis : majori quidem divisit totum principatum Achaïae , secundae quamdam baroniam vocatam baroniam de Matagriffo, quae est sub tenendA dicti principatûs, substituendo ad invioem quod si aliqua deoederet sine liberis, quod pars sibi relicta rediret ad aliam supei^ viventem, aut ad ejus liberos. Deindè hoc seculo decessit
DE qtiAitT£S. Zji
cuuda domina de MatagrifTo velietâ fiKâ quadam quse filia fuit uxor inelyti D. infantis En FerraDdo inemoriœ recoletidœ, ex quo et e\ quâ Datiis fuit serenissimus princeps D. Jacobas rex MajoricaruiD : deinde deoessit dicta ililia major domina dicti principatûs Achaïœ nuHo reUctohœréde, necaliquo, ut dicitur, condito testamento, quia in carcere de CasDel del Ovo finivit die^ suo$, ut suprà dictum est. •-
Quibus praemissis jnxtà dictas substitutiones et institutiône& totiis principatus AchaisB devenit aut débet devenire cum dicta baroniâ de MatagrifTo ad praedictum Dom. Jacd^um regem M^ -ricarum, etc. • ■
Item , <lico quod tota insabi Negropontis est de jure et de facto sub pripcipatu Achaïae , qui est tenentis 3oo miliariôrum sicut insula Majoricarum ; et dominatur ptraedicta insuta à duobus baronibus, videlicet à D. P. de Carceribus et D. Barlholomone Gisii , qui sunt vassalli dicti principatus.
Item dico quod tempore principis Philippi, domini principatus, ducatus Athenariim, quem tenent integraliter illi de societate, erat submissus principi Achaïae, licet de facto hodiè illi de societate non recognoscant , cum sint ad invicem capitales
inimici, etc.
Item quicumque baberet integraliter dictum principatum
Achaïœ baberet sub se inter baroniaa et cavalarias feudakes mille
et plus convalientes pro quÀlibet, anno quolibet trccentas libras
Barcelonenses.
Item dico , quod deductis expensis pro custodiâ castrorum superesset principi intégré possidenti anno quolibet ccntum millia florenorum.
Item dico, quod nobilis Nicolaus Sanut, dominator aliquarum insularum in dictis partibus Romaniae, est vassallus dicti principatus de jure et de facto.
Item siquaeratur quishodie tenet de facto dictum principatum, dico quod aliquam partem tenet Dom. Robertus, principis Tarentini filius, nec ipse est ibi praesens, quia juvenis e^t, sed ibi est viçarius pro eo D. Bertrandus de Baucio, deprovincià Provincial.
Item illi dominatores insuUe Negropoptis ohedînnt sibi et dietus nobilis Nicolaus Sanut
378 BECUEIL
Item ibi cornes Brennensis, qui se dîcit duoem Athaianmi, duo castra sub fidelitate ejusdem Roberti, unam Tocatani Argos, et aliud vocatum Napoli.
Item tenent ibi Yeneti non recognoscentes imperatorem duo castra, unum Yocatum Modon, et aliud vocatum Coron.
Item diço, quod tota residua et major pars lenet pro imperatore Romaeorum , et sic totus principatus est in se divians, et per consequens diyisœ voluntates et corda bominum, etc.
Item quia narratur quod dominus Guillelmns dnx Athenamm dominus societatis ab hoc sseculo terras migravit, et sic socieus remanet'sine domino , quia dictus dominus decessit sine baerede, quia non juraverant nisi sibi et ejus descendentibua « etc.
Suivent plusieurs raisons pour porter à faire paix et traité entre le roi Jacques et le prince Philippe. ( Tiré des manuscrits de Ducunge ).
( An. i3i9. }
Lettre par laquelle Philippe roi de France et de Navarre s'engage à fournir à Philippe prince de Tarente cinq cents hommes armés et leur entretien pendant ,un an pour son entreprise sur Constantinoplc, ainsi que son père s'y était engagé.
( An. 1821. )
Extrait sur l'original étant eut trésor de la chambre dès Chapitt de Dijorty en la Layette des Donations,
Nous Phelippes princes de Tarente façons savoir à tous, que comme très-excellans princes Baudnyns jaidis empereres de Constantinoble hait doné hereditablement à noble baron HugM jaidis duc de Bonrgoigne pour lui et pour ses faoirs le royaume de Salenique, et les appartenances , ensemble toutes les droi-
tures et les raisons qui appartenent au-devant dit royaume, et encor lui hait donné la baronie de Ainnes et les appartenances, et pour dessus cen li hait encor donné une 'des autres plus grant baronies qui soit en l'empire celle que il miels amera, ou se il araoit miels bavoir la baronie de Manditon, et la ba«ronie de Laliet et de la Maguerie, ensemble toutes levrs appar^ tenances, que la devant dite grant barouie, il vouloit que il les heust ou leu de celé grant baronie devant dite, retenu k luy 1^ fie et Tommage as us et coustumes dudit empire , selonc cen que pluz à plein ces choses sont contenues es lettres doudit empereonr Baudujrn baillées audit duc. Nous princes dessus dii considéré, et entendu, et diligemment examiné le don dessu$ dit doudit royaume de Salenique, et desdites baronies , -ensenible toutes leur appartenances, qui havons cause doudit excel-^ lent prince fiauduyn oudit empire, pour cause de nostre très^ chiere coropaigne et espouse Katherine empereris dOudlt empire ledit don tenons à bon et à loyaul, et d'abondant lé con fermons, et approuvons, et tout cen qui est contenu es lettres doudit don, et ledit don renouvelons espécialment en la personne de nostre très-chier et feaul cosin Eude due de Bonrgoigne hoir et successeur doudit Hugue jaidis duc de Bouiv goigne, pour lui et pour ses hoirs, et pour ces qui havront cause de luy ou de eux , et espicialment nous obligeons à nostredit et feaul cosin Eudé duc de Bourgoigne, et as siens de nouvel en la manière, et en la fourme que lidis empereres Bauduyns, douquel nous avons cause , en la manière que dessus estoit obligiés, pour raison doudit dot audit Hugue et à ses hoirs. Et voulons expressément que les lettres fairtes doudit dou doudit Bauduyn audit Hugue demorient en leur vertu. Encor confessons-nous, et pour venté reconnaissons que nous havons rcceu en foi et en hommage pour raison desdits royaumes de Salenique et baronies, ensemble foutes les appartenances nostredit amé et feaul cosin Eude duc de Bourgoigne, et la recehumes à Paris en la présence de monsieur Loys comte de Clermont nostre chier cosin , monsieur Gauchier de Ghastilkm conestauble de France , monsieur Hue son fil, monsieur Jehan de Cha»* teUVillain seigneur de Lttsby, et plusieurs autres, ou palais, en
38o RECUEIL
la maison en laquelle demoure l'evesque de Sagoune. Encor bavons nous quitté , remis et pardonné, et de certaine sâeow audit nostre amé et feaul cosin Eude duc de Bourgoigne toutes forfaittures y toutes commissions se nulles en y havoit. Encor havons promis et promettons en bonne foi audit nostre amé et feaul cosin ledit duc Eude que nous farrons et procorrerons que nostre trescbiere compagne et espouse Katherine empereris doudit empire ratifiera, aggréera et renouvelera ledit don dou royaume de Salenique et des baronies selonc œii qa^ est plux à plein contenu es lettres doudit don faittes doudit emperere Bauduin audit Hugue jaidis duc de Bourgoigne, en h personne de nostre dit amé et feaul cosin Eude duc de Boorgoigne, et qu*ele quittera pour 11 et pour ses hoirs, et pour ceus qui de li haurront cause audit Eude duc , et remettn toutes forfaittures et commissions, si nulle en y ha, et de c'en donra ses lettres audit Eude ou as siens scellées de son séel. En tesmoin de laquel chouse nous bavons fait mettre nostre seiol en ces présentes lettres données à Paris en TOstel qui est appelé Ostcricbe le vu iour de Octembre, Tan de grâce mil trois cens vingt et un.
Scellée du grand seau dudit Pbilippe en cire rouge à donble queue de parchemin, estant représenté à cheyal, tenant une espée de la droitte, et de la gauche l'écu de ses armest
cilié régis filii principis Tarenti ac Remanie
despoti.