DE LUI) I M AGI S T RO

Ludimagister ita uli diximus eligilor ac confirmator, pi et a t i s perspeclæ, et doctrinæ saltem mediocris, ac quidem in primis natura leni præditus, et minime asperis moribus, ut omnibus scholasticis exemplo vitæ præire, et sui muneris molestias moderate sustinere possit.

Ejus rnunus esto, præter ordinariamsuæclassis procura tionem, in collegarum mores acdiligentiam inspieere,cessantesexcitare,omnesofïiciiadmonere,pubIicis in aida communi castigationibus præesse, curare denique ut tempestive quoties opus erit cainpana pulsetur, et singula auditoria munda et nitida appareant.

Eoineonsulto nihil prorsus novi tentare hvpodidascalis l’as esto. Is vei'o de omnibus quæ inciderint ad Rectorem referto.

DE SCHOLASTICIS GYMNAS1I

Ludimagister et hypodidascali scholasticos omnes privatæ scholæ in quatuor partes, non pro classium ratione,’sed proregionum u rbis situ distri bu unto. Si n gu las in su o ca ta logo a n nota ni o, et eum catalogum lot idem hypodidasca lis tradunto : deindesua cuiquetemplo pars scholasticorum pro viciniæ ratione assignator.

In singulis te m plis ex amplissimi Sénat us authoritate su us scholasticis locus constituitor : eumque cuiquam alii occupare nefas esto.

Singuli scholastici diebus Mercurii mane, Dominicis autem mane, et hora Catechismi, itemque pomeridiana concione, mature insuum quisque templum conveniunto : et suis locis sedentes religiose et attente conciones audiunto.

In singulis templis aliquis ex hypodidascalis tempestive adesto : suos diligenter observa to. Fi ni ta concione, quum ita opus erit, recita ri catalogum jubeto : et absentes ac minus attentos notato. li verô poslridie, si in culpa fuerint, pro ratione criminis in schola publiée puniunlor.

Diebus Lunæ, Martis, Jovis, et Veneris, scholastici æstate, hora sexta matutina : hyeme, septima, in suum quisque auditorium conveniunto.

In singulis classibus decuriatim distribuuntor. Decuriæpro ratione prof'ect u s, nu lia nec ge ne ris nee ætatis habita ratione, descri bu nlor. Decuriones p ri m i i n suis decuriis sedento, et eas diligenter observante.

Ubi convenerint, in singulis audiloriis a peculiaribus precihus, quæ in Catechismo habentur, incipiunto,easque preces suo quisque die vicissim reverenter reeitato. Postea nominatim singuli ex catalogo recitantor. Si quis abfuerit, vel tardius venerit, causa eognita, vel absolvitor, vel moderate castigator. Mendacia hit in primis puniunlor.

ANNEXES

Deinde præceptorem «æstate per sesquihora ni audi u nto. Postea se mi ho ra jentaculo, sine ullo tiimiillii, el præeuntibus precibus, data, æstate ad nonam usque erudiuntor : liyeme vero, a septima ad nonam, inslit uuntor, i ta lit jentaculum non impediat præleclionem, siimplum videlieet tantisperdmn pueri recitant textum quem vocant. Finitis prælectionibus matutinis, oratio Dominiea cum brevi gratiaru m aetione in si ngulis elassibus a quopiam per vices reeilator. Discedentes ofïieii admonentor. Et ita tandem omnes domum de more dediicuntor, a binis infimis bypodidascalis, nempe septi mæ, sexla', q uintæ et q uartæ classis, vicissim . A prandio iisdem diebns hyeme et æstate hora un décima i n lad um reversi, ad meridiem usque Psalmos reverentercanunto. A meridiead primam docentor. Inde hora una partim tnerendæ, parti m scriptioni, aut aliis studiis data, a secunda ad quartam instituuntor. Ubi q aa rta audita lue rit, omnes in coin mu ne m aulani eonveniunto.Tum si quod insigne edendum erit publicum exemplum, editor cum gravitate moderata, præsenteLudimagislroetpræceptoribuscIassium,adjuncta pro ratio ne cri minis ad monitione. Postea orationem Dominicain, fidei confessionem, et Decalogum terni quotidie per vices, magna cum attention e, Gai I ice recita nto, ae tandem discedentibus Ludimagister bene precator.

DiebusMercurii mane(ita utdictum est)sacramconcionemaudiunto.A prandio ab undecima ad duodecimam decuriatim per singulas classes distributi modeste dispu tan to. Deinde ad terliam Iudere permittuntor, ita tamen ut oninis petulantior lascivia vitetur. A tertia ad quartam classici bis singulis mensibusdeclamationes in communi scholæ cœtu habenlo. Duobus reliquis diebus Mercurii interjectis aliquod lhema pueris omnibus stylum exereentibus proponitor, quod postridie emendelur. Relie] u i inferiores aliud quippiam pro arbitrio præceptorum agunto. Deinde ita ut dictum est dimittuntor.

Diebus Sabbati mane totius hebdomadis prælectiones repetunto. A prandio, ali u n décima ad duodeci mam, ut dictum est, dispu ta nto. Deindevacatio a studiis ad tertiam usque eoneeditor. A tertia ad quartam pueri, exceptis duabus elassibus, prima etsecunda (de quibussigillatim dicemus)quæ postridieex Catechismo explicabuntur recitanto, etfamiliariter pro caplus ratione docentor. Postea uti diximus dimittuntor.

Diem Dominicum integrum sacris audiendis ac meditandis concionibus impendunto.

Hebdomade, quæGœnam Domini præcedet, aliquisex ministris conciunculam de Coma Domini in aula communi habeto, et omnes ad concordiam ac pietatem hortator.

Leges septimæ classi pecu tiares . — Nie prima literarum elementa cognoscere, deinde syllabas componere ex Latinogallico abecedario : postea expedite legere Gallica,ac démuni etiam Latina ex Latinogallico Catechismo docentor.

Ibidem pueri, si perætatem liceal, literas pingere discunto.

Leges sextæ classis . — Inbacclas.se, prima et simplicissima rudimenta déclina-

LEGES AC.VDEM IÆ GENE VENSIS

! ionum et conjugationum primis sex mensihus proponunlor. Reliquis autem sex mensibuspartium orationis et eorum quæ eis attribuuntur mdis explicatio familiariter proponitor, ita ut cum Latinis Gallica comparent, adjunctis Latinæ linguæ exercitationibus puéril ibus.

I bidem pueri in pingendis lilerisconfirmantor, et Latinosermoni assueliunto.

Leges quintæ classis. — - In bac classe accuratior explicatio part i n ni orationis, et rndimenta svntaxews sitnpliciora proponuntor, adjunctis Virgilii Bucolicis. Stylum exercere utcum(|ue incipiunto.

Leges quartæ classis. — In hac classe perliciuntor Latinæ syntaxews præceptiones, adjunctis Ciceronis epistolis brevioribus et magis l'amiliaribus : ad quarumetiam imitationem brévia et facilia themata proponantur.

Explicentur quoque syllabarum quantitates, paucis regu 1 i s comprehensæ, cumOvidii Elegiis de Tristibus et dePonto.

Postremo Græce legere, declinare ac conj ugare pueri quarn simplicissime docentor.

Leges tertiæ classis. — Hîcgrammatica Græca accuratius doeetor, ita ut ut ri risque linguæ regu las pueri studiose observent,etstyl lima Iternis exerceant. Ex au thoribus isti præcipue præleguntor, Ciceronis epistolæ, Liber De amicitia, Liber De senectute Græce et Latine, Virgilii Æneis, Cæsaris commentaria, Isocratis orationes paræneticæ, prout restulerit.

Leges secundæ classis. — Hic historia Latine ex Livio, Græce ex Xenophonte Polybio vel llerodiano doeetor. Ex poëtis, Ho mer us al ternis prælegitor.Dialectices elemenla, id est propositionum divisiones, et argumenlationum figuræ (nec quicquam amplius)exponuntor. Propositiones et argumenta ex scriploribus qui explicabuntur, ac præsertim ex Ciceronis paradoxis, et ejusdem orationibus brevioribus,nulla oratori i art i (ici i habita ration e,quam diligentissime fîeri poterit docentor.

Diebus Sabbati a tertia ad quartam Evangelica historia Græca simplicissime enarrator.

Leges primæ classis. — In hac demum classe ad Dialectices rndimenta adduntor quæ de quinque Vocibus, Categoriis, Locis, Elenchis præcipiuntur, sed ex erudito ai i f | n o compendio.

Accédant Rhetorices elementa, ac ea quidem in primis quæ ail elocutionem spectant.

Sin gulorum præceptorum usus assidue et accurate ostenditor in Ciceronis orationibus magis artificiosis, itemque Demosthenis Olynthiacis et Philippicis : llomero item et Virgilio. Ita ut diligenter eruantur nudæ propositiones, ((iiarum deinde orna me n ta explicentur, et cum ipsis præeeptionibus comparentur.

Stylum diligenter exercento.Declamationes binas singulis mensibus,ita ut diximus, diebus Mercurii habento.

Diebus Sabbati a tertia ad quartam, al iquam ex A postolici s Epistolis audiunto.

ANNEXES

DE HE CTO HE SCHOLÆ

Rector tolius scholæ, pi étalé et doctrina insignis, ex Ministrorum et Professe ni in collegio in timoré a c Ire more I )omini, commun i bus ejusdem collegii sufïragiis, Galendis Maii eligitor : electus, amplissimo Senatui offert or, et ejusdem authoritate conslituilor.

Hic in tolius scholæ administralionem allendito. Cessantes Professores ac Præceptores ipsumqueadeo LudimagisLrum oflicii commonelo. Liles su bot tas inter studiosos a ut sua graviLate, aut (quum ita o|)tis erit) M inistrorum adhibita aiithoritate componito.

H une adeu n to sludiosi oui nés scholastici <pti publieos professores suntaudit il ri, et a b eo ad moneanlur ut p ri muni om n ium am plissitno Senatui se sistant, et ali eo, ex more, jus habitat ion is impetrent. Eaque re confecta, Ium demum lidei confessioni (eujus formulam hislegibus subjiciemusjsua manu subscribunto, etinstudiosorum album referuntor.

Idem petentibus studiosis testimonium vitæ ac doctrinæ, diligenti habita in- <| uisitione, tribu ilo.

Seholasticorum cœluni extra ordinem, n i s i facta a Senatu poteslate, niimpiam convocato.

Biennio funinlor hoc minière: deindevel novusvel idem rursus elisitor.